Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗

Oponiak mózgu - jak szybko rośnie i czym grozi nieleczony? Objawy i rokowania

Oponiak mózgu to niegroźny i powoli rosnący guz mózgu. Tylko niewielka część oponiaków ma charakter złośliwy. Dość często nie daje on żadnych objawów i jest przypadkowo wykrywany. Czym jest ten nowotwór, czy ma specyficzne objawy i jak można go leczyć? Poznaj możliwe rokowania.
Model mózgu człowieka
źródło:123RF
Spis treści

Reklama

Czym jest oponiak?

Czym w ogóle jest oponiak? To najczęściej pojawiająca się forma nowotworu układu nerwowego.

Oponiak może być zlokalizowany nie tylko w okolicy mózgowia, ale także w pobliżu rdzenia kręgowego.

Ten rodzaj nowotworu to jedna z najczęstszych zmian układu nerwowego, a jego łagodny przebieg daje ogromne możliwości całkowitego wyleczenia. Skuteczna diagnoza i szybko pojęte leczenie pozwalają całkowicie wyeliminować źródło choroby.

Warto zaznaczyć, że oponiak może się rozwinąć w każdym wieku, ale u dzieci pojawia się naprawdę rzadko.

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 oponiak mózgu ma kod D32.9, a w ICD-11 kod 2A01.0.

Reklama

Jak wygląda oponiak mózgu?

Oponiak mózgu, nazywany także meningiomą, to łagodny guz tego narządu. Wywodzi się i rozwija z następujących elementów mózgu:

  • komórek opony pajęczej,
  • opony twardej,
  • ziarnistości pajęczynówki,
  • opony miękkiej,
  • okołonaczyniowej tkanki łącznej.

Najrzadziej oponiak mózgu pochodzi z opony miękkiej lub okołonaczyniowej tkanki łącznej. Najczęściej umiejscowiony jest w części śródczaszkowej, a konkretnie w okolicy okołosierpowej lub okołoklinowej czaszki.

Znane są także przypadki pojawiania się oponiaka mózgu w nerwach wzrokowych. Ten rodzaj nowotworu występuje na zewnątrz mózgu i jest dość dobrze odgraniczony od innych tkanek.

Oponiaki dzielą się na zwapniałe i częściowo zwapniałe. Jeśli chodzi o ich rozmiar to mogą być duże, małe lub też średnie i przyjmować różne kształty.

To, jak szybko rośnie, jest niezwykle indywidualną sprawą, jednak zazwyczaj jest to proces stosunkowo powolny.

Reklama

Przyczyny powstawania oponiaka mózgu

Powstały pewne tezy, iż za tworzeniem się oponiaków mózgu, stoją żeńskie hormony. Nie znalazły one jednak potwierdzenia w literaturze czy badaniach, choć faktycznie częściej występuje u kobiet.

Jak zatem powstaje oponiak mózgu? Oto najczęstsze przyczyny:

  • predyspozycje genetyczne - najczęstszą przyczyną powstawania oponiaka mózgu są uwarunkowania. Niekiedy jego powstanie ma ścisły związek z niektórymi chorobami genetycznymi;
  • wcześniejsze napromieniowanie (promieniowaniem jonizującym lub radioterapia) - osoby poddawane napromieniowaniu w trakcie leczenia innego nowotworu o obrębie czaszki bardzo często chorują w późniejszym okresie na oponiaka mózgu;
  • infekcje wirusowe;
  • przyjmowanie przez dłuższy czas leków steroidowych.

Przedział wiekowy najczęstszej zachorowalności to 40-70 lat. U dzieci raczej rzadko występuje ten typ nowotworu.

Żadne badania nie potwierdziły, by oponiaki mózgu mogły być dziedziczne.

Reklama

Objawy oponiaka mózgu

Najczęściej oponiak mózgu nie daje organizmowi żadnych sygnałów o swoim istnieniu. Jest z reguły wykrywany przy okazji innych schorzeń i badań.

Dlaczego ta choroba ma tak często bezobjawowy charakter? Wynika to z faktu, że guz rośnie bardzo powoli i może rozwijać się przez wiele lat.

Jeśli już pojawiają się niepokojące sygnały to często symptomy są podobne do tych, jakie wywołuje wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Często chory musi odczuwać naprawdę silne i niepokojące objawy, aby lekarz mógł prawidłowo zdiagnozować oponiaka mózgu.

Z uwagi na swój specyficzny charakter,  sygnały związane z istnieniem oponiaka są zazwyczaj naprawdę trudne do jednoznacznego rozpoznania.

Dopiero, kiedy guz zaczyna się rozrastać pojawiają pewne symptomy. choroby.

Najważniejsze objawy oponiaka mózgu to:

  • bóle głowy - te o charakterze rozsadzającym, pojawiające się najczęściej nad ranem;
  • uczucie tak zwanej ciasnoty śródczaszkowej - chory ma poczucie, jakby jego czaszka była zdecydowanie za ciasna, a mózg ją w pewien sposób rozsadzał;
  • zaburzenia świadomości - mogą mieć charakter krótki i przejściowy, ale także ciągłe poczucie senności czy nawet omdlenia;
  • zwolnienie tętna - ten objaw jest często mylony z chorobami serca, a może świadczyć o oponiaku mózgu;
  • częściowe niedowłady - tym częściowym niedowładom towarzyszą zaburzenia mowy i czucia, a mieszanka takich sygnałów to już mocno niepokojący objaw;
  • bolesność czaszki - w przypadku tego objawu chory odczuwa ból kości czaszki;
  • wymioty - najczęściej wymioty przy oponiaku mózgu pojawiają się nad ranem i wybudzają ze snu chorego;
  • napady padaczki - jest ona tym schorzeniem, które zawsze sygnalizuje poważne zmiany w organizmie. Nawet pojedynczego napadu nie wolno bagatelizować;
  • zaburzenia zmysłu węchu, słuchu i wzroku - te objawy często pojawiają się jednocześnie z tendencją do nawracania;
  • zaburzenia ze strony nerwów czaszkowych - najczęstszym objawem takich zaburzeń jest drętwienie twarzy.

Reklama

Leczenie oponiaka mózgu

Aby rozpocząć leczenie oponiaka mózgu konieczna jest prawidłowa diagnoza. I w tych przypadkach niezbędne jest wykonania badań obrazowych. Jakie badania wykorzystują lekarze, aby stwierdzić jednoznacznie, iż chory cierpi na oponiaka mózgu?

Jest to:

  • RTG,
  • rezonans magnetyczny,
  • tomografia komputerowa,
  • EEG,
  • badanie dna oka,
  • spektroskopia MRS (technika obrazowania, stosowana głównie do badań mózgu),
  • angiografia (badanie wizualizujące wnętrze naczyń krwionośnych),
  • morfologia krwi.

Po stwierdzeniu obecności oponiaka mózgu lekarz podejmuje działania w zależności od rodzaju i stopnia zaawansowania choroby.

Jeżeli oponiak nie daje żadnych dolegliwości i nie stwarza uciążliwości dla pacjenta, leczenie nie jest wprowadzane. Ale taki pacjent pozostaje pod stałą kontrolą lekarza, która zleca systematycznie badania diagnostyczne.

Wykryty i zdiagnozowany oponiak mózgu jest dość prosty do wyleczenia, gdyż w znacznej większości przypadków nie jest on złośliwy. Skuteczna diagnoza i leczenie pozwalają całkowicie wyeliminować źródło choroby.

Co do zasady, jeśli guz nie rośnie nie ma potrzeby interwencji medycznej. Jeżeli jednak guz zwiększa swoje rozmiary i wyraźnie wskazują na to badania, zachodzi potrzeba leczenia chirurgicznego, polegającego na wycięciu zmian.

Leczenie chirurgiczne wszystkich oponiaków jest dość trudne i nie pozwala w pełni zachować tak zwanej „czystości onkologicznej”, czyli usunięcia wszystkich otaczających tkanek, dotkniętych nowotworem.

Ogromne znaczenie dla procesu zdrowienia ma również fakt, że nie powoduje on przerzutów. Niestety powstawać może w miejscach skomplikowanych do leczenia chirurgicznego. Istnieją jednak alternatywne metody, które mogą pozwolić na jego usunięcie.

Jeżeli nie ma możliwości wycięcia guza z uwagi na jego położenie lub gdy jest on już złośliwy, zalecana jest radioterapia lub chemioterapia.

Istnieje także nieinwazyjna metoda leczenia oponiaków mózgu. Jest to tak zwana radiochirurgia stereotaktyczna, określana także jako metoda „gamma knife” (nóż gamma).

Wykorzystuje ona urządzenie, które jest bardzo dobrą alternatywą dla klasycznego zabiegu wycięcia guza. To leczenie polega na podawaniu wysokiej dawki promieniowania kobaltowego na mały obszar zmiany.

Promieniowanie jest wysyłane z kilku różnych stron, bardzo precyzyjnie w jeden wyznaczony punkt mózgu. Aby bezpiecznie stosować tę metodę muszą być spełnione pewne warunki - niewielki guz i położenie, które pozwala omijać przy napromieniowywaniu zdrowe narządy.

Jest to bardzo dobra i skuteczna alternatywa dla operacji chirurgicznej oponiaka mózgu.

Należy pamiętać, że w przypadku oponiaków mózgu istnieje niestety ryzyko, że to schorzenie się odnowi. Dlatego po zabiegu pacjent powinien podlegać stałej i regularnej kontroli lekarskiej.

Reklama

Powikłania po usunięciu oponiaka mózgu

Skutki uboczne po usunięciu oponiaka mózgu mogą pojawić się tak samo jak po każdej innej operacji. Ich rodzaj może zależeć od wybranej metody leczenia.

Możliwe powikłania po operacji chirurgicznej oponiaka mózgu to:

  • uszkodzenie tkanki mózgowej,
  • krwawienie,
  • infekcja,
  • chwilowy obrzęk mózgu,
  • nabycie padaczki,
  • problemy neurologiczne, np. osłabienie mięśni,
  • zakrzepy w żyłach.

Po radioterapii oponiaka mózgu natomiast może dojść do:

  • wypadania włosów,
  • podrażnienia skóry,
  • przejściowe bóle głowy i nudności,
  • zmęczenie.

Reklama

Zalecenia po operacji oponiaka mózgu

Warto pamiętać, że zarówno w trakcie leczenia, jak i przez jakiś czas po operacji nie jest wskazane spożywanie alkoholu. Jak długo powinien trwać okres abstynencji? Najlepiej, aby pacjent ustalił to indywidualnie z lekarzem.

Niezwykle ważna jest również dieta, której trzeba przestrzegać przez pewien czas po wycięciu oponiaka.

Przez pierwsze 48 godziny niewskazane jest spożywanie pokarmów stałych i można pić jedynie wodę. W szpitalu zakładana jest kroplówka. W następnych dwóch dniach podawane są kleiki i papki.

Później według ustaleń z lekarzem można wprowadzać do posiłków warzywa, owoce i mięso. Należy jednak przez dłuższy czas unikać potraw smażonych i tłustych.

W podobny sposób konieczne może być stopniowe wprowadzanie aktywności fizycznej do swojego życia.

Rokowania przy oponiaku mózgu

Rokowania oponiaka mózgu są raczej dobre. Śmiertelność jest niezwykle niska i wynika raczej z nieleczenia guza i jego dużego rozmiaru.

  1. Jeżeli podczas zabiegu chirurgicznego oponiak zostanie całkowicie usunięty oznacza to pełne wyleczenie.
  2. Wznowy choroby pojawiają się dość rzadko (u około 20%) i są następstwem pozostawienia komórek nerwowych, których nie dało się usunąć z uwagi na ich trudne położenie. Lekarze podkreślają wagę „zasady doszczętności”. Oznacza ona po prostu usunięcie wszystkich możliwych do wycięcia komórek rakowych, aby zapobiegać ich odrastaniu.
  3. Przerzuty w przypadku pierwotnego oponiaka mózgu są rzadkością.. Oponiak, który jest następstwem przerzutu innego nowotworu wymaga całkiem odmiennego leczenia.

Czytaj również

Bibliografia

  • J. Fijuth, R. Dziadziuszko „Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego”, Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych, 2013.
  • D. J. Jaskulski „Badania kliniczno-molekularne w oponiakach”, Klinika Neurochirurgii i Onkologii Centralnego Układu Nerwowego, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, 2012.
  • K. Galwas, R. Tarnawski „Zastosowanie radiochirurgii stereotaktycznej w oponiakach wewnątrzczaszkowych”, 2004.
  • dr A. Michałowska-Kaczmarczyk „Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego”.
  • M. Krzakowski, Onkologia Kliniczna, Tom II, Warszawa 2006.
  • J. Meder, Aktualne zasady postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w onkologii, Warszawa 2011.
Jolanta Woźniak
Artykuł napisany przez
Jolanta Woźniak
Absolwentka Prawa na Uniwersytecie Łódzkim. Pierwsze doświadczenie zawodowe zdobywała, jako pracownik Działu Penitencjarnego i Organizacyjno-Prawnego w Areszcie Śledczym w Łodzi. Od 2004 roku Zastępca Prezesa i Członek Zarządu w Miejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Od kilku lat copywriterka, głównie w tematyce prawnej, ale i medycznej i parentingowej. Prywatnie miłośniczka dobrego kina.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Neurologia
Torbiel pajęczynówki - kiedy jest duża i czy może się wchłonąć? Objawy, zioła i operacja
Wizualizacja torbieli pajęczynówki
Oponiak mózgu - jak szybko rośnie i czym grozi nieleczony? Objawy i rokowania
Model mózgu człowieka
Choroba Fahra – na czym polega zwapnienie w obrębie mózgu?
Zwapnienie jąder podstawy mózgu
Podobne artykuły
Człowiek z porażeniem nerwu twarzowego
Porażenie nerwu twarzowego - przyczyny i objawy
Rentgen mózgu osoby z zespołem Hakima
Zespół Hakima - objawy, rokowania, rehabilitacja i leczenie
Pielęgniarka rozmawiająca ze starszą kobietą
Choroba Parkinsona - objawy, etapy i sposoby leczenia
Osoba z bolącym nadgarstkiem
Zespół cieśni nadgarstka - objawy, badania i ćwiczenia

Reklama


Jak się uchronić przed chorobami cywilizacyjnymi?
Sprawdź!