Znajdź lek

Tardyferon



Tardyferon to lek wydawany wyłącznie na receptę, który uzupełnia niedobory żelaza. Wskazaniem do stosowania go jest niedokrwistość, a także podniesione zapotrzebowanie organizmu na ten pierwiastek, np. w czasie ciąży, bądź karmienia piersią. Poznaj jego dawkowanie, działanie oraz skutki uboczne. 

 

 

Działanie

Żelazo jest niezbędnym mineralnym składnikiem odżywczym, pełniącym kluczową rolę fizjologiczną i potrzebnym do wielu funkcji, takich jak transport tlenu, tworzenie ATP, synteza DNA i transport elektronów. Jako centralny atom hemu, żelazo jest składnikiem hemoglobiny, a także jest niezbędne w erytropoezie. Żelazo różni się od innych składników mineralnych, ponieważ jego równowaga w ludzkim organizmie jest regulowana jedynie poprzez wchłanianie, gdyż nie istnieją fizjologiczne mechanizmy wydalania żelaza. Wychwyt siarczanu żelaza (FeSO4) umożliwia transporter metali dwuwartościowych związany z przemieszczaniem się protonów (DMT1) w bliższej części jelita cienkiego (dwunastnica i początkowy odcinek jelita czczego). Zdolność do wchłaniania żelaza u pacjentów z niedokrwistością może być wielokrotnie większa niż u zdrowych osób, a powierzchnia wchłaniania istotnie zwiększa się w kierunku dystalnym. Badania kliniczne wykazały, że po doustnym przyjmowaniu siarczanu żelaza występowała odpowiednia odpowiedź hematologiczna (modyfikacja Hb) i odbudowa zapasów żelaza (normalizacja ferrytyny). Specyficzna postać farmaceutyczna Tardyferonu (siarczan żelaza) umożliwia dostosowanie się do zmiennych warunków wchłaniania w organizmie podczas niedokrwistości. Wchłanianie żelaza jest aktywnym procesem, który zachodzi głównie w dwunastnicy i bliższej części jelita czczego. Połączenie siarczanu żelaza (II) i substancji pomocniczych umożliwia stopniowe i ciągłe uwalnianie żelaza. Wchłanianie wzrasta, gdy zapasy żelaza są wyczerpane a maleje, gdy zapasy żelaza są wystarczające. Jednoczesne przyjmowanie niektórych pokarmów lub jednoczesne podawanie pewnych leków może zakłócać proces wchłaniania. W organizmie żelazo jest przechowywane miejscowo, głównie w szpiku kostnym (w erytroblastach) oraz erytrocytach, wątrobie i śledzionie. Żelazo jest transportowane przez transferynę we krwi głównie do szpiku kostnego, gdzie zostaje wbudowane do hemoglobiny. Żelazo jest dostarczane w postaci jonów metalu i nie jest metabolizowane przez wątrobę. Szacuje się, że średnia ilość wydalanego żelaza u osoby zdrowej wynosi 0,8-1 mg/dobę. Główną drogą eliminacji jest układ pokarmowy (złuszczanie enterocytów, rozpad hemu z wynaczynionych czerwonych krwinek), układ moczowo-płciowy i skóra. Nadmiar żelaza jest wydalany głównie z kałem.

Wskazania

Niedokrwistość z niedoboru żelaza (niedokrwistości niedobarwliwe) wynikające z niedoboru żelaza w pożywieniu przy fizjologicznie zwiększonym zapotrzebowaniu na żelazo lub wskutek przewlekłych krwawień. Utajony niedobór żelaza szczególnie u kobiet w wieku rozrodczym, u młodzieży w okresie dorastania, u osób w podeszłym wieku. Niedobór w przypadkach zwiększonego zapotrzebowania organizmu na żelazo w celu uniknięcia niedokrwistości u kobiet w okresie ciąży, połogu i karmienia piersią. Lek jest wskazany do stosowania u dzieci w wieku > 10 lat i osób dorosłych.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Nadmiar żelaza (hemochromatoza, powtarzane transfuzje krwi). Zaburzenia metabolizmu żelaza (niedokrwistość syderoblastyczna, talasemia).

Środki ostrożności

Hiposyderemia związana z chorobami zapalnymi nie odpowiada na leczenie żelazem. Toksyczna dawka żelaza jest mniejsza dla dzieci niż dla dorosłych. Doustne dawki rzędu 2 g siarczanu żelaza (8 tabletek) mogą spowodować poważne zatrucia. Nie zaleca się podawania leku dzieciom <10 lat. Uzupełnienie niedoboru żelaza, o ile jest to możliwe, powinno być połączone z leczeniem przyczyny tego niedoboru. U pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku i z zaburzeniami połykania, może także występować ryzyko zmian w przełyku, ziarniniaka oskrzeli i (lub) martwicy oskrzela, które może doprowadzić do zwężenia oskrzeli w przypadku błędnego podania. U pacjentów w podeszłym wieku z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą i (lub) nadciśnieniem leczonych kilkoma lekami przeciw tym chorobom oraz otrzymujących suplementację żelaza z powodu towarzyszącej im niedokrwistości obserwowano melanozę układu pokarmowego. Ze względu na ryzyko wystąpienia owrzodzeń jamy ustnej i przebarwienia zębów, tabletek nie należy ssać, żuć ani trzymać w ustach, lecz połknąć w całości, popijając wodą.

Ciąża i laktacja

Nie ma badań wykonywanych u kobiet ciężarnych. W okresie ciąży lek powinien być stosowany tylko pod tym warunkiem, że oczekiwane korzyści terapeutyczne są wyższe, niż ewentualne możliwe ryzyko dla płodu. Dostępna jest duża liczba danych bibliograficznych niewskazujących na zwiększone ryzyko wad ani toksyczności dla płodu lub noworodka. Badania na zwierzętach nie wykazały toksycznego wpływu na rozrodczość. Tardyferon może być stosowany u kobiet w ciąży w przypadku wskazań klinicznych. Sole żelaza przenikają do mleka kobiecego, ale przy dawkach terapeutycznych nie przewiduje się wpływu na noworodki/niemowlęta. Tardyferon można stosować podczas karmienia piersią. Badania na zwierzętach nie wykazały żadnego wpływu na płodność samców ani samic.

Działania niepożądane

Często: zaparcia, biegunka, rozdęcie brzucha, ból brzucha, odbarwione stolce, nudności. Niezbyt często: obrzęk krtani; nietypowe stolce, niestrawność, wymioty, zapalenie żołądka; świąd, wysypka rumieniowa. Częstość nieznana: reakcje nadwrażliwości, pokrzywka; martwica płuc, ziarniniak płuc, zwężenie oskrzeli; zabarwienie zębów, owrzodzenia jamy ustnej, zmiany w przełyku, melanoza układu pokarmowego. Zabarwienie zębów i owrzodzenia jamy ustnej pojawiają się w przypadku niewłaściwego podawania, gdy tabl. są żute, ssane lub przetrzymywane w ustach. U pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku i z zaburzeniami przełykania, po błędnym podaniu mogą wystąpić zmiany w przełyku, ziarniniak oskrzeli i (lub) martwica oskrzela, które może prowadzić do zwężenia oskrzeli. U pacjentów w podeszłym wieku z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą i (lub) nadciśnieniem leczonych kilkoma lekami przeciw tym chorobom oraz otrzymujących suplementację żelaza z powodu towarzyszącej im niedokrwistości obserwowano melanozę układu pokarmowego

Interakcje

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania leku z: preparatami żelaza (sole) w postaci wstrzyknięć, gdyż mogą wystąpić u pacjentów omdlenia lub wstrząs spowodowane szybkim uwolnieniem żelaza w postaci złożonej i wysyceniem transferyny. Należy zachować specjalne środki ostrożności podczas jednoczesnego stosowania leku z: bisfosfonianami, fluorochinolonami (np. cyprofloksacyną), penicylaminą, hormonami tarczycy/tyroksyną, metylodopą, lewodopą, karbidopą, lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy, wapniem, cynkiem - ze względu na zmniejszone jelitowe wchłanianie (tworzenie kompleksów) należy podawać je osobno, w odstępie co najmniej 2 h oraz i kolestyraminą (żelazo podawać 1-2 h przed lub 4-6 h po przyjęciu kolestyraminy). Cykliny: doustne tetracykliny i ich pochodne tworzą słabo rozpuszczalne połączenia z żelazem, które obniżają wchłanianie zarówno żelaza, jak i tetracyklin - należy podawać je osobno, w odstępie co najmniej 2 h. NLPZ podawane jednocześnie z solami żelaza należy przyjmować razem z posiłkiem, aby zmniejszyć podrażnienie błony śluzowej żołądka i jelit oraz w celu zmniejszenia ryzyka krwawienia związanego z ich stosowaniem. Kwasy fitynowe (pełnoziarniste produkty zbożowe), polifenole (herbata, kawa, czerwone wino), wapń (mleko, produkty mleczne) i niektóre białka (jajka) istotnie zmniejszają wchłanianie żelaza. Należy zachować odstęp między przyjmowaniem soli żelaza a tych produktów (co najmniej 2 godziny).

Dawkowanie

Doustnie. Niedokrwistość z niedoboru żelaza o umiarkowanym nasileniu: 1 tabl. dziennie przed śniadaniem. Niedokrwistość z niedoboru żelaza o znacznym nasileniu: po 1 tabl. przed śniadaniem i przed kolacją. Czas trwania leczenia powinien być określony przez lekarza; powinien być odpowiednio długi, aby skorygować niedokrwistość i uzupełnić zapasy żelaza u dorosłych. Okres leczenia zależy od stopnia niedoboru żelaza. Zazwyczaj wynosi 3-6 mies., lecz w razie potrzeby dłużej, jeśli przyczyna niedokrwistości nie jest skutecznie leczona. Kontrola skuteczności jest przydatna dopiero po 3 miesiącach od rozpoczęcia leczenia: powinna ona obejmować korekcję niedokrwistości (Hb, MCV) i uzupełnienie zapasów żelaza (stężenie ferrytyny w surowicy oraz stężenie receptora transferyny w surowicy i współczynnik wysycenia transferyny). W celu uzupełnienia rezerw żelaza w organizmie: 1 tabl. dziennie przed śniadaniem; kurację należy kontynuować przez okres 1-3 mies. po uzyskaniu prawidłowego stężenia hemoglobiny. Leczenie profilaktyczne: utajony niedobór żelaza: 1 tabl./dobę lub co drugi dzień; kobiety w ciąży: 1 tabl. co drugi dzień w ciągu dwóch ostatnich trymestrów ciąży (lub od 4. mies. ciąży). Sposób podania. Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą; nie należy ich ssać, żuć ani trzymać w ustach. Należy je przyjmować przed posiłkiem lub w jego trakcie, zależnie od tolerancji przewodu pokarmowego poza szczególnymi pokarmami. Kwasy fitynowe (pełnoziarniste produkty zbożowe), polifenole (herbata, kawa, czerwone wino), wapń (mleko, produkty mleczne) i niektóre białka (jajka) istotnie zmniejszają wchłanianie żelaza. Należy zachować odstęp między przyjmowaniem soli żelaza a tych produktów (co najmniej 2 godziny).

Uwagi

Lek nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Pharmindex