Dieta alergika

Starszy niż rok
Nie zawsze uczulać może żywność, ale różne dodatki smakowe czy konsekwujące

Najczęściej pierwsze objawy alergii pokarmowej u malucha to: swędzące zmiany wypryskowe na skórze twarzy i w zgięciach stawów, a następnie bolesne kolki jelitowe, ulewania, wymioty, wolne stolce, zmniejszone przyrosty ciężaru ciała, gorszy rozwój psychoruchowy.
W ciężkich przypadkach, przebiegających gwałtownie, może dojść do odwodnienia na skutek obfitych wymiotów i biegunki.

Najczęściej w ciągu kilkunastu sekund po spożyciu produktu uczulającego dorosły alergik zaczyna odczuwać pieczenie lub swędzenie warg i języka albo ich obrzęk. Przerwanie jedzenia najczęściej powoduje szybkie ustępowanie objawów. Dzięki skojarzeniu tych dwóch faktów można w przyszłości unikać alergizującego pożywienia.

Jak rozpoznać alergię pokarmową?

Rozpoznanie alergii pokarmowej opiera się na wykonaniu testów uczuleniowych na poszczególne pokarmy - skórnych lub z próbki krwi. Objawy alergii pokarmowej ustępują zwykle po wykluczeniu z diety szkodliwego pokarmu. Dlatego tak ważne jest wykrycie, który składnik pokarmowy uczula.
U starszych dzieci alergia pokarmowa może ustąpić albo może przekształcić się w inny rodzaj uczulenia np. atopowe zapalenie skory lub astmę oskrzelową.

Udowodniono, że karmienie piersią najlepiej zabezpiecza niemowlę przed rozwojem alergii. Jeśli jednak karmiąca matka pochodzi z rodziny alergicznej lub sama cierpi na jakaś alergię, albo u jej dziecka wystąpiły alergii pokarmowej, to zaleca się jej dietę eliminacyjna nisko alergiczną (zawsze pod kontrola lekarza lub dietetyka). Powinna ona wówczas wykluczyć z żywienia produkty, które alergizują jej dziecko, np. mleko i produkty mleczne, ryby, jaja, pszenicę, owoce cytrusowe, orzechy (szczególnie ziemne i laskowe), seler - bo ich alergeny mogą przedostawać się do jej mleka.

Rozszerzanie diety małego alergika

Pokarmy uzupełniające można wprowadzać dopiero pod koniec 6 miesiąca życia. Dziecko uczulone na białko mleka krowiego nie powinno jeść mięsa wołowego i cielęciny, ponieważ może być również uczulone na ich białka. Można mu natomiast podawać mięso z indyka lub królika, bacznie obserwując tolerancję dziecka. Warto też podawać maluchowi gotową żywność dla dzieci (kleiki, kaszki i potrawy w słoiczkach), ponieważ wytwarzanie jej jest kontrolowane i odbywa się zgodnie z normami polskimi. Ważne, aby posiłek dziecka nie zawierał więcej niż 3 składniki jednocześnie (np. indyk, marchewka ziemniaki).

Urozmaicanie diety starszego niemowlęcia powinno odbywać się stopniowo. Kolejność włączania do diety nowych produktów jest następująca: marchew, ziemniak, ryż, indyk, królik, jabłko, gruszka, morela, brzoskwinia, żurawina, kukurydza.
Pokarmy silnie uczulające jak: mleko, soja, jajka, cytrusy, orzechy, pomidory, truskawki, ryby, czekoladę i seler można kolejno wprowadzić dopiero w drugim roku życia dziecka po konsultacji z lekarzem. Najlepsza metoda przygotowywania potraw dla alergicznego malucha jest gotowanie lub duszenie.

Sól, ostre przyprawy i konserwanty

Sól w diecie alergika trzeba używać w ograniczonej ilości. Doskonałym substytutem  poprawiającym smak jest koperek i masło.  Przeciwwskazane są dania ostro przyprawione, smażone i tłuste.
Również dla dorosłych, mających objawy uczulenia na poszczególne pokarmy, jedyną metodą leczenia jest zastosowanie diety wykluczającej szkodliwe produkty. Zwykle dorosły doskonale orientuje się, co mu szkodzi, a co nie i utrzymanie własnej diety eliminacyjnej nie stanowi dużego problemu.

Uczulające parabeny

Warto wspomnieć jeszcze o nadwrażliwości na konserwanty szeroko stosowane w przemyśle spożywczym. One również mogą wywoływać objawy uczuleniowe, nieraz nawet silne. Najczęściej stosowane są parabeny, które dodawane są do napojów chłodzących, soków (głównie jarzynowych), galaretek, dżemów, słodyczy, wyrobów mleczarskich, sałatek, ketchupu, majonezu oraz konserw rybnych i mięsnych. Parabeny znajdują się również w kosmetykach i niektórych lekach (maści i krople oczne).
Objawy nadwrażliwości może wywoływać również glutaminian sodu dodawany często do kostek rosołowych, zup w proszku, gotowych potraw w puszkach itp. w celu poprawy smaku. Szerokie zastosowanie znalazł również w daniach kuchni chińskiej i wietnamskiej.
Opisane postępowanie dietetyczne trwać może nawet od kilku do kilkunastu lat, a czasem nawet całe życie i wymaga ścisłego przestrzegania.

ek