Znajdź lek

Valtrex

Działanie

Lek przeciwwirusowy, będący prolekiem acyklowiru. Acyklowir hamuje wybiórczo namnażanie wirusów grupy Herpes, wykazując in vitro działanie na wirusy: opryszczki pospolitej (HSV) typu 1 i 2, ospy wietrznej i półpaśca (VZV), cytomegalii (CMV), wirusa Epsteina-Barr (EBV) oraz ludzkiego herpeswirusa 6 (HHV-6). Po fosforylacji do czynnej postaci - trójfosforanu acyklowiru - lek hamuje syntezę DNA wirusów grupy Herpes. Po podaniu doustnym walacyklowir jest przekształcany w acyklowir i L-walinę w wyniku metabolizmu pierwszego przejścia w jelitach lub wątrobie. Biodostępność acyklowiru po podaniu w postaci walacyklowiru wynosi 54%, a więc jest około 4 razy większa niż po doustnym podaniu acyklowiru. Obecność pokarmu nie ma wpływu na biodostępność walacyklowiru. Stężenie maksymalne acyklowiru we krwi występuje po 1-2 h; stężenie maksymalne walacyklowiru, występujące po 30-100 min, wynosi zaledwie 4% wartości Cmax acyklowiru i jest niewykrywalne po około 3 h. Acyklowir jest przekształcany w małym stopniu do metabolitów 9(karboksymetoksy)metyloguaniny (CMMG) za pośrednictwem dehydrogenazy alkoholowej i aldehydowej oraz do 8-hydroksy-acyklowiru (8-OH-ACV) za pośrednictwem oksydazy aldehydowej. Ani walacyklowir ani acyklowir nie są metabolizowane przez enzymy cytochromu P450. Lek jest wydalany przez nerki, w mechanizmie aktywnego wydzielania cewkowego: jako acyklowir (>80% dawki), metabolit CMMG (ok. 14% dawki), metabolit 8-OH-ACV (<2% dawki), walacyklowir (<1%). T0,5 acyklowiru w fazie eliminacji wynosi około 3 h.

Wskazania

Zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (VZV). Leczenie półpaśca i półpaśca ocznego u pacjentów dorosłych z prawidłową odpornością. Leczenie półpaśca u pacjentów dorosłych z odpornością osłabioną w stopniu lekkim lub umiarkowanym. Zakażenia wirusem opryszczki (HSV). Leczenie i ograniczanie zakażeń skóry i błon śluzowych, wywołanych wirusem opryszczki zwykłej (HSV), w tym w: leczenie pierwszego wystąpienia i nawrotów opryszczki narządów płciowych u dorosłych i młodzieży z prawidłową odpornością oraz u dorosłych z osłabioną odpornością; leczenie nawrotów opryszczki narządów płciowych u dorosłych i młodzieży z prawidłową odpornością oraz u dorosłych z osłabioną odpornością; hamowanie nawrotów opryszczki narządów płciowych u dorosłych i młodzieży z prawidłową odpornością oraz u dorosłych z osłabioną odpornością. Leczenie i zapobieganie nawrotom opryszczki ocznej u dorosłych i młodzieży z prawidłową odpornością oraz u dorosłych z osłabioną odpornością. Nie przeprowadzono badań klinicznych z udziałem zakażonych wirusem HSV pacjentów z odpornością osłabioną z przyczyn innych niż zakażenie wirusem HIV. Zakażenia wirusem cytomegalii (CMV). Zapobieganie zakażeniom wirusem cytomegalii i chorobie cytomegalowirusowej występującej po przeszczepianiu narządów u dorosłych i młodzieży.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na walacyklowir, acyklowir lub którąkolwiek z substancji pomocniczych leku.

Środki ostrożności

Należy zapewnić przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów przez pacjentów z ryzykiem odwodnienia, szczególnie w podeszłym wieku. Acyklowir usuwany jest z organizmu przez nerki - należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i w podeszłym wieku; ponadto u tych pacjentów należy zachować ostrożność, gdyż narażeni są na zwiększone ryzyko działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego - należy ich uważnie obserwować. Zachować ostrożność stosując większe dawki walacyklowiru (≥ 4000 mg na dobę) u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub po przeszczepieniu wątroby. Należy wnikliwie obserwować odpowiedź kliniczną w leczeniu półpaśca, szczególnie u pacjentów z osłabioną odpornością; rozważyć zastosowanie dożylnego leczenia przeciwwirusowego, gdy odpowiedź na doustne leczenie przeciwwirusowe jest niewystarczająca. U pacjentów z półpaścem powikłanym, w tym ze zmianami narządowymi, zmianami rozsianymi, neuropatiami ruchowymi, zapaleniem mózgu i powikłaniami mózgowo-naczyniowymi należy stosować dożylne leczenie przeciwwirusowe. Ponadto pacjenci z osłabioną odpornością z półpaścem ocznym lub z dużym ryzykiem rozsiewu choroby i zajęcia narządów wewnętrznych powinni otrzymywać leczenie dożylne. Pacjentów z opryszczką narządów płciowych należy pouczyć, aby unikali kontaktów seksualnych, kiedy objawy są obecne, nawet jeśli została rozpoczęta terapia lekiem przeciwwirusowym; ponadto przeniesienie zakażenia jest możliwe nawet podczas zapobiegawczego stosowania leku (choć częstość rozprzestrzeniania wirusa jest wtedy istotnie zmniejszona) - oprócz terapii walacyklowirem, zalecane jest, aby pacjent stosował bezpieczniejsze zachowania seksualne. U pacjentów z zakażeniem oczu wirusem HSV należy ściśle kontrolować reakcję kliniczną na leczenie; należy rozważyć dożylne leczenie przeciwwirusowe, jeśli uzyskanie zadowalającej odpowiedzi na leczenie doustne jest mało prawdopodobne. Dane dotyczące skuteczności walacyklowiru uzyskane od pacjentów po przeszczepach z dużym ryzykiem wystąpienia cytomegalii (tj. dawca z wykrywalnymi przeciwciałami przeciw CMV - biorca bez wykrywalnych przeciwciał przeciw CMV lub zastosowanie terapii globuliną antytymocytową) wskazują, że walacyklowir może być stosowany jedynie u tych pacjentów, u których względy bezpieczeństwa wykluczają zastosowanie walgancyklowiru lub gancyklowiru. Podczas stosowania dużych dawek walacyklowiru, takich jak w zapobieganiu cytomegalii, działania niepożądane, w tym nieprawidłowości OUN, mogą występować z częstością większą niż podczas podawania mniejszych dawek stosowanych w innych wskazaniach; u pacjenta należy uważnie obserwować stan czynności nerek i odpowiednio zmodyfikować dawkę.

Ciąża i laktacja

Dane dotyczące stosowania walacyklowiru lub aktywnego metabolitu (acyklowiru) w ciąży i doświadczenie po wprowadzeniu leku na rynek, nie wskazują na teratogenność lub toksyczność w okresie płodowym lub noworodkowym. Lek można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy oczekiwane korzyści z leczenia przeważają potencjalne zagrożenie. Acyklowir, główny metabolit walacyklowiru przenika do mleka kobiecego. Jednakże po zastosowaniu walacyklowiru w dawkach terapeutycznych, oddziaływanie na karmione piersią noworodki lub niemowlęta nie jest spodziewane, ponieważ dawka przyjęta przez dziecko jest mniejsza niż 2% dożylnej dawki terapeutycznej acyklowiru stosowanej w leczeniu opryszczki noworodków. Walacyklowir należy stosować ostrożnie w czasie karmienia piersią i tylko wtedy, gdy istnieje kliniczne wskazanie do stosowania.

Działania niepożądane

Bardzo często: ból głowy. Często: nudności, zawroty głowy, wymioty, biegunka, wysypka (w tym spowodowana nadwrażliwością na światło), świąd. Niezbyt często: leukopenia (głównie u pacjentów z osłabioną odpornością), małopłytkowość, dezorientacja, omamy, zaburzona świadomość, drżenia, pobudzenie, duszność, dolegliwości w obrębie brzucha, przemijające zwiększenie wartości parametrów czynności wątroby (np. bilirubina, enzymy wątrobowe), pokrzywka, ból nerek (może być związany z niewydolnością nerek), krwiomocz (często związany z innymi zaburzeniami nerek). Rzadko: anafilaksja, ataksja, zaburzenia mowy, drgawki, encefalopatia, śpiączka, objawy psychotyczne, delirium, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność nerek (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, otrzymujących dawki większe niż zalecane). Zaburzenia neurologiczne, czasami ciężkie, mogą być związane z encefalopatią i zalicza się do nich: dezorientację, pobudzenie, drgawki, omamy, śpiączkę. Reakcje te są zasadniczo przemijające i zwykle obserwowane są u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek lub innymi czynnikami predysponującymi. U pacjentów po przeszczepieniu narządu, otrzymujących duże dawki leku (8000 mg na dobę) w zapobieganiu CMV, reakcje neurologiczne występują znacznie częściej niż podczas podawania mniejszych dawek stosowanych w innych wskazaniach. Notowano także wytrącanie się kryształków acyklowiru wewnątrz cewek nerkowych. Obserwowano niewydolność nerek, mikroangiopatyczną niedokrwistość hemolityczną i małopłytkowość (czasami w połączeniu) u dorosłych pacjentów z ciężkim osłabieniem odporności (zwłaszcza w zaawansowanym stadium zakażenia wirusem HIV) otrzymujących w badaniach klinicznych duże dawki (8000 mg na dobę) walacyklowiru przez dłuższy czas. Te same objawy obserwowano także u pacjentów nieleczonych walacyklowirem, u których występowały te same choroby podstawowe lub schorzenia współistniejące.

Interakcje

Acyklowir jest usuwany głównie w postaci niezmienionej z moczem, poprzez mechanizm aktywnego wydzielania cewkowego. Należy zachować ostrożność, stosując jednocześnie z walacyklowirem leki nefrotoksyczne, takie jak: aminoglikozydy, organiczne związki platyny, jodowane środki cieniujące, metotreksat, pentamidyna, foskarnet, cyklosporyna i takrolimus, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek; w razie konieczności należy zapewnić odpowiednią kontrolę czynności nerek. Cymetydyna i probenecyd, poprzez hamowanie aktywnego wydzielania acyklowiru w cewkach nerkowych, zmniejszają nerkowy klirens acyklowiru i zwiększają AUC acyklowiru odpowiednio o ok. 25% i 45%; cymetydyna i probenecyd stosowane jednocześnie z walacyklowirem zwiększają AUC acyklowiru o ok. 65%. Inne leki (w tym np. tenofowir), hamujące lub konkurujące z nim o aktywne wydzielanie cewkowe, przyjmowane jednocześnie z walacyklowirem, mogą zwiększać osoczowe stężenie acyklowiru. Podobnie, podanie walacyklowiru może prowadzić do zwiększenia w osoczu stężenia jednocześnie podawanych leków. U pacjentów narażonych na większe stężenia acyklowiru pochodzącego z walacyklowiru (np. w dawkach stosowanych w leczeniu półpaśca lub zapobieganiu CMV) należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania leków, które hamują aktywne wydzielanie w cewkach nerkowych. Podczas jednoczesnego podawania acyklowiru i nieczynnego metabolitu mykofenolanu mofetylu, leku immunosupresyjnego stosowanego u pacjentów po przeszczepieniu narządów, obserwowano zwiększenie AUC tych leków; nie obserwowano zmian maksymalnych stężeń ani AUC po jednoczesnym podaniu walacyklowiru i mykofenolanu mofetylu zdrowym ochotnikom; doświadczenia kliniczne dotyczące jednoczesnego stosowania tych leków są ograniczone.

Dawkowanie

Doustnie. Zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca (VZV) - półpasiec i półpasiec oczny. Dorośli z prawidłową odpornością: 1000 mg 3 razy na dobę, przez 7 dni. Dorośli z osłabioną odpornością: 1000 mg 3 razy na dobę, przez co najmniej 7 dni oraz przez 2 dni po przekształceniu się zmian w strupki. W zaburzeniach czynności nerek u dorosłych z prawidłową, jak i osłabioną odpornością - CCr >50 ml/min: 1000 mg 3 razy na dobę; CCr 30-49 ml/min: 1000 mg 2 razy na dobę; CCr 10-29 ml/min: 1000 mg raz na dobę; CCr <10 ml/min: 500 mg raz na dobę. Należy rozpocząć stosowanie leku jak najszybciej po rozpoznaniu półpaśca. Brak danych dotyczących leczenia rozpoczętego po czasie dłuższym niż 72 h od wystąpienia wysypki półpaścowej. U pacjentów z osłabioną odpornością leczenie przeciwwirusowe zaleca się, jeśli upłynął nie więcej niż tydzień od pojawienia się pęcherzyków lub w dowolnym momencie przed całkowitym przekształceniem się zmian w strupki. Leczenie zakażenia wirusem opryszczki zwykłej (HSV). Dorośli i młodzież (≥12 lat) z prawidłową odpornością: 500 mg 2 razy na dobę; w nawrotach opryszczki leczenie należy kontynuować przez 3-5 dni; w leczeniu pierwszego wystąpienia zakażenia, które może mieć cięższy przebieg, może być konieczne wydłużenie okresu podawania leku do 10 dni. Podawanie leku należy rozpocząć jak najwcześniej. W leczeniu nawrotów opryszczki zwykłej najkorzystniejsze jest rozpoczęcie podawania leku w okresie prodromalnym lub tuż po pojawieniu się pierwszych zmian lub objawów. Lek może zapobiegać rozwinięciu się zmian, w przypadku zastosowania go zaraz po pojawieniu się pierwszych zmian lub objawów w nawrotach opryszczki zwykłej. W zaburzeniach czynności nerek u dorosłych i młodzieży z prawidłową odpornością - CCr ≥30 ml/min: 500 mg 2 razy na dobę; <30 ml/min: 500 mg raz na dobę. Dorośli z osłabioną odpornością: 1000 mg 2 razy na dobę przez minimum 5 dni, na podstawie oceny ciężkości stanu klinicznego i oceny stanu odporności; w leczeniu opryszczki występującej po raz pierwszy, która może mieć cięższy przebieg, może być konieczne przedłużenie leczenia do 10 dni. Leczenie należy rozpocząć jak najwcześniej; aby uzyskać największą korzyść kliniczną leczenie należy rozpocząć w ciągu 48 h; zaleca się ścisłą kontrolę ewolucji zmian. W zaburzeniach czynności nerek u dorosłych z osłabioną odpornością - CCr ≥30 ml/min: 1000 mg 2 razy na dobę; <30 ml/min: 1000 mg raz na dobę. Dorośli i młodzież (≥12 lat) w opryszczce wargowej - schemat 1-dniowy: 2000 mg 2 razy w ciągu 1 doby (drugą dawkę należy przyjąć około 12 h, nie wcześniej niż 6 h, po przyjęciu pierwszej); leczenie nie powinno trwać dłużej niż 1 dzień, ponieważ nie wykazano dodatkowych korzyści klinicznych z jego wydłużenia; leczenie należy rozpocząć z chwilą pojawienia się najwcześniejszych objawów (mrowienie, świąd lub pieczenie). W zaburzeniach czynności nerek u dorosłych i młodzieży z opryszczką wargową, z prawidłową odpornością - CCr ≥50 ml/min: 2000 mg 2 razy w ciągu 1 doby; CCr 30-49 ml/min: 1000 mg 2 razy w ciągu 1 doby; CCr 10-29 ml/min: 500 mg 2 razy w ciągu 1 doby; CCr <10 ml/min: 500 mg pojedyncza dawka. Zapobieganie nawrotom opryszczki zwykłej. Dorośli i młodzież (≥12 lat) z prawidłową odpornością: 500 mg raz na dobę; niektórzy pacjenci z bardzo częstymi nawrotami (≥10 zakażeń rocznie bez leczenia) mogą uzyskać dodatkową korzyść, jeśli stosują dawkę dobową 500 mg w 2 dawkach podzielonych (250 mg 2 razy na dobę). Leczenie należy zweryfikować po 6–12 mies. W zaburzeniach czynności nerek u dorosłych i młodzieży z prawidłową odpornością - CCr ≥30 ml/min: 500 mg raz na dobę (w zapobieganiu nawrotom zakażenia HSV u pacjentów bez zaburzeń odporności z ≥10 nawrotami w ciągu roku lepsze wyniki można uzyskać stosując dawkę 250 mg 2 razy na dobę); CCr <30 ml/min: 250 raz na dobę. Dorośli z osłabioną odpornością: 500 mg 2 razy na dobę. Leczenie należy zweryfikować po 6-12 mies. W zaburzeniach czynności nerek u dorosłych z osłabioną odpornością - CCr ≥30 ml/min: 500 mg 2 razy na dobę; CCr <30 ml/min: 500 mg raz na dobę. Zapobieganie zakażeniom wirusem cytomegalii (CMV) i chorobie cytomegalowirusowej. Dorośli i młodzież ≥12 lat: 2000 mg 4 razy na dobę. Stosowanie leku należy rozpocząć jak najszybciej po przeszczepieniu. Czas trwania terapii to zazwyczaj 90 dni, ale u pacjentów wysokiego ryzyka może być konieczność jej wydłużenia. W zaburzeniach odporności u dorosłych i młodzieży - CCr ≥75 ml/min: 2000 mg 4 razy na dobę; CCr 50-<75 ml/min: 1500 mg 4 razy na dobę; CCr 25-<50 ml/min: 1500 mg 3 razy na dobę; CCr 10-<25 ml/min: 1500 mg 2 razy na dobę; CCr <10 ml/min lub pacjenci dializowani: 1500 mg raz na dobę (u pacjentów poddawanych hemodializie przerywanej lek należy podawać po zakończeniu zabiegu hemodializy). Szczególne grupy pacjentów. Skuteczność leku u dzieci w wieku <12 lat nie została oceniona. Badania z zastosowaniem dawki 1000 mg walacyklowiru wykazały, że u dorosłych pacjentów z marskością wątroby niewielkiego lub umiarkowanego stopnia (tzn. gdy zachowane są procesy biosyntez wątrobowych), modyfikacja dawkowania nie jest konieczna; dane farmakokinetyczne uzyskane u dorosłych pacjentów z zaawansowaną marskością wątroby (tzn. gdy procesy biosyntez wątrobowych są upośledzone oraz z udokumentowanym przeciekiem wrotno-systemowym), nie wskazują na konieczność modyfikacji dawkowania, jednakże doświadczenie kliniczne w tym zakresie jest ograniczone; ze względu na brak danych, zastosowanie większych dawek (≥4000 mg na dobę) u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i po przeszczepieniu wątroby wymaga zachowania ostrożności. U pacjentów w podeszłym wieku należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia zaburzeń czynności nerek oraz należy zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zmniejszyć dawkę leku (jak opisano powyżej dla poszczególnych wskazań) oraz należy zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta; u pacjentów poddawanych hemodializie przerywanej lek podawać po zakończeniu zabiegu hemodializy, regularnie kontrolować klirens kreatyniny, szczególnie w okresach, kiedy czynność nerek ulega szybkiej zmianie, np. natychmiast po przeszczepieniu lub po wszczepieniu nerki, odpowiednio dostosować dawkowanie walacyklowiru.

Uwagi

Oceniając zdolność do prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn należy brać pod uwagę stan kliniczny pacjenta i profil działań niepożądanych walacyklowiru; na podstawie danych farmakologicznych, nie sposób przewidzieć wpływu leku na powyższe rodzaje aktywności.

Pharmindex