Wady zgryzu u dziecka - jak im zapobiegać?


 
Starszy niż rok
Piękny uśmiech i zdrowe zęby to wizytówka każdego człowieka. Nie każdy jednak wie, że podstawą jest prawidłowy zgryz. Właściwa pielęgnacja niemowlęcia od pierwszych dni życia daje gwarancję, że nasze dziecko będzie cieszyło się wspaniałym uśmiechem.

Według badań wady zgryzu są w większości przypadków są spowodowane błędami w pielęgnacji małego dziecka. Do najpopularniejszych należą nieprawidłowe ułożenie dziecka w trakcie snu i karmienia, niewłaściwie dobrane smoczki czy nawyki ssania palca.

Ułożenie dziecka do snu

Dziecko po urodzeniu przesypia prawie całą dobę. W pierwszym miesiącu życiu niemowlę śpi nawet do 22 godzin. Następnie sen ulega skróceniu jednak znaczy on nadal dużo. W tym czasie cały organizm dziecka przechodzi intensywny rozwój, dojrzewa. Jednak sen, a raczej niewłaściwe ułożenie główki dziecka podczas snu może niekiedy być przyczyną poważnych zaburzeń. Układanie zbyt wysoko / nisko główki może prowadzić do zaburzenia równowagi międzymięśniowej i w stawie skroniowo-żuchwowym. Wysokie ułożenie to także popularna przyczyna wysunięcia żuchwy i języka i wykształcenia wad zgryzy dopoprzednich (przodozgryz). W odwrotnej sytuacji, kiedy główka dziecka leży nadmiernie nisko może dojść do cofnięcia żuchwy i języka i wykształcenia wad dotylnych (tyłozgryz, tyłożuchwia). Prawidłowe ułożenie - główka leży na małej, płaskiej poduszce; swobodnie warga górna dziecka łączy się z dolną, bez widocznego napięcia mięśni.

Ułożenie dziecka w trakcie karmienia

Niewłaściwa metoda karmienia może także negatywnie odbić się na zgryzie dziecka, prowadząc do zniekształceń narządu żucia. Niemowlęta mają niewykształcony, w porównaniu do dorosłych aparat szczękowo-żuchwowy, dlatego karmiąc w nieodpowiedni sposób spowodujemy niekorzystny rozwój żuchwy, a przez to kłopoty z połykaniem. Prawidłowe ułożenie niemowlę należy trzymać w pozycji skośnej, osoba dorosła może siedzieć z jedną nogą na podwyższeniu.

Smoczek

Pod tym względem jesteśmy zasypani produktami. Producenci kierując się różnymi gustami i oczekiwaniami kupujących stworzyli szeroką gamę, co wcale nie ułatwia wyboru. Który spośród nich jest najlepszy dla mego dziecka? Dobry smoczek powinien posiadać pewne cechy, które nie spowodują zaburzeń w rozwoju żuchwy. Odnośnie kształtu i twardości powinien być zbliżony do piersi kobiecej. Właściwie ukształtowany smoczek posiada uwypukloną część górną z kilkoma otworami, ułatwiającymi spływanie pokarmu w kierunku podniebienia. Część dolna powinna być ścięta, szeroka i spłaszczona, aby w ten sposób wymusić ruchy szczęki.
Zdecydowanie nieodpowiednie są dla dzieci smoczki wydłużone, zbyt miękkie z jednym dużym otworem.

Ssanie palca

Przyzwyczajenia dziecka takie jak ssanie palców, obgryzanie paznokci, nadgryzanie warg i policzków czy zabawek oraz wciąż otwarte usta mogą wpłynąć negatywnie na prawidłowy rozwój zgryzu. Ssanie palców występuje najczęściej nieświadomie i niecelowo u dzieci zlęknionych, nieśmiałych, nadpobudliwych czy wychowywanych w trudnych warunkach. Nawyk ten powoduje zaburzenia równowagi czynnościowej mięśni, a w rezultacie ma wpływ na zmiany w obrębie kości twarzoczaszki. U dzieci dotkniętych problemem ssania palców często występują wady takie jak: tyłozgryz, tyłożuchwie, zgryz otwarty przedni, zwężenie szczęk, wychylenie oraz wysunięcie siekaczy górnych.

Ten odruch można i trzeba eliminować. Proste i skuteczne metody zapobiegawcze to np.: zakładanie luźnych rękawiczek dzieciom, zszycie rękawków piżamy czy usztywnienie stawu łokciowego przez założenie specjalnego mankietu. W niektórych przypadkach wskazane jest noszenie aparatów ortodontycznych.

Leczenie zębów

Kolejną ważną rzeczą na którą należy zwrócić uwagę przy zapobieganiu wadom zgryzu jest dbanie o higienę jamy ustnej. Dlaczego to takie ważne? Okazuje się, że próchnica jest najczęstszym powodem pojawienia się nabytych wad zgryzu. Stomatolodzy podkreślają, że trzeba właściwie pielęgnować zęby mleczne do czasu ich fizjologicznej wymiany. Rodzice natomiast często usprawiedliwiają się tym, że zęby mleczne wkrótce wypadną.

Tymczasem zęby mleczne przygotowują podstawę pod przyszłe stałe zęby. W momencie kiedy dziecko traci zbyt wcześnie zęby mleczne i nie ma czym żuć, szczęka i żuchwa są pozbawione właściwego ruchu, a ich rozwój ulega zahamowaniu. W takich niewykształconych szczękach wyrzynają się stałe zęby, które są szersze, większe i nie mają wystarczająco miejsca. W taki sposób dochodzi do krzywego ustawienia się zębów. Tym samym krzywe zęby trudno szczotkować, co sprzyja powstawaniu próchnicy, może też prowadzić do rozwoju paradontozy.

Czytaj też: