Znajdź lek

Sandostatin LAR

Działanie

Oktreotyd jest syntetycznym oktapeptydem, pochodną naturalnie występującej somatostatyny, o podobnych właściwościach farmakologicznych, ale znacząco dłuższym okresie działania. Hamuje patologicznie zwiększone wydzielanie hormonu wzrostu (GH) oraz serotoniny i peptydów, uwalnianych przez wewnątrzwydzielniczy układ żołądkowo-jelitowo-trzustkowy (GEP). U ludzi oktreotyd hamuje: uwalnianie GH stymulowane argininą, wysiłkiem fizycznym i hipoglikemią wywołaną przez podanie insuliny; poposiłkowe uwalnianie insuliny, glukagonu, gastryny i innych peptydów, wytwarzanych przez wewnątrzwydzielniczy układ GEP oraz uwalnianie insuliny i glukagonu stymulowane przez argininę; uwalnianie hormonu tyreotropowego (TSH) stymulowane przez hormon uwalniający tyreotropinę (TRH). W przeciwieństwie do somatostatyny oktreotyd hamuje przede wszystkim uwalnianie GH i w mniejszym stopniu insuliny, a jego podanie nie powoduje "efektu z odbicia" wynikającego z hipersekrecji hormonów (tj. GH u pacjentów z akromegalią). Po jednorazowym wstrzyknięciu domięśniowym preparatu o przedłużonym działaniu (LAR), stężenie oktreotydu we krwi osiąga początkową maksymalną wartość 1 h po podaniu. W ciągu 24 h następuje stopniowe zmniejszenie stężenia oktreotydu do małych, nieoznaczalnych wartości. Po tym początkowym maksimum pierwszego dnia, stężenie oktreotydu pozostaje na poziomie subterapeutycznym u większości pacjentów przez następne 7 dni. Następnie stężenie oktreotydu ponownie zwiększa się, osiągając stan równowagi około 14. dnia i pozostaje na tym względnie stałym poziomie przez następne 3-4 tyg. Cmax występujące 1. dnia jest mniejsze niż stężenie w stanie równowagi, a ilość uwalnianego w ciągu jednego dnia leku nie przekracza 0,5% całej uwalnianej dawki. Po około 42 dniach stężenie oktreotydu zmniejsza się powoli, jednocześnie z końcową fazą rozpadu matrycy polimeru podanej postaci leku.

Wskazania

Akromegalia. Leczenie pacjentów z akromegalią, u których leczenie chirurgiczne jest niewskazane lub nieskuteczne, lub pacjentów będących w okresie przejściowym, przed wystąpieniem całkowitego efektu działania radioterapii. Hormonalnie czynne guzy żołądka, jelit i trzustki. Leczenie objawów u pacjentów z hormonalnie czynnymi guzami żołądka, jelit i trzustki, np. rakowiakami z cechami zespołu rakowiaka. Zaawansowane guzy neuroendokrynne. Leczenie pacjentów z zaawansowanymi guzami neuroendokrynnymi wywodzącymi się ze środkowej części prajelita lub o nieznanym ognisku pierwotnym, w przypadku których wykluczono ognisko pierwotne nieznajdujące się w środkowej części prajelita. Leczenie gruczolaków przysadki wydzielających TSH: gdy nie doszło do normalizacji wydzielania po leczeniu chirurgicznym i (lub) radioterapii; u pacjentów, dla których leczenie chirurgiczne nie jest odpowiednie; u pacjentów napromienianych, aż do chwili, gdy radioterapia osiągnie skuteczność.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na oktreotyd lub którąkolwiek substancję pomocniczą preparatu.

Środki ostrożności

Należy rozważyć zastosowanie innych metod leczenia, jeżeli u pacjenta pojawią się cechy rozrostu guza przysadki mózgowej. W trakcie leczenia należy kontrolować czynność wątroby; w przypadku długotrwałego leczenia kontrolować również czynność tarczycy. Zaleca się wykonywanie badania USG pęcherzyka żółciowego przed rozpoczęciem oraz w czasie leczenia oktreotydem, w odstępach około 6-miesięcznych (u pacjentów leczonych oktreotydem przebieg kamicy żółciowej jest zwykle bezobjawowy; kamicę żółciową objawową należy leczyć metodą rozpuszczania kamieni żółciowych kwasami żółciowymi lub chirurgicznie). Preparat może wpływać na regulację stężenia glukozy. Może wystąpić upośledzona poposiłkowa tolerancja glukozy i w niektórych przypadkach, jako wynik długotrwałego leczenia, może zostać wywołany stan przetrwałej hiperglikemii. Zgłaszano również przypadki hipoglikemii. U pacjentów z insulinoma, oktreotyd może nasilić hipoglikemię - pacjentów tych należy starannie kontrolować. U pacjentów ze współistniejącą cukrzycą typu I, oktreotyd może wpływać na regulację stężenia glukozy i może zmniejszyć się zapotrzebowanie na insulinę. U pacjentów bez cukrzycy oraz pacjentów z cukrzycą typu II z częściowo zachowanymi rezerwami insuliny, preparat może zwiększać poposiłkowe stężenie glukozy we krwi. Dlatego zaleca się monitorowanie tolerancji glukozy i leczenie przeciwcukrzycowe. Obserwowano zmniejszenie stężenia witaminy B12 i nieprawidłowe wyników testu Schillinga - u pacjentów z występującym w wywiadzie niedoborem witaminy B12 zaleca się kontrolowanie jej stężenia w trakcie leczenia preparatem. Oktreotyd może u niektórych pacjentów zmieniać wchłanianie spożywanych tłuszczów. Ze względu na niezbyt częste przypadki bradykardii, może zaistnieć konieczność dostosowania dawek niektórych leków stosowanych jednocześnie z oktreotydem, takich jak: leki β-adrenolityczne, antagoniści kanałów wapniowych lub leki stosowane w utrzymywaniu równowagi wodno-elektrolitowej. Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, tzn. zasadniczo jest wolny od sodu.

Ciąża i laktacja

Unikać stosowania w ciąży. Z ograniczonych obserwacji wynika, iż u kobiet, które stosowały oktreotyd w I trymestrze ciąży, w dawkach 100-200 µg na dobę podskórnie lub 10-40 mg na miesiąc (postać LAR), wady wrodzone zgłoszono w około 4% ciąż o znanym wyniku; nie podejrzewano, by w tych przypadkach istniał związek przyczynowy z oktreotydem. Terapeutyczne korzyści z leczenia polegające na zmniejszeniu stężenia hormonu wzrostu (GH) oraz normalizacji insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1) u pacjentek z akromegalią mogą potencjalnie przywracać płodność. Pacjentki w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o potrzebie stosowania odpowiedniej antykoncepcji podczas leczenia oktreotydem, o ile jest to konieczne. Nie wiadomo, czy oktreotyd przenika do mleka ludzkiego (przenika do mleka zwierząt) - podczas leczenia nie należy karmić piersią.

Działania niepożądane

Bardzo często: biegunka, ból brzucha, nudności, zaparcia, gazy, ból głowy, kamica żółciowa, hiperglikemia, reakcje w miejscu wstrzyknięcia (tj.: ból, pieczenie, zaczerwienienie, krwiak, krwotok, świąd lub obrzęk). Często: niestrawność, wymioty, wzdęcia, stolce tłuszczowe, luźne stolce, odbarwienie kału, zawroty głowy, niedoczynność tarczycy, zaburzenia czynności tarczycy (np. zmniejszenie stężenia TSH, zmniejszenie całkowitej T4 oraz zmniejszenie stężenia wolnej T4), zapalenie pęcherzyka żółciowego, błotko żółciowe, hiperbilirubinemia, hipoglikemia, zaburzenia tolerancji glukozy, brak łaknienia, osłabienie, zwiększenie aktywności aminotransferaz, świąd, wysypka, łysienie, duszność, bradykardia. Niezbyt często: odwodnienie, tachykardia. Działania niepożądane pochodzące ze zgłoszeń spontanicznych: anafilaksja, reakcje alergiczne, nadwrażliwość, pokrzywka, ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wątroby bez zastoju żółci, cholestatyczne zapalenie wątroby, zastój żółci, żółtaczka, żółtaczka cholestatyczna, arytmia, zwiększenie aktywności ALP i GGT. Obserwowano zmiany w EKG, takie jak wydłużenie odstępu QT, zmiany osi serca, wczesną repolaryzację, niski woltaż, zmiany załamka R, przejście załamka R w S, wczesną progresję załamków R oraz niespecyficzne zmiany odcinka ST-T (jednakże nie udowodniono związku tych zmian ze stosowaniem oktreotydu).

Interakcje

Ze względu na ryzyko bradykardii, może być konieczne dostosowanie dawek niektórych leków stosowanych jednocześnie z oktreotydem, takich jak: leki β-adrenolityczne, antagoniści kanałów wapniowych lub leki stosowane w utrzymywaniu równowagi wodno-elektrolitowej. Może być konieczne dostosowanie dawki insuliny i leków przeciwcukrzycowych. Oktreotyd zmniejsza jelitowe wchłanianie cyklosporyny; opóźnia wchłanianie cymetydyny; zwiększa biodostępność bromokryptyny. Analogi somatostatyny (w tym oktreotyd) mogą spowalniać metabolizm związków, które są metabolizowane przez enzymy cytochromu P450 - zachować ostrożność stosując jednocześnie z oktreotydem inne leki metabolizowane głównie przez CYP3A4, które mają wąski przedział terapeutyczny (tj. chinidyna, terfenadyna).

Dawkowanie

Domięśniowo. Akromegalia. Zaleca się rozpoczęcie leczenia od podawania 20 mg co 4 tyg. przez 3 mies. Pacjenci przyjmujący oktreotyd podskórnie mogą rozpocząć leczenie preparatem LAR następnego dnia po ostatnim podaniu podskórnym. Następnie należy dostosować dawkę oktreotydu na podstawie stężenia GH i IGF-1 oraz objawów klinicznych. U pacjentów, u których po 3 mies. objawy kliniczne i parametry biochemiczne (GH; IGF-1) nie są całkowicie kontrolowane (stężenia GH nadal >2,5 µg/l), dawka może zostać zwiększona do 30 mg co 4 tyg. Jeśli po 3 mies. parametry GH, IGF-1 i (lub) inne objawy nadal nie są zadowalająco kontrolowane podczas podawania dawki 30 mg, dawka może zostać zwiększona do 40 mg co 4 tyg. U pacjentów, u których stężenie GH utrzymuje się stale <1 µg/l, a stężenie IGF-1 w uległo normalizacji oraz u których najszybciej ustępujące objawy przedmiotowe i podmiotowe akromegalii cofnęły się po 3 mies. leczenia dawką 20 mg, można zastosować lek w dawce 10 mg co 4 tyg. Jednakże, szczególnie w tej grupie pacjentów wskazane jest ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia przez oznaczanie stężeń GH i IGF-1 oraz ocena klinicznych objawów podczas leczenia małą dawką. U pacjentów otrzymujących ustaloną dawkę leku należy określać stężenie GH i IGF-1 co 6 mies. Hormonalnie czynne guzy żołądka, jelit i trzustki. Leczenie pacjentów z objawami związanymi z hormonalnie czynnymi guzami neuroendokrynnymi żołądka, jelit i trzustki: zaleca się rozpoczynanie leczenia od podawania dawki 20 mg co 4 tyg. Pacjenci przyjmujący oktreotyd podskórnie powinni kontynuować to leczenie w dawce uprzednio skutecznej przez 2 tyg. po pierwszym wstrzyknięciu preparatu LAR. U pacjentów, u których po 3 mies. leczenia wystąpiło zadowalające złagodzenie objawów i wskaźników biologicznych, dawkę preparatu LAR można zmniejszyć do 10 mg podawanych co 4 tyg. U pacjentów, u których po 3 mies. leczenia wystąpiło tylko częściowe złagodzenie objawów można zwiększyć dawkę do 30 mg podawanych co 4 tyg. W dniach, gdy pomimo leczenia preparatem LAR objawy związane z guzami żołądka, jelit i trzustki są nasilone, zaleca się podać dodatkowo oktreotyd podskórnie w dawce stosowanej przed wprowadzeniem preparatu LAR. Może się to zdarzyć szczególnie podczas pierwszych 2 mies. leczenia, zanim zostanie osiągnięte terapeutyczne stężenie oktreotydu. Leczenie pacjentów z zaawansowanymi guzami neuroendokrynnymi wywodzącymi się ze środkowej części prajelita lub o nieznanym ognisku pierwotnym, w przypadku których wykluczono ognisko pierwotne nieznajdujące się w środkowej części prajelita: 30 mg co 4 tyg. Leczenie w celu zahamowania rozwoju guza należy kontynuować w sytuacji braku progresji guza. Leczenie gruczolaków wydzielających TSH. Leczenie należy rozpoczynać od dawki 20 mg podawanej co 4 tyg. i kontynuować przez 3 mies. przed ewentualnym dostosowaniem dawki. Następnie dawkę można dostosować w zależności od wartości TSH i odpowiedzi hormonu tarczycy. Szczególne grupy pacjentów. U pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności dostosowywania dawki. Możliwości eliminacji mogą być zmniejszone u pacjentów z marskością wątroby, lecz nie są zmniejszone u pacjentów ze stłuszczeniem wątroby; w pewnych przypadkach pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby mogą wymagać dostosowania dawki. Doświadczenie ze stosowaniem leku u dzieci jest ograniczone. Sposób podania. Podawać wyłącznie w głębokim wstrzyknięciu domięśniowym. Kolejne wstrzyknięcia domięśniowe należy wykonywać naprzemiennie w lewy lub prawy mięsień pośladkowy.

Uwagi

Należy zachować ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, jeśli podczas leczenia wystąpią zawroty głowy, osłabienie lub zmęczenie, lub ból głowy.

Pharmindex