Glejak wielopostaciowy - etapy choroby, objawy i rokowania

Glejak wielopostaciowy to najbardziej złośliwa postać pierwotnego nowotworu ośrodkowego układu nerwowego. Sprawdź, jakie są objawy glejaka wielopostaciowego, jak choroba postępuje oraz jakie są rokowania.
Wizualizacja glejaka wielopostaciowego
źrodło:123RF

Spis treści

Glejak wielopostaciowy 

Glejak wielopostaciowy (glioblastoma multiforme) jest najbardziej złośliwą postacią pierwotnego nowotworu ośrodkowego układu nerwowego. Glejaki to grupa nowotworów występujących pierwotnie w obrębie OUN. Niezwykle rzadko powstają poza mózgiem lub rdzeniem kręgowym, jednakże mogą dawać przerzuty do płuc, węzłów chłonnych, kości i wątroby. 

Glejaki generalnie wywodzą się z komórek glejowych – astrocytów, oligodendrocytów lub ependymocytów. Pochodzące od astrocytów nazywa się gwiaździakami. Wywodzą się z oligodendrocytów i są nazywane skąpodrzewiakami, zaś z ependymocytów – wyściółczakami. Wyróżnia się także skąpodrzewiakogwiaździaki, które pochodzą od astrocytów i oligodendrocytów. 

Glejak wielopostaciowy jest zaliczany do gwiaździaków, jednakże ma bardzo zróżnicowany układ komórkowy. Poza glejakami wyróżnia się także inne nowotwory, które występują w ośrodkowym układzie nerwowym, takie jak oponiaki, gruczolaki czy rdzeniaki, jednak glejaki stanowią 40 proc. wszystkich nowotworów stwierdzanych w OUN, a wielopostaciowe – 15 proc. Szacuje się, że każdego roku na całym świecie glejaka diagnozuje się u 7 na 100 tysięcy osób. 

Glejak wielopostaciowy - etapy choroby nowotworowej

W zależności od agresywności nowotworu i stopnia wzrostu, glejaki klasyfikuje się według skali od I do IV. Glejaki I stopnia występują głównie u dzieci i mają najlepsze rokowania. Glejaki II stopnia, nazywane także wysokozróżnicowanymi, są guzami wolnorosnącymi o nienaciekowym charakterze wzrostu. Glejaki III stopnia nazywa się anaplastycznymi. Rosną szybciej i mają gorsze rokowania niż wysokozróżnicowane. Glejaki IV, ostatniego stopnia, są nazywane wielopostaciowymi. Są agresywne, niskozróżnicowane i mają najmniej korzystne rokowania dla pacjenta. 

Glejak wielopostaciowy ma najbardziej agresywny przebieg – rośnie bardzo szybko, nacieka i niszczy przylegające tkanki. Choroba postępuje niezwykle szybko. Mimo postępu technik zabiegowych, radioterapii i chemioterapii, nie ma skutecznej metody leczenia. 

Reklama

Objawy glejaka wielopostaciowego

Glejak wielopostaciowy może się rozwijać przez kilka lat, nie dając żadnych objawów chorobowych. U większości pacjentów objawy pojawiają się dopiero wtedy, gdy guz jest na tyle duży, że zaczyna uciskać mózgowie lub kiedy zaczyna naciekać na okoliczne tkanki. 

Do pierwszych objawów glejaka wielopostaciowego należą:

Glejak wielopostaciowy - ostatnie stadium choroby

Postęp choroby, od momentu pojawienia się pierwszych objawów glejaka wielopostaciowego do wejścia w ostatnie stadium, jest zwykle bardzo szybki i gwałtowny. 

W ostatnim stadium glejaka wielopostaciowego pojawiają się następujące objawy: 

  • napady padaczkowe, 
  • zmiany osobowości i zachowania, 
  • zaburzenia widzenia, 
  • trudności z mówieniem lub rozumieniem mowy, 
  • utrata siły mięśniowej lub czucia,
  • zmiana chodu.

Reklama

Glejak wielopostaciowy – rokowania

Rokowania pacjentów ze zdiagnozowanym glejakiem wielopostaciowym nie są pomyśle. Średni czas życia, od momentu postawienia diagnozy, wynosi rok, półtora, przy czym warto zaznaczyć, że rokowania zależą od osobniczej złośliwości guza. Z badań wynika, że tylko 5 proc. chorych udaje się przeżyć 3 lata. Mimo ogromnego postępu w medycynie, nie istnieje skuteczna metoda leczenia glejaka wielopostaciowego. Pacjenci są poddawani operacji chirurgicznej, o ile guz jest operacyjny, a także radioterapii, chemioterapii lub immunoterapii, jednakże guz szybko powraca. W wielu przypadkach leczenie ma jedynie charakter paliatywny, a średni czas życia pacjentów, którzy nie poddają się leczeniu wynosi 3 miesiące. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Glejak: poradnik dla pacjentów - informacje oparte na wytycznych ESMO dotyczących praktyki klinicznej - wer. 2016.1.
  • Paweł Wańkowicz, Przemysław Nowacki, Glejak wielopostaciowy – postęp wiedzy na temat patogenezy nowotworu, Annales Academiae Medicae Stetinensis Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie 2014, 60, 2, 40–43.
  • Karolina Okła, Anna Wawruszak, Sylwia Bilska, Glejaki – epidemiologia, klasyfikacja i etiologia, Review and Research on Cancer Treatment, Volume 1, Issue 1 (2015).
  • Maria Ejma, Marta Waliszewska-Prosół, Anna Hofman, Joanna Bladowska, Lesław Wojciech Zub, Ryszard Podemski, Rzadkie kliniczne odmiany glejaka wielopostaciowego, Postepy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 316-324.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Pytanie: Czy ktoś z Twoich bliskich jest lub był zarażony koronawirusem?

  Tak, bliska mi osoba jest/była zakażona koronawirusem

  Nie, nikt z moich bliskich nie jest/był zakażony koronawirusem

  Nie wiem, czy ktoś z moich bliskich jest/był zakażony koronawirusem

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!