Najzdrowsze miejsce w internecie

Zastawka trójdzielna: czym grozi niedomykalność? Kiedy operacja?

Zastawka trójdzielna zapewnia właściwy przepływ krwi w obrębie serca. Jej niedomykalność zaburza ten proces. Wadę tę ma 90 procent osób, jednak zazwyczaj ma ona lekki charakter i nie wiąże się z występowaniem jakichkolwiek objawów. Jednak w postaci ciężkiej stanowi poważne zagrożenie dla życia.
Zastawka trójdzielna - kiedy operacja?
123RF
W skrócie
  • Zastawka trójdzielna zapobiega cofaniu krwi z prawej komory do prawego przedsionka serca.
  • Niedomykalność zastawki trójdzielnej może prowadzić do nadciśnienia płucnego.
  • Wadę tę ma 90 procent populacji, jednak u większości osób ma ona charakter lekki i nie wymaga leczenia.
SPRAWDŹ TEŻ: Ile lat ma twoje serce?
Spis treści

Reklama

Co to jest zastawka trójdzielna?

Zastawka trójdzielna jest jedną z czterech tego typu struktur znajdujących się w sercu (obok mitralnej, płucnej i aortalnej). Ze względu na ulokowanie nazywana jest też przedsionkowo-komorowo prawą.

Składa się z trzech płatków, przedniego, tylnego i przegrodowego. Podstawową funkcją, jaką pełni zastawka trójdzielna serca jest zapobieganie cofaniu krwi z prawej komory do prawego przedsionka.

Jej domykanie się wymusza obieg krwi w jednym tylko kierunku. Mechanizm ten często jest zburzony, co stanowi przyczynę wady znanej jak niedomykalność zastawki trójdzielnej (ang.: tricuspid regurgitation – TR). Na czym ona polega, jak się objawia i czy jest groźna?

Niedomykalność zastawki trójdzielnej

Niedomykalność zastawki trójdzielnej jest zaburzeniem powszechnym. Szacuje się, że występuje u 90 procent populacji, przy czym w większości przypadków jest ona śladowa i względnie niegroźna. Postać umiarkowana i ciężka mogą jednak prowadzić do dysfunkcji zagrażających życiu.

Problem ten może ujawnić się na każdym etapie życia, niekiedy obserwowana jest niedomykalność zastawki trójdzielnej u płodu lub bardzo małego dziecka, a czasem w późniejszym wieku. Może mieć charakter pierwotny lub wtórny. W pierwszym przypadku stanowi efekt patologii, takich jak:

Jednak w około 80 procentach wada jest wtórna. Przyczyną jest wówczas poszerzenie prawej komory serca oraz pierścienia zastawki trójdzielnej, co stanowi pokłosie takich problemów, jak zawał czy nadciśnienie płucne wynikające z patologii lewego serca lub powstałe w inny sposób.

Niedomykalność zastawki trójdzielnej może się objawiać między innymi poprzez zwiększoną męczliwość, uczucie duszności, czy kołatanie serca.

Reklama

Fala zwrotna na zastawce trójdzielnej

Towarzyszące niedomykalności zastawki trójdzielnej zjawisko fali zwrotnej odnosi się do patologicznego przepływu krwi przez struktury serca w czasie jego skurczu. W takim przypadku tylko jej część trafia do obiegu, reszta zaś znajduje się ponownie w przedsionku.

Zmniejsza to wydajność całego systemu, a jeśli wada ta jest duża, może powodować rozciągnięcie ścian przedsionka, co z kolei implikować będzie różnego typu zaburzenia pracy serca.

Dysfunkcję tę dobrze wykazuje ECHO, czyli elektrokardiografia (USG serca), zwłaszcza w wersji color dopler, obrazującej przepływ krwi przez naczynia.

Atrezja zastawki trójdzielnej

Inną, znacznie poważniejszą wadą jest atrezja zastawki trójdzielnej. Pojęcie to oznacza zrośnięcie, a mówiąc dokładniej, wytworzenie włóknistej błony w miejsce zastawki.

Efektem tego jest brak połączenia bezpośredniego między komorą a przedsionkiem. W związku z tym krew, nie mogąc się przedostać do prawej komory, przepływa do lewego przedsionka.

Jest to wada wrodzona, ujawniająca się już w życiu płodowym. Rokowania są w jej przypadku bardzo złe. Większość małych pacjentów umiera przed ukończeniem pierwszego roku. Stosowane leczenie, w tym chirurgiczne (między innymi tzw. operacja Fontana), w dużej mierze ma charakter paliatywny.

Reklama

Zastawka dwudzielna i trójdzielna

Podobną strukturą do trójdzielnej jest zastawka dwudzielna. Nazywana jest też mitralną lub przedsionkowo-komorową lewą. Pełni ona analogiczne funkcje. Domykając się zapobiega cofaniu się krwi z lewej komory do lewego przedsionka.

Nieznacznie różni się budową, gdyż zamiast trzech, ma dwa płatki. Także zastawka mitralna może zostać dotknięta patologią, jaką jest niedomykalność. Również w tym przypadku dojdzie do nieprawidłowego przepływu, tyle że po lewej stronie serca. Efektem tego jest wzrost ciśnienia w krążeniu płucnym.

W postaci ostrej może to doprowadzić do śmiertelnego wstrząsu kardiogennego. W formie przewlekłej zaburzenie często nie daje poważniejszych objawów nawet przez długie lata, choć z czasem natężenie symptomów staje się coraz większe.

Chorzy na niedomykalność zastawki mitralnej zaczynają szybciej się męczyć, odczuwać duszności, czy kołatanie. Nieleczona wada może być przyczyną migotania przedsionków, niewydolności serca a nawet nagłej śmierci sercowej.

Reklama

Wymiana zastawki trójdzielnej

W przypadku lekkich TR leczenie nie jest z reguły wymagane w ogóle, aczkolwiek u pacjentów objawowych należy kontrolować przyjmowanie płynów. Co nietypowe, przy tym zaburzeniu zaleca się picie maksymalnie 1,5 litra wody dziennie, nie więcej. 

W stanach ciężkich niezbędne jest leczenie niedomykalności zastawki trójdzielnej o charakterze interwencyjnym. Dostępnych współcześnie jest wiele metod. W zależności od nasilenia objawów i charakteru uszkodzeń, wykonywana jest chirurgiczna naprawa lub wymiana zastawki trójdzielnej na protezę biologiczną lub mechaniczną.

Pierwsza z nich z reguły lepiej przyjmuje się w organizmie, a jej wszczepienie nie wymaga późniejszego stosowania leków obniżających krzepnięcie krwi. Implant należy jednak wymienić najpóźniej po kilkunastu latach.

Zastawka mechaniczna może służyć do końca życia, ale po operacji istnieje konieczność trwałego przyjmowania środków przeciwkrzepliwych.

Czytaj również

Bibliografia

  • Mieczysław Dutka, Wojciech Wojakowski: Niedomykalność zastawki trójdzielnej — niedoceniany problem „zapomnianej” zastawki, Kardiol. Inwazyjna 2018; 13 (5), 13–22.
  • Piotr Stanek, Marek Wites, Dariusz Pypłacz: Zarośnięcie (atrezja) zastawki trójdzielnej, http://www.kardiochirurgiadziecieca.cm-uj.krakow.pl/r223.pdf, [data dostępu 31.12.2021].
  • Jarosław Zalewski, Jadwiga Nessler: Niedomykalność zastawki mitralnej. Część I. Mechanizmy i etiologia, Kardiologia InwazyjnaTom 11, Nr 1 (2016), https://www.medicover.pl/szpital/wymiana-zastawki-plastyka-zastawki/, [data dostępu 31.12.2021].
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Echo serca - jak wygląda badanie echa serca. Normy, wyniki
Osoba w czasie badania echa serca
Przeczytaj artykuł
Czerwona pręga – jak wygląda? Na stopie i przedramieniu
Przeczytaj artykuł
Rozrusznik serca – jak długo można żyć? Wszczepienie, cena
Serce
Podobne artykuły
Czym grozi wysoki puls i jak go obniżyć?
Cewnikowanie serca - u dziecka i dorosłego. Czy boli?
Rak serca - objawy u dzieci i dorosłych. Jak wyleczyć?
Dziura w sercu - u dziecka i dorosłego. Jakie objawy?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Reklama


Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!