Uszkodzona łąkotka - czy można chodzić? Objawy i leczenie

Uszkodzona łąkotka upośledza ruchomość w stawie kolanowym, może też powodować silny ból. Czy można chodzić z uszkodzoną łąkotką? Jakie są objawy kontuzji? Na czym polega leczenie urazu – zachowawcze oraz operacyjne?
Kobieta trzyma się za kolano
źrodło:123RF

Spis treści

Uszkodzona łąkotka

Uszkodzona łąkotka to jeden z najczęstszych urazów w obrębie stawu kolanowego, co wprost związane jest z budową i sposobem funkcjonowania tej części ciała. Łąkotki są delikatnymi, ruchomymi chrząstkami, występującymi parzyście i ulokowanymi pomiędzy powierzchniami stawowymi. Kształtem przypominają półksiężyce. 

Łąkotki:

  • spełniają funkcję amortyzacyjną, 
  • zapewniają równomierny rozkład obciążeń,
  • chronią zakończenia kości piszczelowej i udowej. 

Podczas zginania nogi, przesuwają się w tył, w czasie zaś wyprostu – w przód. Natomiast w związku z ruchem rotacyjnym kolana, każda z dwóch łąkotek przemieszcza się w przeciwległą stronę. Mechanizm ten zapewnia płynność działania kończyn dolnych, generuje jednak duże ryzyko kontuzji. 

Przyczyny uszkodzenia łąkotki w kolanie 

Uszkodzona łąkotka w kolanie zazwyczaj jest efektem zaklinowania się tych struktur. Typowe tego przyczyny to:

  • nie nadążenie łąkotek za wykonywanym ruchem nogi;
  •  gwałtowny skręt i jednoczesne zgięcie stawu;
  • mechaniczny uraz kolana w wyniku uderzenia;
  • zaawansowane zwyrodnienia stawów.

Na kontuzję w szczególności narażone są osoby czynnie uprawiające dyscypliny sportowe, takie jak: piłka nożna, koszykówka, siatkówka, hokej czy narciarstwo, których istotą jest wykonywanie szybkich, gwałtownych i nieregularnych ruchów o przeciwstawnych wektorach. 

Drugą grupę ryzyka stanowią osoby starsze, u których do uszkodzenia łąkotki w kolanie może dojść nawet w czasie codziennych czynności, takich jak wstawanie z łóżka czy wchodzenie po schodach.

Objawy uszkodzonej łąkotki

Praktyka kliniczna wskazuje, że częściej dochodzi do uszkodzenia łąkotki przyśrodkowej, rzadziej zaś – bocznej. Efektem kontuzji jest zablokowanie lub ograniczenie ruchomości w stawie kolanowym. W czasie aktywności fizycznej z kolana dochodzić mogą różnego typu trzaski i chrobotania. Wskutek urazu gromadzi się też płyn w stawie, czego zewnętrzną manifestacją jest widoczny obrzęk. 

Należy pamiętać, że objawy uszkodzonej łąkotki nie zawsze mają charakter izolowany, kontuzja pociągnąć może za sobą takie inne problemy zdrowotne, jak:

  •  urazy pozostałych struktur kolana: więzadeł, a także chrząstek oraz torebek stawowych;
  • postępujące zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego.

Czy uszkodzona łąkotka boli?

Zazwyczaj tak, zwłaszcza w czasie wzmożonej aktywności fizycznej lub bezpośrednio po. Bolesność odczuwana jest zwłaszcza w sytuacji gdy:

●      kolano jest obciążone i jednocześnie wykonuje skręt,

  • kolano jest dynamicznie zginane i prostowane.

Nasilenie dolegliwości bólowych jest zróżnicowane, zależy od typu urazu, jego zaawansowania oraz ewentualnego występowania innych dolegliwości, a także – indywidualnego progu tolerancji. 

Ból odczuwany może być w różnych miejscach, w tym w części przyśrodkowej lub bocznej kolana, rzadziej z tyłu. 

Czy można chodzić z uszkodzoną łąkotką?

Teoretycznie tak, aczkolwiek należy się liczyć z tym, że zblokowane łąkotki uniemożliwiać będą pełną płynność ruchu, a doświadczany ból stanowić może istotny dyskomfort. Pamiętać też trzeba, że chodzenie z uszkodzoną łąkotką, bez poddania się terapii, w prosty sposób może prowadzić do dalszych uszkodzeń stawu kolanowego. 

Potencjał łąkotki do samodzielnej regeneracji jest niewielki i ogranicza się jedynie do jej zewnętrznych, lepiej unaczynionych krańców. Dlatego pacjentom zmagającym się z tego typu kontuzją zdecydowanie zaleca się wizytę u lekarza i podjęcie leczenia – zachowawczego bądź operacyjnego.

Badanie uszkodzonej łąkotki rezonansem

Leczenie uszkodzonej łąkotki poprzedzone powinno być szczegółowym badaniem. Diagnostyka obejmuje w tym przypadku:

  1. Wywiad lekarski;
     
  2. Badanie ortopedyczne, w tym m.in. sprawdzanie reakcji na ucisk szpary stawowej oraz ocenę ruchomości stawu i wielkości obrzęku;
     
  3. Wykonanie tzw. testów łąkotkowych, takich jak: 

●     test McMurray’a, (prowokacyjny test zgięciowo-rotacyjny),

●     test Apleya (dystrakcyjno-kompresyjny),

●     test Bragarda;
 

  1. Badanie uszkodzonej łąkotki rezonansemmagnetycznym lub za pomocą aparatu rentgenowskiego;
     
  2. Badanie artroskopowe – zdecydowanie najdokładniejsze, jednak ze względu na inwazyjny charakter przeprowadzane głównie w sytuacji podejrzenia poważniejszych urazów kwalifikujących się do operacji.

Leczenie zachowawcze uszkodzonej łąkotki

Leczenie zachowawcze uszkodzonej łąkotki obejmuje takie działania, jak: 

  • fizjoterapia – rehabilitacja uszkodzonej łąkotki ma na celu przywrócenie właściwego zakresu ruchomości i zniesienie dolegliwości bólowych;
  • farmakoterapia, w celu łagodzenia bólu i obrzęku;
  • odpoczynek i odciążenie kolana, tak by zapewnić tkankom czas na regenerację.

Należy pamiętać, że leczenie zachowawcze stosuje się relatywnie rzadko, jedynie w przypadku pomyślnych rokowań odnośnie możliwości autoregeneracji chrząstki. 

Kryteriami kwalifikującymi pacjenta do terapii niezabiegowej są:

  •  uraz jedynie zewnętrznej, ukrwionej strefy łąkotki;
  • szczelina pęknięcia łąkotki nie przekraczająca 5 milimetrów;
  • zachowana stabilność łąkotek.

Czy konieczna jest operacja uszkodzonej łąkotki?

Czy konieczna jest operacja uszkodzonej łąkotki w każdej innej sytuacji? Jeśli terapia ma zapobiegać dalszym uszkodzeniom stawu, zabieg może być koniecznością. Współcześnie większość operacji kolana przeprowadza się techniką artroskopową, która jest mało inwazyjna i zapewnia względnie szybki powrót do sprawności. 

Wśród dostępnych i powszechnie stosowanych zabiegów wymienić można takie procedury, jak:

  • meniscektomia– jest to całkowite lub częściowe usunięcie łąkotki. W miarę możliwości specjaliści wolą unikać tego typu operacji, z uwagi na duże ryzyko wystąpienia lub nasilenia późniejszych zmian zwyrodnieniowych;
  • zszycie łąkotki –wykonuje się w tych przypadkach, gdy uszkodzenie jest pionowe i podłużne, a także – gdy istnieje potencjał do regeneracji chrząstki. Stosowane są trzy rodzaje zabiegów:  outside-ininside-outoraz all-inside;
  •  przeszczep od innego dawcy bądź z własnego więzadła rzepki i ścięgna mięśnia czworogłowego;
  • proteza łąkotki wykonana kolagenu i włóknika.

Dwa ostatnie z wymienionych są zabiegami odtwórczymi, stosowanymi po uprzedniej całkowitej meniscektomii. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Anna Pukaluk, Anna M. Ryniewicz, Łąkotki stawu kolanowego – metody regeneracji, Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 12/2017
  • Agnieszka Książek-Czekaj, Beata Cłapak, Marek Wiecheć, Fizjoterapia po uszkodzeniu łąkotki stawu kolanowego, Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja, https://www.markmed.pl
  • Tomasz Piątek, Uszkodzenie łąkotek stawu kolanowego, http://www.tomaszpiontek.pl

Oceń artykuł

(liczba ocen 20)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

Zamknij