Choroby zakaźne

Choroby zakaźne są to najczęściej schorzenia przenoszone drogą kropelkową lub w czasie kontaktu z krwią osoby zakażonej. Są związane z osłabieniem odporności i zakażeniem organizmu, np. bakteriami, wirusami, prionami, grzybami, toksynami, itd. Choroby zakaźne występują zarówno u zwierząt, jak u ludzi. Sprawdź, jak się objawiają i jak wygląda ich leczenie.

Choroby zakaźne to zespół chorób, wywołanych przez różne czynniki, które przez wzgląd na ich charakter i sposób rozprzestrzeniania zagrażają życiu publicznemu. Zwykle są wywoływane przez wirusy lub bakterie. Większość z nich jest szczególnie niebezpieczna w przypadku dzieci, gdyż mają one słabszą odporność od osób dorosłych. Z tego powodu na wiele chorób zakaźnych wykonywane są obowiązkowe szczepienia. 

Zakaźne choroby wirusowe

Zakaźne choroby wirusowe to jak sama nazwa wskazuje, schorzenia, które rozwijają się w organizmie na skutek obecności wirusa. W zależności od rodzaju choroby występujące objawy oraz możliwe sposoby leczenia mogą być różne.

Do najczęstszych chorób wirusowych zaliczyć należy takie dolegliwości, jak:

  • półpasiec wywołuje go wirus tzw. VZV, a na to schorzenie cierpią wyłącznie osoby, które wcześniej przeszły ospę wietrzną. Dotyka przede wszystkim osób dorosłych i starszych. Główne objawy to w pierwszym okresie to: ból, mrowienie, drętwienie danego obszaru ciała, a także stan podgorączkowy. Z czasem na skórze pojawia się swędząca wysypka, wypełniona płynem surowiczym. Zmiany najczęściej lokalizują się na tułowiu;
  • różyczka – choroba ta wywoływana jest przez wirusy z rodziny tzw. Togaviridae i przenoszona jest drogą kropelkową. Występuje głównie u dzieci w wieku przedszkolnym, ale również niekiedy dotyka osób dorosłych. Głównym objawem różyczki jest wysypka, która początkowo pojawia się za uszami, jednak nie powoduje ona uczucia swędzenia. Często obecna jest również wysoka gorączka oraz powiększone węzły chłonne;
  • ospa wietrznato choroba głównie występująca u dzieci, która objawia się poprzez swędzącą wysypkę, a także podwyższoną temperaturę ciała. Należy pamiętać, iż to schorzenie jest bardzo zaraźliwe. Szczepienie na ospę wietrzną jest w Polsce obowiązkowe, a do ukończenia 12. roku życia – bezpłatne;
  • świnkajej inna nazwa to nagminne zapalenie przyusznic i chorują na nie głównie dzieci. To choroba zaraźliwa, wywoływana przez wirusa świnki. Powiększenie ślinianek przyusznych, które sprawia ból dziecku to główny i charakterystyczny objaw;
  • wściekliznajest groźną chorobą wirusową zwierząt, jednak może zostać przeniesiona na człowieka. Do zakażenia dochodzi na skutek pogryzienia przez zwierzę (głównie przez psa lub lisa), będące jej nosicielem. Schorzenie może doprowadzić nawet do śmierci człowieka, gdyż nieleczone skutkuje niewydolnością oddechową;
  • odra – choroba ta jest przenoszona drogą kropelkową i dotyka głównie dzieci. Objawia się przede wszystkim wysypką, wysoką gorączką, ale i zapaleniem błon dróg oddechowych oraz spojówek. Pierwsze symptomy pojawiają się dopiero kilka dni później od momentu zarażenia.

Zakaźne choroby bakteryjne

Tuż po chorobach wirusowych, drugim najczęstszym czynnikiem wywołującym schorzenia zakaźne są właśnie bakterie.

Najpopularniejsze zakaźne schorzenia bakteryjne to:

  • błonica za jej wystąpienie odpowiedzialna jest bakteria, tzw. maczugowiec błonicy. Choroba ta dotyka głównie dzieci, ale obowiązkowe jest szczepienie, gdyż przebieg schorzenia jest bardzo poważny. Objawy są różne w zależności od rodzaju błonicy, gdyż może ona zlokalizować się w: gardle, nosie lub krtani. Wyróżnia się także błonicę piorunującą, złośliwą oraz toksyczną;
  • borelioza – to inaczej choroba odkleszczowa, za którą odpowiedzialne są kleszcze, które na skutek ukąszenia przenoszą chorobę. Oczywiście należy wiedzieć, iż nie każde ugryzienie kleszcza kończy się zachorowaniem na boreliozę. Główny objaw to rumień po kleszczu. Jest to jeden z pierwszych symptomów, który jako pierwszy budzi niepokój i skłania do wizyty u lekarza. To tzw. rumień wędrujący i pojawia się po kilku dniach od ukąszenia;
  • gruźlica – wywołuje ją prątek gruźlicy i jest to śmiertelna choroba zakaźna, przenoszona głównie drogą kropelkową. Lokalizuje się przede wszystkim w płucach, jednak często nie daje jednoznacznych symptomów. Przede wszystkim uwagę powinien zwrócić kaszel i podwyższona temperatura ciała, a w zaawansowanych stadiach pojawia się krwioplucie oraz duszność;
  • czerwonka bakteryjna to choroba układu pokarmowego, za którą odpowiada bakteria, tzw. pałeczka czerwonki. Najczęstszy objaw czerwonki to uporczywa biegunka z widoczną krwią i śluzem.

Objawy chorób zakaźnych

Choroby zakaźne obejmują bardzo szeroki zakres chorób, które mogą znacznie różnić się sposobem, w jaki się objawiają. Wiele zależy od czynnika infekcyjnego, co oznacza, że zupełnie inne objawy występują w przypadku, gdy źródłem zakażenia są bakterie, wirusy,  grzyby, toksyny, czy inne patogeny.

Do niepokojących symptomów z pewnością należy zaliczyć:

  • ogólne osłabienie organizmu,
  • objawy grypopodobne (gorączka, bóle głowy),
  • zmiany stany skóry - pojawienie się różnych wykwitów na skórze,
  • problemy z oddychaniem - duszności, kaszel,
  • problemy z  układem pokarmowym - biegunki, wymioty, nudności,
  • problemy z  układem nerwowym - drgawki, zwroty głowy, niedowład kończyn.

Należy pamiętać, że choroby zakaźne mogą przebiegać również bezobjawowo.

Profilaktyka chorób zakaźnych

Uniknięcie zachorowania na wiele chorób często jest możliwe poprzez podjęcie odpowiednich działań profilaktycznych. W przypadku chorób zakaźnych jest to:

  • dbałość o higienę i częste mycie rąk,
  • noszenie maseczek ochronnych,
  • zakładanie rękawic ochronnych (szczególnie, kiedy dłonie mają bezpośredni kontakt z ziemią),
  • spożywanie jedzenia ze znanego źródła,
  • unikanie wielkich skupisk ludzi, 
  • dezynfekcja,
  • przestrzeganie zasad epidemiologicznych (jeśli to konieczne),
  • dbanie o odporność, 
  • szczepienia.

Leczenie chorób zakaźnych

Miejsce, w którym można nabyć wiele informacji na temat schorzeń z obszaru chorób zakaźnych, a także wykonać szczepienien nazywa się poradnią chorób zakaźnych, natomiast specjalistą w tym zakresie jest lekarz chorób zakaźnych.

Leczenie chorób zakaźnych zależy od czynnika, jaki je wywołuje. Choroby wirusowe powinny być leczone lekami przeciwwirusowymi, z kolei choroby bakteryjne antybiotykami. 

Zazwyczaj również stosuje się leki, które mają na celu pomóc w poprawie ogólnego stanu zdrowia, tj. leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne.