Stan przedzawałowy – objawy, ciśnienie, EKG. Co robić?

Stanem przedzawałowym nazywana jest potocznie niestabilna dławica piersiowa wynikająca z niedotlenienia mięśnia sercowego. Na skutek zwężenia naczyń krwionośnych doprowadzających krew do serca, jej dostarczana ilość ulega nagłemu obniżeniu. Stan ten, pozostawiony bez interwencji medycznej prowadzi do zawału.

Spis treści

Co to jest stan przedzawałowy?

Serce człowieka zaopatrywane jest w tlen i potrzebne do prawidłowego funkcjonowania wartości odżywcze dzięki tętnicom sercowym doprowadzającym do niego krew. Coraz więcej osób boryka się jednak z problemami kardiologicznymi polegającymi na zwężaniu się światła tych tętnic. 

Najczęstszą dolegliwością tego rodzaju jest choroba wieńcowa zwana też chorobą niedokrwienną serca. Polega ona na tym, że zaopatrujące mięsień sercowy w krew naczynia ulegają zwężeniu na skutek odkładających się na ich ścianach wewnętrznych złogów. Złogi te to w głównej mierze cholesterol i inne tłuszcze pochodzące z niewłaściwej diety.

Nieleczona choroba wieńcowa postępuje, przepływ krwi w tętnicach staje się coraz mniejszy, aż dochodzi do częściowego niedotlenienia mięśnia sercowego. Wówczas mówi się o dławicy piersiowej lub – powszechniej – o stanie przedzawałowym.

Kiedy pacjent rozpozna u siebie jego objawy i niezwłocznie zgłosi się do lekarza, do zawału serca może w ogóle nie dojść. Najważniejsze jest natychmiastowej podjęcie leczenia oraz zmianę trybu życia, który doprowadził do postępu choroby.

Przyczyny stanu przedzawałowego

Problemy kardiologiczne takie jak choroba wieńcowa, stan przedzawałowy czy zawał dotyczą coraz większej ilości ludzi na świecie. Dlaczego tak się dzieje? Otóż przyczyniają się do tego przede wszystkim zła dieta oraz siedzący tryb życia.

Posiłki o wysokiej zawartości tłuszczów zwierzęcych oraz cukrów powodują powstawanie złogów odkładających się na wewnętrznych ścianach naczyń krwionośnych (tzw. blaszek miażdżycowych). Złogi powodują obniżenie przepływu krwi i tym samym zmniejszenie ilości dostarczanych do serca wartości odżywczych oraz tlenu. 

Przyczyny powstawania złogów, a tym samym późniejszego stanu przedzawałowego to przede wszystkim:

  • wysoki poziom cholesterolu w organizmie,
  • nadwaga lub otyłość,
  • choroba cukrzycowa,
  • spożywanie dużych ilości cukru,
  • stosowanie diety bogatej w tłuszcze zwierzęce,
  • spożywanie dużych ilości alkoholu,
  • palenie papierosów,
  • przewlekły stres,
  • mała aktywność fizyczna,
  • niewłaściwa higiena snu,
  • uwarunkowania genetyczne (przypadki choroby wieńcowej w bliskiej rodzinie).

Do zwężenia tętnic mogą doprowadzić też niektóre choroby niemiażdżycowe:

Objawy przedzawałowe

Dławica piersiowa pozostawiona bez interwencji medycznej w wielu przypadkach prowadzi do zawału serca, który (w zależności od rozległości) może być bardzo groźny, dlatego warto wiedzieć, czym objawia się i jak wygląda stan przedzawałowy, by móc w porę odpowiednio zareagować.

Pierwsze objawy stanu przedzawałowego serca najczęściej pojawiają podczas wysiłku fizycznego. Symptomem najbardziej charakterystycznym jest silny ból w klatce piersiowej. Ma on charakter piekący i uciskający, często promieniuje do barku, pleców, a nawet żuchwy.

Ból towarzyszący stanowi przedzawałowemu u kobiet umiejscawia się często w nadbrzuszu. Z tego względu bywa niekiedy mylony przez pacjentki z bólem żołądka, co w niektórych przypadkach prowadzi do jego początkowego zignorowania.

Jak rozpoznać stan przedzawałowy inaczej niż po bólu zamostkowym? Inne ważne symptomy to:

  • problemy ze swobodnym oddychaniem, w tym duszności,
  • bladość skóry,
  • wzmożona potliwość,
  • zaburzenia tętna,
  • uczucie kołatania serca,
  • zawroty głowy,
  • mdłości, a czasem wymioty.

Stan przedzawałowy – co robić?

Co robić, kiedy pacjent rozpozna u siebie stan przedzawałowy? Zaobserwowanie objawów jest podstawą do natychmiastowego wezwania pomocy medycznej, ponieważ nigdy nie wiadomo, ile stan będzie trwał. Zdarza się, że dławica piersiowa utrzymuje się długo, niekiedy jednak w ciągu godzin, a nawet minut prowadzi do zawału mięśnia sercowego, a wówczas czas jest niezwykle istotny.

Dlatego tak ważne jest szybkie wykonanie odpowiedniej diagnostyki. Z reguły, przy podejrzeniu dławicy piersiowej w pierwszej kolejności wykonuje się badanie EKG. Należy jednak pamiętać, że badanie to nie zawsze wykrywa stan przedzawałowy (zapis EKG u 30% pacjentów ze stanem przedzawałowym jest prawidłowy).

Podobnie wygląda sprawa ciśnienia tętniczego. Mogą wówczas wystąpić zaburzenia ciśnienia, jego nagły wzrost lub spadek, ale zdarza się też, że ciśnienie pozostaje prawidłowe mimo niedotlenienia serca.

Pomoc najbliższych przed pojawieniem się opieki medycznej powinna sprowadzać się do uspokajania chorego, zapewnienia mu wygodnej pozycji, ułatwienia swobodnego oddychania (np. przez poluzowanie odzieży).

Pacjenci ze stanem przedzawałowym leczeni są w warunkach szpitalnych, ponieważ ich stan musi być na bieżąco monitorowany. Po opuszczeniu szpitala konieczne jest podjęcie dalszego leczenia i eliminowanie przyczyn dławicy, np. poprzez zmianę diety i trybu życia.

Stan przedzawałowy w młodym wieku

Problemy sercowe, w tym stan przedzawałowy dotyczyły kiedyś osób starszych, częściej pojawiał się on u mężczyzn niż u kobiet. Współczesny tryb życia większości ludzi sprawia, że coraz młodsi pacjenci skarżą się na dolegliwości kardiologiczne. Dławica piersiowa w dzisiejszych czasach zdarza się coraz częściej nawet u dwudziestolatków.

Przyczynami stanu przedzawałowego w młodym wieku, poza małą aktywnością fizyczną i złą dietą, mogą być:

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia niedotlenienia serca, warto już od najmłodszych lat wpajać dzieciom, jak ważna jest dla zdrowia aktywność fizyczna i odpowiednie zasady odżywiania. Rodzice powinni też kontrolować masę ciała dziecka, by nie dopuścić do otyłości znacząco podwyższającej prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu krążenia.

Czytaj też:

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!