Udar, oparzenia, uczulenie na słońce – jak sobie z nimi radzić na urlopie?

Starszy niż rok
Lato sprzyja częstszym wypadom za miasto, urlopowym podróżom po kraju i zagranicznym wojażom. Nieumiejętne korzystanie z jego uroków może czasem zagrażać naszemu zdrowiu, dlatego warto dobrze się przygotować do planowanego wypoczynku. Sprawdź, jakie zagrożenia czyhają na ciebie latem i jak sobie z nimi poradzić.


Brak umiaru podczas opalania grozi oparzeniem skóry charakteryzującym się silnym zaczerwienieniem, pieczeniem i bólem. Jeśli bardzo przesadzimy z ekspozycją na słońce, pojawią się również pęcherze.Jak zapobiegać oparzeniu słonecznemu? Jedną z najpopularniejszych metod ochrony skóry przed oparzeniem słonecznym jest stosowanie kremów lub emulsji z filtrem UV A i B – dobranych do karnacji skóry i intensywności wystawiania się na słońce. Na pierwsze 3–4 dni opalania zaleca się preparat z filtrem powyżej 30, a nawet 50 SPF – jeśli opalanie planowane jest w ciepłych krajach. Po kilku dniach można przejść na preparat z niższym filtrem 15–20 lub 30 SPF (przy pobycie w strefie krajów południowych). Gdy planujesz kąpiele wodne, używaj emulsji wodoodpornej, ponieważ woda nasila działanie słońca. Emulsją ochronną należy smarować się 20–30 minut przed wyjściem na słońce, a także po każdej kąpieli. O uzupełnianiu ochrony warto pamiętać zresztą przez cały dzień, niezależnie od naszej aktywności – działanie filtrów ulega osłabieniu (rozkładają się, spływają z potem i ścierają się).



Inną komplikacją silnej ekspozycji na słońce jest udar słoneczny, będący następstwem bezpośredniego i długotrwałego działania promieni słonecznych na odsłoniętą głowę i kark. Chory wówczas skarży się na ból i zawroty głowy, nudności i wymioty. Ma zaczerwienioną twarz oraz bladą i zimną skórę na reszcie ciała. W ciężkich przypadkach występują drgawki, zaburzenia widzenia i świadomości – aż do utraty przytomności włącznie.Co wtedy? Najważniejszą sprawą jest przeprowadzenie lub przeniesienie osoby z udarem słonecznym do chłodnego, ocienionego i przewiewnego miejsca oraz położenie jej. Następnie należy rozluźnić i porozpinać odzież. Potem zastosować okłady z zimnej wody lub z lodu na czoło i klatkę piersiową czy wręcz zawinąć osobę dotkniętą udarem w mokre, zimne prześcieradło. Choremu przytomnemu podajemy co kilka minut chłodny, lekko osolony płyn do picia, ewentualnie napój izotoniczny, pamiętając, że nie wolno podawać mu żadnych leków przeciwgorączkowych ani napojów lub środków z kofeiną oraz alkoholu. Jeśli chory jest nieprzytomny, ale oddycha i ma wyczuwalne tętno, to układamy go w pozycji bezpiecznej, ustalonej na boku. I wzywamy pogotowie ratunkowe. Jeśli natomiast nie oddycha, wdrażamy postępowanie z zakresu pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia, czyli sztuczne oddychanie i masaż serca aż do przyjazdu pogotowia ratunkowego.



Inną przypadłością posłoneczną jest czerwona, grudkowa wysypka na skórze, której towarzyszy nieprzyjemne uczucie pieczenia lub palenia. Objawy te świadczą o tzw. fotoalergii lub osutce świetlnej. Fotoalergia ma skłonność do powtarzania się przy następnych ekspozycjach na słońce.Jak zapobiegać fotoalergii? Na zmiany fotoalergiczne na skórze można polecić te same preparaty, co na oparzenie słoneczne. Jeśli jednak nie łagodzą one dolegliwości, konieczna jest wizyta u lekarza, który zaordynuje silniejsze leki przeciwzapalne na skórę. Jak jej unikać? Jedyną radą na tę dolegliwość jest skuteczne unikanie słońca (samo smarowanie skóry kremem z filtrem UV nie zawsze zapobiega wysypce fotoalergicznej), dlatego najbezpieczniej jest osłaniać skórę ciała przewiewną odzieżą z długimi rękawami i długimi spodniami, a twarz ochraniać szerokim kapeluszem lub czapką z dużym daszkiem.



W czasie upału pocimy się, tracąc w ten sposób dużo wody z organizmu. Jeśli nie będziemy równocześnie uzupełniać płynów, pijąc wodę mineralną lub inne obojętne napoje, może dojść do odwodnienia, którego objawami są: osłabienie, męczliwość mięśni, suchość skóry i języka, zawroty głowy, a także omdlenie. U niemowląt i małych dzieci odwodnienie przejawia się w początkowym okresie zmianą zachowania, tj. maluch może być marudny, a następnie staje się apatyczny. Wraz z pogłębianiem odwodnienia u dziecka dochodzi do przyspieszonego oddechu, zapadnięcia oczu i ciemiączka, suchego języka i błon śluzowych jamy ustnej, zagęszczenia śliny, a skóra na brzuszku marszczy się w fałdy.
Co wtedy robić? Latem najlepiej jest pić wodę mineralną, fabrycznie konfekcjonowane napoje izotoniczne, a także nieosłodzone napary herbaty czy mięty. Można również od czasu do czasu ugasić pragnienie rozcieńczonym sokiem owocowym. Pijemy powoli, małymi łykami, ale często. Równie często latem musimy poić nasze dzieci, które w ferworze zabawy zapominają o tak prozaicznej, a niezbędnej do życia czynności, jaką jest picie. Pamiętajmy, że odwodnienie u niemowlęcia i małego dziecka jest stanem zagrożenia życia i wymaga niezwłocznego leczenia w szpitalu.