Znajdź lek

Fentanyl Chiesi

Działanie

Silny, narkotyczny lek przeciwbólowy. Umożliwia utrzymanie pracy serca w normie, a w większych dawkach zmniejsza wywołane przez stres zmiany hormonalne. Po podaniu działanie następuje bardzo szybko, po około 2 min i trwa zazwyczaj 30 min po podaniu jednorazowej dawki dożylnej (100 µg). Stężenie maksymalne po podaniu dożylnym jest osiągane w ciągu 3-5 min. Może powodować oprócz działania przeciwbólowego: zwiększone napięcie mięśni, euforię, zwężenie źrenic, bradykardię, hipotensję, skurcz moczowodów i przewodów żółciowych, spowolnienie ruchów robaczkowych przewodu pokarmowego. Może również wpływać na stężenie hormonów we krwi (hormonu wzrostu, hormonu antydiuretycznego, prolaktyny, kortyzolu oraz katecholamin). Działanie fentanylu można szybko i całkowicie znieść podając nalokson będący antagonistą opioidowym. Wiąże się w ok. 84% z białkami osocza. T0,5 kolejnych faz dystrybucji wynosi ok. 1 min oraz ok. 18 min, natomiast końcowy T0,5 eliminacji wynosi 475 min. Metabolizowany jest szybko i w przeważającej części przez wątrobę. Klirens fentanylu wynosi 0,5-1,2 l/h. Około 75% podanej dawki wydalane jest w czasie 24h. Jedynie 10% wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej.

Wskazania

Leczenie przeciwbólowe stosowane w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na fentanyl, inne opioidy lub środki zwiotczające mięśnie lub inne składniki preparatu. Ograniczenie czynności układu oddechowego z powodu charakterystycznego dla opioidów działania hamującego na układ oddechowy. Równoczesne podawanie inhibitorów MAO, aż do 2 tyg. po zaprzestaniu ich podawania. Hipowolemia i niedociśnienie. Podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, udar mózgu. Miastenia.

Środki ostrożności

Preparat może być stosowany tylko przez doświadczony personel medyczny, który ma zapewniony dostęp do aparatu do resuscytacji. Fentanyl może wywołać zaburzenia czynności układu oddechowego, zahamowanie czynności oddechowej występuje po podaniu dawki powyżej 200 µg fentanylu (4 ml). Podanie antagonisty - naloksonu (0,1-0,2 mg dożylnie lub domięśniowo) może zlikwidować te objawy. Głębokie znieczulenie nasila zahamowanie czynności oddechowej, objaw ten może przedłużyć się jeszcze do fazy pooperacyjnej lub wystąpić ponownie w fazie pooperacyjnej - należy szczegółowo obserwować pacjenta oraz dysponować aparaturą reanimacyjną i antagonistami opioidowymi. Przez hiperwentylację podczas znieczulenia ogólnego reakcja pacjenta na dwutlenek węgla może zostać zmieniona i tym samym może wpływać na oddychanie w okresie pooperacyjnym. Fentanyl może doprowadzić do sztywności mięśni, których częstość może być zmniejszona poprzez powolne podanie dożylnych iniekcji. Bradykardia i asystolia mogą wystąpić, jeśli pacjent otrzymał za małą dawkę leku przeciwcholinergicznego, lub w przypadku, gdy fentanyl podawany był w skojarzeniu z nieblokującym czynności nerwu błędnego lekiem zwiotczającym mięśnie. Bradykardia może być leczona za pomocą atropiny. Ze względu, iż opioidy mogą wywołać niedociśnienie, należy zastosować właściwe środki by utrzymać stabilne ciśnienie tętnicze. Należy unikać podawania fentanylu w szybkim, jednorazowym wlewie dożylnym u pacjentów z upośledzeniem czynności mózgowych. O tych pacjentów przejściowemu obniżeniu ciśnienia tętniczego krwi towarzyszy czasami krótkotrwałe obniżenie ciśnienia krwi mózgu. Pacjenci, u których stosowana jest terapia opioidami (także uzależnieni od opioidów), wymagają podania większych dawek. Należy zachować ostrożność w przypadkach: niedoczynności tarczycy, zaburzenia oddychania, przewlekłej niewydolności oddechowej, alkoholizmie - u tych pacjentów wskazana jest długo trwająca obserwacja pooperacyjna. Stosować ostrożnie u pacjentów z niewydolnością nadnerczy, hipertrofią prostaty, porfirią i bradyarytmią. U pacjentów z niewydolnością wątroby preparat należy dozować bardzo ostrożnie z powodu możliwości zakłócenia procesów metabolicznych. U pacjentów z niewydolnością nerek należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe działania niepożądane w wyniku zwiększenia stężenia fentanylu w surowicy krwi. W przypadku jednoczesnego stosowania z droperydolem należy uwzględnić specyficzne właściwości i działania niepożądane obu leków.

Ciąża i laktacja

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania fentanylu w ciąży. Przed zastosowaniem fentanylu u pacjentek w ciąży, należy rozważyć ewentualne korzyści wobec potencjalnego ryzyka. Nie zaleca się podawania fentanylu w czasie porodu (w tym cesarskiego cięcia), ponieważ fentanyl może przenikać przez łożysko, a układ oddechowy płodu jest szczególnie wrażliwy na opioidy. Jeśli jednak fentanyl zostanie podany, należy mieć przygotowany dla dziecka lek o działaniu antagonistycznym. Fentanyl może przenikać do mleka matki karmiącej, dlatego też pacjentki, którym podawano fentanyl, powinny przerwać karmienie piersią na 24 h.

Działania niepożądane

Bardzo często: senność, depresja pooperacyjna lub nadmierne pobudzenie; sztywność mięśni (w tym również mięśni oddechowych), drżenie miokloniczne, nerwowość, osłabienie, zawroty głowy; arytmie, bradykardia, hipotensja lub przejściowa hipotonia; depresja oddechowa, bezdech, zatrzymanie moczu; nudności, wymioty, czkawka, skurcz zwieracza Oddiego. Rzadko: reakcje alergiczne (anafilaksja, skurcz oskrzeli, świąd, pokrzywka); asystolia; skurcz krtani, wtórna depresja oddechowa po operacji; zaparcia; skurcz przewodów żółciowych; skurcz moczowodów. W przypadku, gdy jednocześnie z fentanylem podawany jest lek neuroleptyczny (np. droperydol) mogą wystąpić: dreszcze i drgawki, uczucie niepokoju, halucynacje pooperacyjne oraz objawy pozapiramidowe. Po dłuższym stosowaniu fentanylu może wystąpić fizyczne uzależnienie. Podczas zabiegów chirurgicznych mogą wystąpić ponadto: tachykardia, nadciśnienie.

Interakcje

Jednoczesne stosowanie fentanylu i barbituranów, benzodiazepin, neuroleptyków, halogenowych inhalacyjnych środków znieczulających lub innych środków wykazujących hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (m.in. alkoholu) może nasilić zahamowanie czynności ośrodka oddechowego wywołane przez opioidy. W przypadku konieczności podawania tych leków, wskazane jest zmniejszenie zalecanej dawki fentanylu. należy pamiętać, że dawkowanie innych leków mających hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy musi być zmniejszone, jeśli środki te będą stosowane po analgezji fentanylem. Fentanyl podany z podtlenkiem azotu może wywołać zaburzenia czynności układu krążenia. Nie obserwowano in vivo hamowania metabolizmu fentanylu przez itrakonazol, to można się tego spodziewać ze względu na znaczne wydzielanie fentanylu przez wątrobę do żółci. Zaleca się przerwanie podawania inhibitorów MAO na 2 tyg. przed zabiegiem chirurgicznym lub znieczuleniem. Wielokrotnie donoszono o stosowaniu fentanylu w czasie zabiegów chirurgicznych u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO, przy czym nie odnotowano żadnych powikłań. Przedoperacyjne ogólne stosowanie leków będących brokerami receptorów β-adrenergicznych lub dospojówkowe stosowanie tych leków (szczególnie lewobunololu lub tymololu), może powodować zwiększenie ryzyka początkowej bradykardii następującej po dawkach indukujących pochodnych fentanylu.

Dawkowanie

Dawkę należy określić indywidualnie, uwzględniając wiek, masę ciała, stan psychiczny, stan ogólny pacjenta, jednoczesne stosowanie innych leków oraz rodzaj zabiegu chirurgicznego i znieczulenia. W celu uniknięcia bradykardii, zaleca się dożylne podanie małej dawki leku przeciwcholinergicznego bezpośrednio przed znieczuleniem. Dorośli. Dawka znieczulająca początkowa: 200-600 µg (4-12 ml); dawkę powyżej 200 µg podaje się jedynie w przypadku prowadzonej wentylacji zastępczej. Dawka podtrzymująca znieczulenie: 50-200 µg (1-4 ml) można podać dożylnie po 30-45 min. Dzieci. Dawka znieczulająca początkowa: 1,25-2,5 µg/kg mc. (0,25-0,5 ml/10 kg mc.). Dawka podtrzymująca znieczulenie: 0,25 ml/10 kg mc. można podać dożylnie po 30-45 min. Nie ma doświadczenia w stosowaniu u dzieci poniżej 2 lat. U pacjentów osłabionych i w podeszłym wieku należy zmniejszyć dawkę inicjującą znieczulenie. W przypadku ustalania dawki uzupełniającej należy uwzględnić efekt dawki początkowej.
Preparat należy podawać powoli (ponad 1-2 min.) dożylnie.

Uwagi

Fentanyl silnie zaburza sprawność psychofizyczną, pacjent bezwzględnie nie może prowadzić pojazdów i obsługiwać urządzeń mechanicznych w ruchu przez 24 h po zastosowaniu preparatu.

Pharmindex