Wrusowe zapalenie wątroby , czyli cicha epidemia

„Cicha epidemia” , czyli wirusowe zapalenie wątroby
Źródło: 123RF
Starszy niż rok
„Cichy zabójca”, „wirusowa bomba zegarowa”, „cicha epidemia” – to tylko niektóre z określeń, jakimi określa się przewlekłe zakażenie wirusem HCV. Wszystkie jednak akcentują jedną z kluczowych cech wirusowego zapalenia wątroby typu C (WZW C), czyli jej długi i bezobjawowy przebieg.

W Polsce na przewlekłe zakażenie wirusem HCV cierpi około 230 tysięcy osób. Z danych wynika, że większość chorych - około 80 procent - została zakażona w trakcie zabiegów medycznych (chirurgicznych, endoskopowych, stomatologicznych i innych). Większość tych osób przez lata nie wie, że w ich organizmie rozwija się wirus oraz że wymagają specjalistycznego leczenia. Pierwsze wyraźne symptomy występują najczęściej dopiero po około 20 latach od zakażenia. Do tego momentu chory żyje nie zdając sobie sprawy ani z faktu zakażenia, ani tym bardziej z ryzyka, jakie stanowi dla innych osób. Diagnoza stawiana jest relatywnie późno, niejednokrotnie, gdy dojdzie już do marskości lub raka wątroby, co może prowadzić do zgonu.

Zakażenie HCV ma nie tylko poważne następstwa zdrowotne, lecz także istotnie pogarsza jakość życia. Nie można zapominać o aspekcie psychologicznym i społecznym tej choroby. Osoby zakażone każdego dnia muszą zmagać się ze świadomością swojej choroby oraz potencjalnego zagrożenia, jakie stanowią dla najbliższych. Częstym zjawiskiem wśród osób z WZW typu C jest depresja.

Zobacz: Co powinniśmy wiedzieć o wirusowych zapaleniach wątroby

Skuteczna walka z chorobą

Wirus HCV został odkryty stosunkowo niedawno, bo w 1989 roku. Od tego momentu rozpoczęto intensywne prace nad skutecznym lekiem. W odróżnieniu od HBV (wirus odpowiedzialny za WZW typu B) do tej pory nie udało się stworzyć szczepionki zapobiegającej zakażeniu. Przez wiele lat nie było również skutecznej metody leczenia osób z wirusowym zapaleniem wątroby typu C. Jednakże parę lat temu nastąpił przełom - uzyskano 75-procentową skuteczność leczenia. Niedawno zarejestrowane w Stanach Zjednoczonych i Europie leki osiągnęły niemal całkowitą skuteczność w terapii zakażenia HCV. Ma to szczególne znaczenie dla osób, u których wcześniejsza terapia nie przyniosła rezultatów. Poza poprawą skuteczności nowe metody oferują wyższy poziom bezpieczeństwa, a co za tym idzie mniejszą ilość działań niepożądanych, które, szczególnie w przypadku leczenia interferonem, stanowiły istotny problem i często były przyczyną zaniechania kuracji. Jak na razie te terapie nie są w Polsce refundowane, co oznacza, że chorzy de facto nie mają do nich dostępu.

Rozwój i etapy choroby

Wykrycie schorzenia następuje przeważnie w wieku 30–50 lat, u chorych ze średnio zaawansowaną lub zaawansowaną chorobą wątroby. Pierwszym etapem choroby jest ostre zapalenie, które w 75–85 procentach przyjmuje postać przewlekłą. U części osób (15–50 procent) dochodzi do spontanicznego ustąpienia zakażenia. W przypadku przewlekłego zakażenia HCV chory przez wiele lat może nie odczuwać objawów, ale w tym okresie następuje stopniowe włóknienie wątroby. Najbardziej niebezpiecznymi dla chorego powikłaniami przetrwałego zakażenia są marskość wątroby oraz rak pierwotny wątroby (wątrobowokomórkowy), stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia. U wielu pacjentów w konsekwencji daleko posuniętej marskości oraz niewydolności wątroby konieczny staje się przeszczep tego organu.

Zobacz też: Zespół Gilberta

Ponure statystyki

Co roku z powodu WZW typu C na świecie umiera ponad 350 tysięcy osób – głównie w wyniku marskości oraz nowotworu wątroby. W Europie liczba zakażonych sięga 9 milionów, co przekłada się na 86 tysięcy zgonów rocznie. W Polsce około 730 tysięcy osób (1,9 procenta populacji) miało styczność z wirusem HCV. Wśród osób z przeciwciałami anty-HCV u blisko jednej trzeciej - około 230 tysięcy osób - zakażenie ma postać aktywną, czyli wymaga leczenia. W Polsce zakażenia HCV najczęściej wykrywane są w trakcie hospitalizacji. Jednak liczba tak rozpoznanych nowych przypadków spadała w ostatnich latach, podobnie jak liczba wykrywanych przypadków w ogóle. Wydaje się więc zasadne wprowadzenie rozwiązań systemowych, polegających na powszechnym dostępie do testów wykrywających przeciwciała anty-HCV, które umożliwią wykrywanie jak największej liczby zakażeń na ich pierwszych etapach, tak aby ograniczyć liczbę późnych powikłań związanych z za-każeniem HCV.

Źródła zakażenia

Źródłem zakażenia HCV jest głównie krew - następuje ono wówczas, gdy do krwiobiegu osoby zdrowej dostanie się krew osoby zakażonej HCV.

W drugiej połowie XX wieku zakażenia HCV najczęściej występowały na skutek naruszenia ciągłości tkanek, m.in. podczas zabiegów chirurgicznych czy stomatologicznych, iniekcji i innych zabiegów inwazyjnych, transfuzji krwi oraz przeszczepów organów. Od lat 90. ubiegłego wieku liczba nowych zakażeń na drodze jatrogennej (będącej następstwem leczenia szpitalnego) wykazała tendencję spadkową, co było konsekwencją badania dawców krwi oraz narządów pod kątem obecności przeciwciał anty-HCV. Obecnie coraz częściej do zakażeń dochodzi na skutek przyjmowania narkotyków drogą dożylną, przy stosowania jednej strzykawki przez wiele osób. Do zakażenia HCV może dojść również podczas porodu, kiedy to matka zakaża dziecko. Wspólne mieszkanie z osobą zakażoną jedynie nieznacznie podnosi ryzyko transmisji wirusa HCV na osobę zdrową. Do zakażenia wówczas może dojść poprzez stosowanie rzeczy osobistych osoby chorej, które mogą być skażone krwią, np. przybory do pielęgnacji paznokci, maszynka do golenia, szczoteczka do zębów. Również bardzo rzadko zakażenie może nastąpić podczas stosunków seksualnych - głównie wtedy, gdy dojdzie do przerwania ciągłości tkanek.

Zobacz też: Diagnostyka chorób wątroby.

Zwiększone ryzyko zakażenia HCV występuje natomiast u osób często hospitalizowanych, szczególnie u pacjentów poddawanych hemodializom. Szacuje się, że wśród aktualnie diagnozowanych zakażeń HCV około 2 procent nastąpiło w wyniku hemodializy. Problem ten jest ważny, ponieważ najczęściej dotyczy chorych oczekujących na przeszczep nerki, z ograniczonymi możliwościami terapii anty-HCV.

Czytaj też: Marskość wątroby – przyczyny, objawy i leczenie

Materiały prasowe

Oceń artykuł

(liczba ocen 15)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA