Co powinniśmy o niej wiedzieć?
Żółtaczka noworodka

Pomocy, moje dziecko jest żółte! Czy należy się bać? Żółtaczka noworodka to jedna z najczęstszych przypadłości tuż po porodzie. Cierpi na nią od 60 do 80 proc. noworodków. Jakie są przyczyny żółtaczki, jak ją leczyć i czy jest groźna? Odpowiada dr Maria Szwajcowska, neonatolog ze Szpitala Specjalistycznego Brzeziny.


Za żółty kolor skóry odpowiada bilirubina.

- To żółty barwnik, który powstaje z rozpadu krwinek czerwonych, czyli erytrocytów. W macicy stężenie tlenu jest tak niskie, jak na szczycie Mount Everest, dlatego płód musi wyprodukować więcej erytrocytów. Po porodzie ma zatem więcej czerwonych krwinek, niż osoby dorosłe, które oddychają powietrzem. Taka liczba erytrocytów nie jest potrzebna, dlatego czerwone krwinki ulegają rozpadowi  – mówi dr Maria Szwajcowska.

Dodatkowo wątroba noworodka mniej sprawnie, niż osoby dorosłej, wychwytuje bilirubinę i zamienia ją w postać do wydalenia. Objawia się to zażółconą skórą, zażółceniem błon śluzowych i twardówki oka.

Żółtaczka noworodka nazywana jest fizjologiczną, ponieważ w delikatnej postaci występuje u większości dzieci. Zdarza się jednak, że stan noworodka się zaostrza, a lekarze diagnozuję niebezpiecznie wysoki poziom bilirubiny. Jak odróżnić żółtaczkę fizjologiczną od patologicznej?

W przypadku żółtaczki fizjologicznej:

- zażółcenie na skórze pojawia  się po 24. godzinie życia dziecka, najczęściej pod koniec drugiej doby życia

- stężenie bilirubiny całkowitej  u noworodków donoszonych jest największe w 3. - 4. dobie życia i nie przekracza 12mg/dl (205μmoli/l (mikoromoli/l)).

- stężenie bilirubiny całkowitej u wcześniaków jest największe około 7. doby i nie przekracza15mg/dl(257  μmoli/l(mikoromoli/l)).

- żółtaczka utrzymuje się do 10. – 14. doby życia.

Zobacz: Jak pielęgnować noworodka - fakty i mity

Żółtaczka fizjologiczna nie wymaga żadnej terapii.

- Żółtaczka fizjologiczna ustępuje zawsze bez leczenia. Jeżeli pojawiają się z dodatkowe objawy, niż przy żółtaczce fizjologicznej, możemy mieć do czynienia z żółtaczką patologiczną, która jest skutkiem poważnych chorób m.in. konfliktu matczyno-płodowego (konflikt serologiczny), zakażeń ogólnych, zakażeń dróg moczowych, a także niedrożności dróg żółciowych i uwarunkowań genetycznych – mówi dr Maria Szwajcowska.

W jaki sposób rozpoznać żółtaczkę?

Diagnostyka zaczyna się od wzrokowej oceny stopnia zażółcenia skóry. Zażółcenie pojawia się najpierw na twarzy i w górnej części ciała, później rozciąga się na kończyny górne i dolne, a także dłonie i stopy. Ustępuje odwrotnie, czyli najpierw skóra dłoni, stóp, kończyn górnych i dolnych zyskuje zdrowy, lekko zaróżowiony kolor skóry. Najdłużej zażółcenie utrzymuje się na twarzy. Obserwując obszar zażółcenia skóry lekarz może oszacować stopień nasilenia żółtaczki.

- Jeżeli mamy podejrzenie, że poziom bilirubiny przekracza normę, wykonujemy przezskórne badanie poziomu bilirubiny lub zlecamy wykonanie badania poziomu bilirubiny we krwi – mówi dr Maria Szwajcowska.

Jak leczy się żółtaczkę noworodka?

Jeśli żółtaczka noworodka nasila się, należy szybko rozpocząć leczenie. Nieleczona może doprowadzić do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. W jaki sposób prowadzone jest leczenie?

Zalecana jest fototerapia. Zażółcona skóra blednie pod wpływem promieni ultrafioletowych. W fototerapii noworodków wykorzystywane są bezpieczne lampy z niebieskim lub białym światłem, a także materacyki, które otulając dziecko emitują światło na całe ciało. Naświetlanie prowadzone jest w inkubatorze pod specjalną lampą albo w łóżeczku z pomocą materacyka. Dziecko wyciągane jest z inkubatora tylko na czas karmienia. W leczeniu żółtaczki bardzo ważną rolę odgrywa też nawadnianie. Należy uzupełniać płyny metodą doustną.

- W leczeniu bardzo nasilonych żółtaczek konieczne jest przeprowadzenie transfuzji wymiennej krwi, której celem jest usunięcie nadmiaru bilirubiny z krwi dziecka - mówi dr Maria Szwajcowska.

W przypadku żółtaczki patologicznej unormowanej w szpitalu, jak i przedłużającej fizjologicznej, po wyjściu dziecka ze szpitala do domu konieczna będzie konsultacja z lekarzem. Wizyta lekarza powinna się odbyć kilka dni po wyjściu do domu.

Kontakt skóra do skóry
ważny dla mamy i dziecka

Zobacz
kolejne odcinki

  • Odcinek 1 Ciąża

    Ciąża to stan wyjątkowy. Podczas dziewięciu miesięcy zmienia się nie tylko nasze ciało, ale i umysł. W głowach przyszłych rodziców pojawia się wiele pytań, wątpliwości i wyzwań. Z nami ciąża nie będzie miała dla Was tajemnic. Opowiemy o pierwszej wizycie u lekarza ginekologa i niezbędnych badaniach, jakie powinna zrobić każda ciężarna. Podpowiemy jak radzić sobie z ciążowymi dolegliwościami i jakie ćwiczenia wykonywać w ciąży, żeby przygotować ciało do porodu. Wysiłek związany z porodem porównywany jest pokonaniem maratonu. Gotowe na bieg?

  • Odcinek 2 Poród

    Na pewno wiele razy zastanawiałyście się jak będzie wyglądał Wasz poród i kiedy pojedziecie do szpitala. Razem z lekarzem ginekologiem przygotowałyście plan porodu. Teraz oczekujecie na rozwiązanie. Myśli o porodzie w głowach młodych mam wywołują zawsze sporo stresu i emocji. Najbardziej boimy się tego, czego nie znamy, dlatego pomożemy wam oswoić poród. Lekarz ginekolog opowie o objawach przepowiadających poród i symptomach rozpoczynającego się właśnie porodu. Na pewno ich nie przegapicie. Pokażemy też przyjęcie do szpitala i pozycje porodowe, w których Wasz wysiłek wspomoże siła grawitacji.

  • Odcinek 3 Karmienie piersią

    Jeśli zdecydowałaś się na karmienie piersią, na pewno już o tym wiesz. Kobiece mleko jest najbardziej wartościowym pokarmem dla dziecka. Nie tylko odżywia, chroni i leczy, ale też dba o rozwój fizyczny i psychiczny. Karmienie piersią przynosi wiele korzyści zarówno karmiącej mamie, jak i karmionemu dziecku. Specjaliści MedMe.pl pokażą najlepsze pozycje do karmienia, opowiedzą o tym: jak odciągać i przechowywać pokarm oraz jak sprawdzić, czy dziecko się najada. Wątpliwości na temat publicznego karmienia piersią rozwieje Dorota Zawadzka, psycholog i autorka popularnych programów telewizyjnych m.in. „Superniania” i „Na kłopoty Zawadzka”.

  • Odcinek 4 Wyprawka

    Planowanie i kompletowanie wyprawki jest jednym z najbardziej ekscytujących przeżyć dla całej rodziny. Choć z pozoru wydaje się łatwe i przyjemne, podczas zakupów pojawia się sporo pytań i wątpliwości: od czego zacząć? co wybrać? co jest absolutnie potrzebne? a co można sobie podarować? O pomoc w przygotowaniu wyprawki dla dziecka, a także spakowaniu torby do szpitala - poprosiliśmy położną i ekspertów od zakupów. Zapytaliśmy też doświadczone mamy o to, jakie akcesoria przydały im się najbardziej.

  • Odcinek 5 Dziecko

    Dla niedoświadczonych rodziców pielęgnacja noworodka jest nie lada wyzwaniem. Nie wiemy, jak myć, brać na ręce, kąpać i przewijać. Pokażemy pierwsze chwile malucha w szpitalu, opowiemy o ocenie w skali Apgar, pokażemy mierzenie i ważenie, a także kangurowanie noworodka. Jeśli mama nie może przytulić dziecka tuż po porodzie, na kontakt skóra do skóry może zdecydować się tata. Położna podpowie też, jak dbać o noworodka w pierwszych dniach życia.

  • Odcinek 6 Połóg

    Co dzieje się z ciałem kobiety po porodzie? Zaczyna się połóg, czyli okres, w którym ciało kobiety wraca do formy sprzed porodu. To nie oznacza, że tydzień po porodzie mamy biec na siłownię. Wręcz przeciwnie. Dajmy sobie czas. Podpowiemy, jak odzyskać równowagę fizyczną i psychiczną. Kiedy możemy zacząć ćwiczenia i w jaki sposób pielęgnować ciało. Z kolei Dorota Zawadzka, psycholog, opowie o emocjach, jakie towarzyszą kobiecie w pierwszych dniach po urodzeniu dziecka.

  • Odcinek 7 Dla taty

    Dowiedziałeś się, że zostaniesz tatą i w jednej chwili twój świat przewrócił się do góry nogami? Choć dziecko istnieje na razie tylko w twojej wyobraźni, wywołuje już sporo skomplikowanych emocji. W ciąży cała uwaga skupia się jednak na kobiecie – na jej emocjach i rosnącym brzuchu, dlatego ostatni odcinek Internetowej Szkoły Rodzenia MedMe.pl postanowiliśmy zadedykować tatusiom. Opowiemy o porodzie rodzinnym, urlopie tacierzyńskim i najważniejszej roli, jaka czeka Was w życiu. Tylko u nas po męsku o ciąży i porodzie.