ChatGPT został poddany egzaminowi z interny. Wyniki mogą zaskakiwać. Sprawdź❗
ChatGPT został poddany egzaminowi z interny. Wyniki mogą zaskakiwać. Sprawdź❗
ChatGPT został poddany egzaminowi z interny. Wyniki mogą zaskakiwać. Sprawdź❗

Lizozym - co to jest? Zastosowanie

Lizozym to zawarte w mleku ludzkim oraz zwierzęcym białko o wyjątkowych właściwościach przeciwbakteryjnych. Szczególnie bogatym jego źródłem jest colostrum, czyli mleko pozyskiwane w pierwszych godzinach laktacji. Zobacz, jakie ma właściwości i działanie i dlaczego warto stosować preparaty zawierające lizozym.
Lizozym
Źródło: 123RF
Spis treści

Reklama

Co to jest lizozym?

Lizozym (inna nazwa: muramidaza) jest białkiem enzymatycznym, wykazującym silne działanie przeciwbakteryjne i będącym jednym z kluczowych elementów układu odpornościowego od pierwszych dni życia.

Związek ten obficie występuje w naturze  – jest identyfikowany u człowieka, zwierząt, roślin, bakterii i wirusów. Znajduje się w mleku, miodzie, jajach kurzych, ślinie, krwi, łzach oraz wydzielinach śluzowo-surowiczych dróg oddechowych.

Świat nauki poznał lizozym równo 100 lat temu za sprawą szkockiego bakteriologa Aleksandra Fleminga, który do historii przeszedł jako odkrywca penicyliny. W 1921 roku Fleming przez przypadek zaobserwował, że kropla śluzu z nosa, która spadła na płytkę z hodowlą bakterii, doprowadziła do lizy, czyli rozpadu drobnoustrojów.

Naukowiec wyodrębnił zawarty w cieczy enzym i nazwał lizozymem. Badania nad tym białkiem trwały przez kolejnych kilkadziesiąt lat, dlatego dziś jest ono jedną z najlepiej poznanych substancji tego typu.  

Reklama

Właściwości lizozymu

Lizozym działa destrukcyjnie na bakterie, a niekiedy także na inne patogeny. Jak podają Justyna Bochnak i inni (Lizozym, budowa, funkcje, zastosowanie), substancja ta rozkłada wiązania między N-acetyloglukozaminą oraz kwasem N-acetylomuraminowym, czyli związkami znajdującymi się wewnątrz polisacharydów, z których zbudowane są ściany komórkowe bakterii.

Prowadzi to do unicestwienia drobnoustrojów. Podatne na działanie lizozymu są przede wszystkim bakterie Gram dodatnie, takie jak:

  • Streptococcus (paciorkowce);
  • Staphylococcus (gronkowce);
  • Listeria;
  • Bacillus.

Oddziaływanie na bakterie Gram ujemne jest słabsze lub gorzej poznane, niemniej wykazano, iż w połączeniu z innymi substancjami, lizozym może być groźny także dla Escherichii, Klebsielii czy Salmonelli.

Co więcej, doniesienia naukowe wspominają o skuteczności muramidazy przeciw niektórym gatunkom grzybów. Obniża ona także aktywność wirusa HIV. Stwierdzone ponadto zostało działanie antynowotworowe, przeciwzapalne i przeciwbólowe (E. Gajda i inni, Lizozym – występowanie w przyrodzie, właściwości biologiczne i możliwości zastosowań).

Reklama

Zastosowanie lizozymu

Współcześnie znajduje lizozym zastosowanie przede wszystkim w przemyśle farmaceutycznym oraz spożywczym. Białko to znajduje się w składzie preparatów wspierających odporność. Stosowane jest też do produkcji środków na zakażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe, do miejscowego stosowania na błony śluzowe i skórę.

W sprzedaży są gumy do żucia z lizozymem na choroby jamy ustnej i tkanek przyzębia. Białko to podaje się osobom cierpiącym na nowotwory (działanie przeciwbólowe). Jest też stosowane jako dodatek do antybiotykoterapii.

Jeśli natomiast chodzi o przemysł spożywczy, lizozym – oznaczony symbolem E1105 – stosuje się do produkcji wyrobów fermentowanych, w tym mleka i jego przetworów (np. serów dojrzewających) oraz alkoholi. Jest też doskonałym środkiem konserwującym.

Reklama

Lizozym w mleku kobiecym

Lizozym w dużych dawkach otrzymuje każde nowonarodzone dziecko karmione mlekiem matki. Pokarm powstający w gruczołach mlekowych w pierwszych dniach laktacji, w ciągu 72 godzin po porodzie, wykazuje się szczególnymi właściwościami.

Nazywany jest siarą, zawiera bardzo duże ilości składników odżywczych, wzrostowych, ale też wspierających układ immunologicznych dziecka w kluczowych pierwszych dniach życia.

Należą do nich między innymi przeciwciała, leukocyty, limfocyty T i B, makrofagi, a także tzw. czynniki immunomodulujące (regulujące odpowiedź odpornościową organizmu), takie jak laktoferyna, czy muramidaza.

Lizozym w mleku kobiecym stanowi istotny czynnik chroniący maleństwo przed infekcjami. Wraz z pozostałymi składnikami współtworzy pierwszą barierę odpornościową w organizmie malucha, który na świat przychodzi całkowicie bezbronny wobec zagrażających mu patogenów. Właśnie dlatego tak ważne jest karmienie piersią.

Reklama

Występowanie lizozymu w siarze zwierząt

Lizozym wykazuje korzystne oddziaływanie nie tylko na organizm noworodka, ale też starszych dzieci, a także osób dorosłych.

Ponieważ z oczywistych względów nie jest możliwe dostarczanie go wraz z pierwszym mlekiem matki, zaleca się stosowanie preparatów zawierających siarę bydlęcą (pozyskiwaną od krów tuż po ocieleniu) lub mleko klaczy.

Są to naturalne i w pełni bezpieczne produkty, składem przypominające młodziwo ludzkie, charakteryzujące się dobrą przyswajalnością przez organizm i stanowiące bardzo cenne źródło lizozymu. Colostrum bydlęce lub mleko kobyle warto stosować w celu:

  • wsparcia odporności u dzieci i osób dorosłych;
  • wsparcia organizmu po chorobie;
  • zwiększenia sił witalnych, podniesienia poziomu życiowej energii;
  • poprawy zdolności poznawczych w starszym wieku;
  • podniesienia kondycji skóry i włosów.

Czytaj również

Bibliografia

  • Ewa Gajda, Gabriela Bugla-Płoskońska, Lizozym – występowanie w przyrodzie, właściwości biologiczne i możliwości zastosowań, Postepy Hig Med Dosw (online), 2014; 68.
  • Justyna Bochnak, Kamil Drabik, Adrian Pluta, Justyna Batkowska, Alicja Budzyńska, Lizozym – budowa, funkcje, zastosowanie, w: Jakość surowców pochodzenia zwierzęcego, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie 2017.
  • Jolanta Król, Aneta Brodziak, Białka mleka o właściwościach antybakteryjnych, Probl Hig Epidemiol 2015, 96(2).
Piotr  Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Leki
Leki mukolityczne - działanie i przykłady. Na co pomagają?
Ampułki z lekami mukolitycznymi
Jak połknąć tabletkę – dużą i kapsułkę. Jak się nauczyć?
Mężczyzna połyka tabletkę
Leki na alergię bez recepty – jakie leki antyhistaminowe wybrać?
Kobieta cierpiąca na alergię
Podobne artykuły
Leki na receptę na tle samolotu
Leki w bagażu podręcznym i rejestrowanym - czy można przewozić? Jak i które?
Owoc grejpftur oraz tabletki
Grejpfrut a leki - jakie leki wchodzą w interakcję z grejpfrutem?
Kobieta wydmuchuje nos po zastosowaniu antybiotyku na zatoki
Antybiotyk na zatoki - jaki wybrać, kiedy zaczyna działać i ile brać?
Syrop na owsiki
Lek na owsiki - na receptę i bez recepty. Jak długo trwa leczenie?
Czym grozi przedawkowanie leków przeciwbólowych? Po czym je poznać?

Reklama


1/3 kobiet ma niedobór tego pierwiastka 😲
Sprawdź powód!