Dusznica bolesna - objawy, rokowanie, leki i domowe sposoby

Dusznica bolesna jest zespołem objawów przypominających symptomy zawału serca. Tzw. dławica piersiowa zawałem nie jest, ale ma podobne podłoże i często zwiastuje najgorsze. Zobacz, jakie są objawy dusznicy bolesnej, przyczyny oraz sposoby leczenia farmakologicznego, operacyjnego i domowego.

Spis treści

Co to jest dusznica bolesna?

Dusznica bolesna, zwana też dławicą piersiową lub stenokardią,to zespół objawów, definiowanych, jako ból w klatce piersiowej oraz uczucie duszności, będące wyrazem niedokrwienia sercowego, bezpośrednio prowokowane przez wysiłek lub stres, a ustępujące za sprawą odpoczynku lub po przyjęciu nitrogliceryny. 

Dusznica bolesna występuje w przebiegu choroby wieńcowej, czyli niedokrwiennej serca. Ma też bezpośredni lub pośredni związek z takimi schorzeniami i zaburzeniami, jak:

  • miażdżyca,
  • nadciśnienie, 
  • otyłość, 
  • cukrzyca, 
  • niedokrwistość, 
  • nerwica lękowa, 

a także nieodpowiednim stylem życia, nadmierną ekspozycją na stres, przemęczeniem oraz korzystaniem z używek. Pierwsze symptomy dusznicy bolesnej pojawiają się zazwyczaj po ukończeniu 40. roku życia, zwłaszcza u mężczyzn (u kobiet kilka lat później), co ma związek z nasileniem wspomnianych procesów chorobowych.

Skąd bierze się dławica piersiowa?

Dławica piersiowa występuje głównie na skutek zmniejszenia dostaw tlenu do mięśnia sercowego.

Za stan taki odpowiadać mogą:

  • zwężenie światła tętnic doprowadzających krew do serca, głównie na skutek rozwoju zmian miażdżycowych i wysokiego poziomu cholesterolu, ale też różnego rodzaju skurczów oraz zwłóknień,
  • zmniejszenie ilości nośników tlenu, czyli czerwonych krwinek, do którego dochodzi w przypadku niedokrwistości,
  • zmniejszenie tzw. rzutu minutowego, spowodowanegoprzez wady aortalne, hipotonię, odwodnienie,
  • przerost mięśnia sercowego,
  • tachykardia, czyli przyspieszona akcja serca,
  • wysoki poziom stresu,
  • zmęczenie fizyczne i psychiczne,
  • działanie niskich temperatur,
  • palenie papierosów, stosowanie narkotyków i dopalaczy, nadużywanie alkoholu, picie dużych ilości kawy oraz napojów energetyzujących.

Reklama

Dusznica bolesna stabilna i niestabilna

W praktyce klinicznej wyróżnia się dwie podstawowe postaci dusznicy, mniej i bardziej niebezpieczną dla pacjenta:

  • dusznica bolesna stabilna występuje w przebiegu przewlekłej choroby niedokrwiennej serca i jeśli nie dochodzi do gwałtownego jej zaostrzenia, nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla życia,
  • dusznica bolesna niestabilnazaliczana jest do tak zwanych ostrych zespołów wieńcowych. Jest to wynik zaostrzenia choroby niedokrwiennej. W tym przypadku pacjent bezpośrednio narażony jest na zawał serca i zgon. Rokowania w dusznicy bolesnej niestabilnej nie są szczególnie optymistyczne. Na tym etapie zaawansowania objawów, ryzyko wystąpienia zawału jest znaczne.

Objawy dusznicy bolesnej

Objawy dusznicy bolesnej są zazwyczaj dotkliwe i alarmujące. Immanentną cechą dławicy piersiowej jest ból o różnym charakterze i nasileniu, ale zawsze umiejscowiony w tym samym punkcie – za mostkiem, w okolicach serca. Ból ten najczęściej określany jest jako dławiący, uciskający, a nawet rozszarpujący. 

Typowe jest promieniowanie bolesności do lewego barku i lewej szczęki. Niekiedy dolegliwości odczuwane są nawet w okolicach lewej łopatki. Objaw ten może się utrzymywać od kilkunastu sekund do nawet kilku godzin, niezależnie od ułożenia ciała. Wyraźnie w tym czasie słyszalne jest bicie serce. Pacjentowi towarzyszy też uczucie duszności i niemożności wykonania pełnego oddechu. 

W dużej mierze spowodowane jest to atakiem paniki. Dusznica bolesna często bowiem prowokuje wystąpienie silnego, pierwotnego lęku, będącego skrajnym wyrazem obawy o własne życie. 

Dusznica bolesna a zawał

Charakter i umiejscowienie objawów wprost przywodzi na myśl najgorszy scenariusz – to nie dusznica bolesna a zawał. Faktycznie, symptomy są niemal jednakowe. 

Tym, co pozwala odróżnić oba stany kliniczne są:

  • natężenie– w czasie zawału ból zazwyczaj osiąga bardzo wysoki pułap, w czasie zaś dusznicy jest wysoki, ale nie przekraczający progu wytrzymałości,
  • możliwość wykonywania ruchów. Pacjent z dusznicą, po przełamaniu oporów psychicznych może się ruszać, w przypadku zawału często jest to niemożliwe,
  • korzystne oddziaływanie czynników psychicznych– złagodzenie objawów dusznicy zazwyczaj następuje po uspokojeniu pacjenta (przez zespół karetki pogotowia, a nawet bliską osobę) i zredukowaniu poziomu stresu oraz paniki, które dodatkowo zwiększają zapotrzebowanie serca na tlen,
  • czas trwania. Atak dusznicy prędzej czy później mija, zawał rozlewa się nieubłaganie z coraz większym natężeniem, powodując spustoszenie w strukturach serca, a przy braku interwencji medycznej najczęściej prowadzi do śmierci. 

Należy pamiętać, że oprócz zawału, ból dławicowy w klatce piersiowej należy różnicować także z innymi dolegliwościami, takimi jak:

  • przepuklina rozworu przełykowego przepony,
  • choroba wrzodowa żołądka,
  •  refluks żołądkowo-przełykowy,
  • kamica pęcherzyka żółciowego,
  • zapalenie osierdzia,
  • zatorowość płucna.

Leki na dusznicę bolesną

Leczenie dusznicy bolesnej może mieć charakter farmakologiczny (bezpośredni i pośredni), inwazyjny oraz profilaktyczny. Jeśli chodzi o leki na dusznicę bolesną, środkiem bezpośrednio zmniejszającym ból dławicowy, jest nitrogliceryna. 

W leczeniu przyczynowym, stosuje się leki rozszerzające tętnice oraz obniżające ciśnienie krwi, takie jak:

  •  azotyny,
  • beta blokery,
  • antagonisty kanałów wapniowych.

U pacjentów z rozwiniętą miażdżycą stosuje się też środki zwane statynami, które obniżają poziom złego cholesterolu LDL. Dodatkowo zaleca się przyjmowanie niewielkich dawek kwasu acetylosalicylowego (aspiryny), który zapobiega tworzeniu się skrzepów i obniża ryzyko wystąpienia zawału oraz udaru.

W przypadku najbardziej zaawansowanych stadiów dusznicy bolesnej, niezbędne może być wykonanie zabiegów koronarografii i angioplastyki, poszerzających światło tętnic wieńcowych, a nawet wszczepienie bypassów 

Domowe sposoby na dusznicę bolesną

W przypadku dławicy piersiowej niezwykle ważna jest też profilaktyka, czyli to, co każdy z pacjentów może zrobić sam dla siebie w codziennym życiu. Leczenie domowe dusznicy bolesnej polega na wprowadzeniu szeregu zmian dotyczących aktywności fizycznej i psychicznej, przyzwyczajeń, nałogów, czy nawyków żywieniowych. 

Pacjentom cierpiącym na dusznicę bolesną zaleca się:

  • zaniechanie nałogów, w tym przede wszystkim – nie palenie papierosów,
  • utrzymywanie wagi ciała na normalnym, zdrowym pułapie,
  •  regularną aktywność fizyczną na akceptowalnym dla organizmu poziomie; nie podejmowanie wysiłku ponad własne możliwości,
  • stosowanie diety wolnej do tłuszczów nasyconych, tłuszczów trans, węglowodanów o wysokim indeksie glikemicznym, a także produktów zawierających znaczne ilości cholesterolu,
  • rezygnację z obowiązków, relacji interpersonalnych i innego typu uwikłań powodujących stałą i długotrwałą ekspozycję na stres,
  • regulowanie poziomu ciśnienia tętniczego, w razie konieczności także za pomocą leków.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Choroba niedokrwienna serca – epdemiologia, Wydział Lekarski, Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, https://www.wl.cm.umk.pl
  • Dusznica bolesna, https://www.nhs.uk
  • Robert Łuczyk, Aneta Juśko, Marta Łuczyk, Ewa Krzyżanowska, Agnieszka Plottke, Akceptacja choroby w grupie pacjentów z rozpoznaną dusznicą bolesną niestabilną, Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(7)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

16736
Pytanie: Co jest dla Ciebie priorytetem przy wyborze środków chłonnych?

  Skuteczność wchłaniania moczu

  Ochrona przed nieprzyjemnym zapachem

  Idealne dopasowanie

  Wygoda stosowania