Zwyrodnienie stawu kolanowego: objawy, leczenie i operacja

Zwyrodnienie stawu kolanowego warto leczyć domowymi sposobami, tak by maksymalnie opóźnić postępy schorzenia i zapobiec konieczności poddania się operacji. Zobacz, jak sobie radzić z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS). Jakie leki i suplementy diety stosować?
Zwyrodnienie stawu kolanowego
Źródło: 123RF

Spis treści

Zwyrodnienie stawu kolanowego

Zwyrodnienie stawu kolanowego jest jedną z najczęstszych postaci ChZS. Z danych epidemiologicznych wynika, że tego typu zmiany w obrębie kolan stwierdza się:

  • w obrazie radiologicznym (na prześwietleniu) u 19-28 procent osób po 45. roku życia;
  • w obrazie klinicznym (na podstawie zauważalnych objawów) u 7-17 procent pacjentów w populacji 45+.

W związku z charakterem schorzenia, odsetek osób nim dotkniętych wzrasta w kolejnych przedziałach wiekowych. Przykładowo wśród 60-latków częstotliwość jego występowania szacowana jest już na blisko 40 procent (wszystkie przedstawione wyżej dane: P. Klimiuk, Choroba zwyrodnieniowa stawów).

Zwyrodnienie znacznie częściej dotyka kobiety niż mężczyzn, zwłaszcza po 50. roku życia. Rokowania zależą w dużej mierze od sposobu postępowania. Jak dotąd świat nauki nie znalazł sposobu na zatrzymanie choroby i całkowite wyleczenie. Istnieją jednak skuteczne sposoby pozwalające wydatnie spowolnić jej przebieg.

Zachowanie zdrowych stawów zależy od odpowiednich działań profilaktycznych. Warto stosować preparaty na stawy, które zawierają unikalne połączenie substancji budulcowych i wspomagających stawy, takich jak: kolagen, glukozamina, chondroityna i kwas hialuronowy. Dostępne są w tabletkach i wygodnych saszetkach do rozpuszczania.

Jak dochodzi do zwyrodnienia kolana?

Zwyrodnienie kolana jest następstwem wieloletnich procesów degradacyjnych, przekraczających naturalne możliwości naprawcze organizmu, dotyczących przede wszystkim chrząstki stawowej, ale też innych elementów współtworzących skomplikowany mechanizm, jakim jest kolano (warstwa podchrzęstna, błona maziowa, ścięgna, mięśnie, kości).

Patomechanizm zmian zwyrodnieniowych jest wielotorowy. Kluczowe znaczenie mają czynniki mechaniczne, w tym przede wszystkim tysiące mikrourazów, do których dochodzi każdego dnia w czasie chodzenia, biegania, siadania czy wstawania, i których efekty kumulują się latami.

Drugi mechanizm prowadzący do zwyrodnienia kolana ma charakter biologiczny. Związany jest z wytwarzaniem cytokin prozapalnych (m.in. interleukina-1 oraz czynnik martwicy nowotworu alfa) przez chondrocyty, czyli komórki tkanki chrzęstnej. W efekcie syntezowane są enzymy prowadzące do uszkodzenia chrząstki stawowej. Do pewnego momentu organizm próbuje powstrzymywać procesy degradacji, ostatecznie jednak staje się na tym polu niewydolny. W kolejnych etapach dochodzi do coraz bardziej zaawansowanych uszkodzeń, a następnie zmian zwyrodnieniowych:

  • po początkowym wzroście, maleć zaczyna zawartość wody oraz proteoglikanów w chrząstce stawowej. Coraz cieńsze i luźniej utkane stają się włókna kolagenowe. Maleje zdolność wiązania kwasu hialuronowego, niezbędnego dla prawidłowego funkcjonowania stawu;
  • zwężenie chrząstki stawowej powoduje powstawanie torbieli zwyrodnieniowych, czego dalszą konsekwencją są ogniska martwicy. Na pograniczu stawu i otaczających go kości, wytwarzają się twarde narośla, które z czasem w coraz większym stopniu ograniczają ruchomość.

Reklama

Objawy zwyrodnienia stawu kolanowego

Objawy zwyrodnienia stawu kolanowego są zmienne w zależności od stadium choroby. Warto wiedzieć, że na początkowym etapie nie daje ona o sobie znać w żaden namacalny sposób, a jedyną metodą jej wykrycia jest unaocznienie pierwszych zmian na zdjęciu rentgenowskim lub w tomografii komputerowej.

W kolejnych miesiącach i latach, wraz z pogłębianiem się patologii, ujawniają się natomiast takie symptomy, jak:

  • ból w stawie kolanowym, początkowo tylko w czasie wysiłku, później także w spoczynku. Natężenie tego typu dolegliwości jest coraz większe, w końcowej fazie może być bardzo duże;
  • obrzęk, zaczerwienienie, podwyższona temperatura, czyli typowe objawy stanu zapalnego;
  • specyficzne zgrzytanie w kolanach w czasie próby wykonania jakiegokolwiek ruchu;
  • poranne sztywności w stawach, z biegiem czasu coraz częstsze i coraz bardziej uciążliwe. Po pewnym czasie następuje stałe ograniczenie ruchomości w kolanie.

W zaawansowanym stadium objawy zwyrodnienia stawu kolanowe uniemożliwiają samodzielne poruszanie się, co jest równoznaczne z daleko idącą niepełnosprawnością. Tym bardziej, że choroba atakuje zazwyczaj stawy kolanowe obu kończyn symetrycznie lub w zbliżonym stopniu.

Leczenie domowe zwyrodnienia stawu kolanowego

Perspektywa kalectwa jest wystarczającym powodem ku temu, by jak najwcześniej podjąć działania zmierzające do wyhamowania postępów choroby, zwłaszcza że w początkowych stadiach nie są wymagane żadne radykalne kroki.

Leczenie domowe zwyrodnienia stawu kolanowego wiele osób opiera na przyjmowaniu dostępnych bez recepty niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub silniejszych glikokortykosteroidów. Skutecznie łagodzą one ból i obrzęk, mają jednak istotne wady.

Po pierwsze ich przyjmowanie na dłuższą metę obarczone jest wysokim ryzykiem efektów ubocznych, takich jak owrzodzenie żołądka czy krwawienia z układu pokarmowego.

Po drugie, mają one działanie głównie objawowe, nie poprawiają więc kondycji chrząstki stawowej. Dlatego bardziej perspektywicznym rozwiązaniem jest stosowanie preparatów zawierających składniki budulcowe chrząstki stawowej, a także zapewniające wzmocnienie newralgicznych struktur kolana, takie jak kolagen lub kwas hialuronowy.

Druga z wymienionych substancji jest też podstawowym składnikiem leków na zwyrodnienie stawu kolanowego aplikowanych w postaci zastrzyków (w poręcznych ampułkostrzykawkach). Tego typu środki powlekają i chronią chrząstkę stawową przed nadmiernym zużywaniem, a dodatkowo działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie. W odróżnieniu jednak od typowych suplementów, powinny być aplikowane pod nadzorem lekarza.

Operacja zwyrodnienia stawu kolanowego

Domowe leczenie z użyciem różnego typu leków, wyrobów medycznych i suplementów diety wspierać należy poprzez regularne zabiegi fizjoterapeutyczne (w gabinecie rehabilitacyjnym i na basenie) oraz fizykoterapeutyczne (m.in. laseroterapia i krioterapia).

W sytuacji jednak, gdy choroba osiągnie stan zaawansowany, uniemożliwiający samodzielne funkcjonowanie, niezbędne może być poddanie się interwencji chirurgicznej. Operacja zwyrodnienia stawu kolanowego uznawana jest za konieczność.

Rekomendacje dotyczące charakteru zabiegu są różne. Część środowisk  medycznych optuje za wykonywaniem mało inwazyjnej artroskopii, polegającej na czyszczeniu, płukaniu i naprawie zniszczonej chrząstki. Inne towarzystwa zalecają jak najdłużej trzymać się leczenia farmakologicznego oraz fizjo- i fizykoterapeutycznego, a jeśli metody te okażą się nieskuteczne – wykonać endoprotezę stawu kolanowego, czyli wszczepić sztuczną strukturę imitującą naturalną tkankę.

Czytaj też:

Artykuł zawiera lokowanie produktu

Bibliografia

  • Piotr Adrian Klimiuk, Anna Kuryliszyn-Moskal, Choroba zwyrodnieniowa stawów, https://podyplomie.pl
  • Wojciech Romanowski, Agata Zdanowska, Mateusz Romanowski, Choroba zwyrodnieniowa stawów — aktualne standardy leczenia, Forum Reumatologiczne 2016, tom 2, nr 2

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Powyższy artykuł prezentuje treści informacyjne i został opracowany wyłącznie przez redakcję serwisu. Artykuł zawiera informacje o wybranych produktach dostępnych w internetowym Sklepie Medme.pl i ma charakter autopromocyjny Sklepu Medme.pl Wybór prezentowanych produktów lub kategorii produktów został dokonany w sposób rzetelny, wyłącznie przez redakcję serwisu.
<-- popup -->