Znajdź chorobę

Nerwica - przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Nerwica to obecnie pojęcie obejmujące niezwykle szeroki zakres objawów zarówno psychicznych, jak i somatycznych. W większości przypadków trudno określić ścisłe granice pomiędzy nerwicą jako jednostkę chorobową, a dolegliwościami neurotycznymi towarzyszącymi niemal każdemu człowiekowi, w różnym nasileniu. Poznaj rodzaje, objawy, przyczyny i sposoby leczenia nerwicy.

Spis treści

Większość ludzi rozpoznaje w objawach nerwicy również własne zachowania, obawy i nawyki. Nie oznacza to jednak, że wszyscy cierpimy na nerwicę. Ze względu właśnie na tę powszechność objawów, niezwykle ważne jest rozróżnienie pomiędzy nerwicą, a dolegliwościami neurotycznymi. Lęk, jeden z głównych symptomów nerwicy, a równocześnie w dużej mierze jej źródło, towarzyszy wszystkim ludziom.

Jak w przypadku wielu innych zaburzeń, nerwica zaburza funkcjonowanie w codziennym życiu. Objawy – lęki, fobie, natrętne myśli czy czynności – zajmują większość część dnia i utrudniają utrzymywanie kontaktów społecznych oraz np. prawidłowe funkcjonowanie w wykonywanej pracy.

Czym jest nerwica?

Termin nerwica został użyty pierwszy raz przez lekarza W. Cullena w drugiej połowie XVIII wieku. Początkowo nerwicę wiązano przede wszystkim z nerwicą narządów, a więc rozpatrywano ją w kategoriach psychosomatycznych. Niewątpliwą rewolucją w rozumieniu nerwicy były odkrycia Z. Freuda. Psychoanalityczne rozumienie tej choroby do dziś jest rozumieniem podstawowym wśród psychiatrów oraz psychologów.

Freud, twórca panseksualnej teorii osobowości człowieka, skupił się przede wszystkim na konflikcie w sferze seksualnej i nerwice bazujące na tym konflikcie nazwał nerwicami aktualnymi. Psychonerwice rozumiał zaś jako wszelkie dolegliwości, u podstaw których jest konflikt, niekoniecznie jednak w sferze seksualnej.

Obecnie w terminologii podejścia psychodynamicznego, wywodzącego się z psychoanalizy, pojęcia nerwicy aktualnej oraz psychonerwicy – nie występuje. Zmiana w terminologii wypływa z przekonania, że źródłem każdej nerwicy jest konflikt i to jest najistotniejsze. Stwierdzenie tego faktu poprzedza określenie, w którym psychicznym obszarze konflikt ten jest umiejscowiony.

Nerwica a psychoza

Freud i jego następcy wyróżniali dwa poziomy zaburzeń – nerwice oraz psychozy.

  • W nerwicach potwierdzano kontakt jednostki z rzeczywistością, a także zbyt silne mechanizmy obronne.
  • Psychozy określałby natomiast osoby, które straciły kontakt z rzeczywistością, nie będącą dla nich stałym punktem odniesienia.

Istotnym rozróżnieniem okazał się podział nerwic na nerwice objawowe i nerwice charakteru. Współcześnie nerwicę charakteru psychoterapeuci zazwyczaj utożsamiają z zaburzeniami osobowości, o których również możesz przeczytać na naszym portalu.

Przyczyny nerwicy

W wyjaśnianiu etiologii nerwic objawowych odwoływano się do jakiegoś stresora życia codziennego, który uaktywnił konflikt z dzieciństwa, do tej pory umieszczony w nieświadomości, a teraz powracający w postaci lęku i objawów. Konflikt powraca, wraz z nim mechanizmy radzenia sobie stosowane w dzieciństwie, a obecnie – nieadekwatne. W nerwicy objawowej przepracowuje się uczucia związane z uświadomionym konfliktem, a pacjent próbuje wcielić w życie bardziej skuteczne mechanizmy radzenia sobie. W zaburzeniach osobowości mechanizmy te wydają się być bardziej rozlane, trauma jest powtarzana w wielu obszarach funkcjonowania osobowości.

W psychiatrii wciąż przyjmuje się oś patologii rozciągającą się od:

  • zdrowego krańca,
  • nerwice (objawowe),
  • zaburzenia osobowości,
  • zaburzenia z pogranicza (borderline),
  • aż do końca naznaczonego najpoważniejszą patologią – tj. psychozą.

Oś tę należy jednak traktować umownie, gdyż po pierwsze granice pomiędzy nerwicami i zaburzeniami osobowości bywają w niektórych przypadkach niełatwe do określenia, a po drugie trudno sztywno określić, który z tych rodzajów zaburzenia jest najgłębszy.



Bibliografia

  • Kępiński A.,Psychopatologia nerwic,Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich,Warszawa 1986
  • Laplanche J., Pontalis J,Słownik psychoanalizy,WSiP,Warszawa 1996
  • McWilliams N.,Diagnoza psychoanalityczna,GWP,Gdańsk 2009
  • Zimbardo P.G.,Psychologia i życie,PWN,Warszawa 2004
Pytanie: Czy uważasz, że decyzja o szczepieniu dziecka powinna być dobrowolna?

  tak

  nie

  nie mam zdania