Dolegliwości w ciąży
Żylaki, obrzęki, skurcze i bóle kręgosłupa

W ciąży ciało przygotowuje się do karmienia i urodzenia dziecka. Zarówno poród, jak i sama ciążą są dla organizmu ogromnym wyzwaniem. Rosnący brzuch, szalejące hormony i wzrost wagi ciała nie pozostają bez wpływu na nasze samopoczucie. Efektem są ciążowe dolegliwości – żylaki, obrzęki dłoni i nóg, skurcze mięśni i bóle kręgosłupa. Jak im zaradzić i łagodzić ich skutki? Podpowiada Elżbieta Jochman, położna oddziałowa Oddziału Ginekologiczno-Położniczego ze Szpitala Specjalistycznego Brzeziny.


Żylaki

To statystycznie jedna z najczęstszych ciążowych dolegliwości. W pierwszej ciąży cierpi na nią aż jedna trzecia kobiet, a w kolejnej już połowa. Wszystko przez rozluźniający progesteron oraz uciskanie macicy na żyłę główną dolną. To ona ma zadanie odprowadzania krwi z dolnej części ciała do serca. Ryzyko wystąpienia żylaków jest wyższe u kobiet, które mają skłonności genetyczne, palą papierosy oraz stosowały przed ciążą hormonalne środki antykoncepcyjne. Jak im przeciwdziałać?

- Zalecam przede wszystkim dużo ruchu na świeżym powietrzu. Aktywność fizyczna działa przeciwzakrzepowo. Po powrocie do domu warto odpocząć z nogami do góry. Stopy powinny być ułożone powyżej serca - mówi Elżbieta Jochman. – Jeśli pojawią się pierwsze żylaki warto regularnie masować nogi. Wykonujemy ruchy od stóp w kierunku serca. Jeśli lekarz prowadzący zaleci można stosować też żele przeciwżylakowe.

Żylaki częściej pojawiają się u kobiet, które mają nadwagę, dlatego w ciąży ważna jest kontrola masy ciała. Unikajmy gorących kąpieli. Nie należy nosić też długich skarpet czy podkolanówek z mocnym ściągaczem.

Zobacz także: Dolegliwości ciążowe - nudności, wymioty, zgaga i zaparcia

Obrzęki

Najczęściej pojawiają się w okolicy dłoni i nadgarstków oraz w okolicy kostek. W ciąży są czymś naturalnym. Wszystko przez gromadzenie wody w tkankach, którą organizm kumuluje na wypadek, gdyby kobieta podczas porodu utraciła dużo krwi. Jak im zaradzić?

- Gdy pojawią się obrzęki, zwłaszcza wieczorem, musimy odpocząć. Róbmy to zawsze w wygodnej pozycji. Należy ułożyć nogi wyżej. Pomoże też kąpiel w letniej wodzie z dodatkiem soli morskiej, a także umiarkowany ruch – mówi Elżbieta Jochman. – Bardzo ważna jest też kontrola wagi ciała.

Zaparcia

Zaparcia są konsekwencją działania progesteronu na mięśniówkę jelit. Niestety mogą być przyczyną powstania żylaków odbytu czy hemoroidów. Zaparć pomoże uniknąć przede wszystkim dieta bogatoresztkowa.

- Nie unikajmy błonnika w diecie. W ciąży należy jeść dużo warzyw i owoców. Koniecznie świeżych. Spożywajmy produkty bogate w błonnik m.in. kasze. Unikajmy z kolei słodyczy – mówi Jochman. – Nie zapominajmy o piciu dużej ilości płynów i codziennej gimnastyce. Ruch poprawia perystaltykę jelit. Ważna jest też kontrola wagi ciała.

Skurcze mięśni

Nasilają się w trzecim trymestrze. Pojawiają się głównie w nocy i dotyczą łydek. Są tak silne, że powodują mocny ból. Ich przyczyną są najczęściej braki minerałów m.in. magnezu, potasu, wapnia. Powiększający się brzuch i wygięty kręgosłup mogą uciskać też na nerwy oraz naczynia, przez co nogi są słabiej ukrwione.  Jak sobie z nimi radzić?

- Kiedy się pojawią należy poprosić osobę towarzyszącą, żeby rozmasowała bolące miejsce. Później układamy nogi na podwyższeniu. W takiej pozycji możemy też zasypiać i odpoczywać, żeby zapobiegać pojawieniu się skurczy mięśni – mówi Jochman. – Zalecana jest także suplementacja witaminami z grupy B oraz magnezem.

Przeczytaj: Najczęstsze dolegliwości ciążowe

Bóle kręgosłupa

Na bóle kręgosłupa najczęściej skarżą się pacjentki, które przed ciążą miały wadę postawy. Zdrowy kręgosłup powinien znieść ciążę bez problemów. Jeśli pojawią się bóle pomoże odpoczynek i ruch. Ten objaw nie zapowiada żadnych groźnych problemów.

- Kobieta powinna unikać w ciąży pozycji długotrwale stojącej i często odpoczywać – mówi Elżbieta Jochman. – Nie wolno dźwigać, a jeśli już trzeba bardzo ważne jest rozłożenie ciężaru równomiernie na dwie ręce. Schylamy się zawsze całym ciałem. I nigdy nie pochylamy się tylko w jedną stronę. Jeśli wykonujemy coś w pozycji dolnej, to robimy to w klęku. Oczywiście unikamy wysokich obcasów.

Sport w ciąży
Jakie ćwiczenia wykonywać,
a jakich unikać?

Kwas DHA
Dlaczego potrzebują go
kobiety w ciąży?

Dolegliwości ciążowe
Nudności, zgaga
i zaparcia

Wizyta u ginekologa
Kiedy w ciąży zgłosić się
na pierwszą wizytę do lekarza?

Dieta w ciąży
przepis
 

Dieta ciężarnej - pomysły na pożywne śniadanie
przepis
 

Dieta kobiety w ciąży - smaczny i zdrowy obiad
przepis
 

Dieta kobiety w ciąży - pomysły na lekkostrawną kolację
przepis
 

Zdrowe przekąski - co jeść, żeby nie przytyć w ciąży?
przepis
 

Zobacz
kolejne odcinki

  • Odcinek 1 Ciąża

    Ciąża to stan wyjątkowy. Podczas dziewięciu miesięcy zmienia się nie tylko nasze ciało, ale i umysł. W głowach przyszłych rodziców pojawia się wiele pytań, wątpliwości i wyzwań. Z nami ciąża nie będzie miała dla Was tajemnic. Opowiemy o pierwszej wizycie u lekarza ginekologa i niezbędnych badaniach, jakie powinna zrobić każda ciężarna. Podpowiemy jak radzić sobie z ciążowymi dolegliwościami i jakie ćwiczenia wykonywać w ciąży, żeby przygotować ciało do porodu. Wysiłek związany z porodem porównywany jest pokonaniem maratonu. Gotowe na bieg?

  • Odcinek 2 Poród

    Na pewno wiele razy zastanawiałyście się jak będzie wyglądał Wasz poród i kiedy pojedziecie do szpitala. Razem z lekarzem ginekologiem przygotowałyście plan porodu. Teraz oczekujecie na rozwiązanie. Myśli o porodzie w głowach młodych mam wywołują zawsze sporo stresu i emocji. Najbardziej boimy się tego, czego nie znamy, dlatego pomożemy wam oswoić poród. Lekarz ginekolog opowie o objawach przepowiadających poród i symptomach rozpoczynającego się właśnie porodu. Na pewno ich nie przegapicie. Pokażemy też przyjęcie do szpitala i pozycje porodowe, w których Wasz wysiłek wspomoże siła grawitacji.

  • Odcinek 3 Karmienie piersią

    Jeśli zdecydowałaś się na karmienie piersią, na pewno już o tym wiesz. Kobiece mleko jest najbardziej wartościowym pokarmem dla dziecka. Nie tylko odżywia, chroni i leczy, ale też dba o rozwój fizyczny i psychiczny. Karmienie piersią przynosi wiele korzyści zarówno karmiącej mamie, jak i karmionemu dziecku. Specjaliści MedMe.pl pokażą najlepsze pozycje do karmienia, opowiedzą o tym: jak odciągać i przechowywać pokarm oraz jak sprawdzić, czy dziecko się najada. Wątpliwości na temat publicznego karmienia piersią rozwieje Dorota Zawadzka, psycholog i autorka popularnych programów telewizyjnych m.in. „Superniania” i „Na kłopoty Zawadzka”.

  • Odcinek 4 Wyprawka

    Planowanie i kompletowanie wyprawki jest jednym z najbardziej ekscytujących przeżyć dla całej rodziny. Choć z pozoru wydaje się łatwe i przyjemne, podczas zakupów pojawia się sporo pytań i wątpliwości: od czego zacząć? co wybrać? co jest absolutnie potrzebne? a co można sobie podarować? O pomoc w przygotowaniu wyprawki dla dziecka, a także spakowaniu torby do szpitala - poprosiliśmy położną i ekspertów od zakupów. Zapytaliśmy też doświadczone mamy o to, jakie akcesoria przydały im się najbardziej.

  • Odcinek 5 Dziecko

    Dla niedoświadczonych rodziców pielęgnacja noworodka jest nie lada wyzwaniem. Nie wiemy, jak myć, brać na ręce, kąpać i przewijać. Pokażemy pierwsze chwile malucha w szpitalu, opowiemy o ocenie w skali Apgar, pokażemy mierzenie i ważenie, a także kangurowanie noworodka. Jeśli mama nie może przytulić dziecka tuż po porodzie, na kontakt skóra do skóry może zdecydować się tata. Położna podpowie też, jak dbać o noworodka w pierwszych dniach życia.

  • Odcinek 6 Połóg

    Co dzieje się z ciałem kobiety po porodzie? Zaczyna się połóg, czyli okres, w którym ciało kobiety wraca do formy sprzed porodu. To nie oznacza, że tydzień po porodzie mamy biec na siłownię. Wręcz przeciwnie. Dajmy sobie czas. Podpowiemy, jak odzyskać równowagę fizyczną i psychiczną. Kiedy możemy zacząć ćwiczenia i w jaki sposób pielęgnować ciało. Z kolei Dorota Zawadzka, psycholog, opowie o emocjach, jakie towarzyszą kobiecie w pierwszych dniach po urodzeniu dziecka.

  • Odcinek 7 Dla taty

    Dowiedziałeś się, że zostaniesz tatą i w jednej chwili twój świat przewrócił się do góry nogami? Choć dziecko istnieje na razie tylko w twojej wyobraźni, wywołuje już sporo skomplikowanych emocji. W ciąży cała uwaga skupia się jednak na kobiecie – na jej emocjach i rosnącym brzuchu, dlatego ostatni odcinek Internetowej Szkoły Rodzenia MedMe.pl postanowiliśmy zadedykować tatusiom. Opowiemy o porodzie rodzinnym, urlopie tacierzyńskim i najważniejszej roli, jaka czeka Was w życiu. Tylko u nas po męsku o ciąży i porodzie.