Nerwica serca - co ją wywołuje i jak się objawia? Sprawdź, jak leczyć to zaburzenie nerwicowe

Nerwica serca objawia się przez niepokojące kołatanie, ucisk i ból w klatce piersiowej. To zaburzenie, które powstaje w czasie stresu, bądź traumatycznych wydarzeń. Poznaj przyczyny, objawy oraz metody leczenia dolegliwości.
Nerwica lękowa
Źródło: 123RF
  • Nerwica serca należy do zaburzeń nerwicowych, które mają źródło w dysfunkcjach układu nerwowego, ale objawiają się dolegliwościami innych organów – w tym przypadku układu sercowo-naczyniowego.
  • Nerwica serca jest odmianą nerwicy lękowej i powstaje na skutek stresu, traumatycznych doświadczeń lub innych czynników. Dolegliwości związane z sercem wywołują u chorego lęk, a to z kolei (zgodnie z zasadą błędnego koła) zwiększa objawy somatyczne.
  • W leczeniu nerwicy serca stosuje się przede wszystkim psychoterapię poznawczo-behawioralną, a często również leczenie psychiatryczne i farmakologiczne. Niewykluczone, że po zdiagnozowani nerwicy serca konieczna będzie zmiana stylu życia. Ignorowanie objawów nerwicy serca może prowadzić do poważnych konsekwencji.
SPRAWDŹ TEŻ: Objawy i przyczyny nerwicy lękowej. Jak z nią walczyć?
Spis treści

Co to jest nerwica serca?

Nerwica serca jest jednym z tych zaburzeń nerwicowych, które mają źródło w dysfunkcjach układu nerwowego, lecz objawiają się dolegliwościami innych organów – w tym przypadku układu sercowo-naczyniowego. Nerwica serca jest odmianą nerwicy lękowej. 

Pojawiające się wskutek stresu, traumatycznych doświadczeń lub innych czynników, dolegliwości sercowe wywołują u chorego poczucie lęku o własne życie i zdrowie, który to lęk napędza jeszcze silniejsze objawy somatyczne. Działa w tym przypadku mechanizm błędnego koła.

Objawy nerwicy serca bardzo często odbierane są, jako oznaka zawału. Dlatego niekiedy chory reaguje lękiem o bardzo dużej skali nasilenia. Po wezwaniu karetki lub udaniu się do lekarza o własnych siłach, zazwyczaj okazuje się, że sercu nic nie dolega.

Dopiero jednak po serii badań specjaliści są w stanie przekierować naszą uwagę z problemów typowo sercowo-naczyniowych na zaburzenia natury nerwowej.  

Objawy nerwicy serca

Objawy nerwicy serca można podzielić na dwie kategorie.

Objawy somatyczne nerwicy serca:

  • kołatanie serca,
  • przyspieszona akcja serca,
  • ucisk w klatce piersiowej,
  • uczucie duszności, płytki oddech,
  • kaszel,
  • pocenie się, uczucie gorąca,
  • podwyższone ciśnienie,
  • zaczerwienienie skóry,
  • drżenie kończyn.

Objawy emocjonalne nerwicy serca:

  • uczucie panicznego lęku przed śmiercią,
  • uczucie długotrwałego lęku o niejasnym charakterze.

Przyczyny kołatania serca

Dlaczego rozchwianie systemu nerwowego przekłada się na kołatanie serca? Przyczyny nerwicy serca są złożone i należy je rozpatrywać na kilku płaszczyznach. Pierwszą z nich jest podłoże, czyli pośredni powód zaburzeń o charakterze nerwicowym. Nerwica serca może być wynikiem długotrwałej ekspozycji na stresa także permanentnego wysiłku intelektualnego.

Bardzo często do nerwicy serca doprowadza intensywna, wymagająca i angażująca praca zawodowa,albo przebywanie w trudnych relacjach interpersonalnych, na przykład w stałym konflikcie małżeńskim. 

Nerwica serca może jednak być także wynikiem traumatycznych doświadczeń z dalekiej przeszłości, wśród których wymienić można takie sytuacje, jak:

  • przemoc w rodzinie, 
  • molestowanie seksualne, 
  • alkoholizm,
  • narkomania rodziców, 
  • obrazy śmierci, wypadków etc. 

Podłożem nerwicy serca mogą też być doświadczenia mniej wyraziste, takie jak:

  • nadopiekuńczość rodziców, 
  • zawyżone wymagania, 
  • wykonywanie pewnych czynności i dokonywanie wyborów w konflikcie z własną wolą. 

Jeśli chodzi natomiast o bezpośrednie przyczyny nerwicy serca, zaburzenia pracy mięśnia sercowego tłumaczone są na kilka sposobów. Jedna z teorii mówi, że wzmożona akcja serca, przyspieszone tłoczenie krwi do innych narządów jest  reakcją organizmu na sytuację stresową – swoistym przygotowaniem go do walki o przetrwanie.

Mięsień sercowy jest pobudzany produkowanymi przez organizm hormonami stresu – adrenaliną i noradrenaliną. Jeśli sytuacja jest jednostkowa i dotyka osobę o ustabilizowanej sytuacji emocjonalnej, skutkiem będzie jedynie chwilowa mobilizacja do walki. 

Jeśli jednak serce jest osłabione przez notoryczną stymulację hormonami stresu, spada jego tolerancja i odporność. Z czasem równowagę zaczynają burzyć najdrobniejsze bodźce, również te, które wcześniej odbierane były jako neutralne lub nieszkodliwe. W takiej sytuacji zaczynamy mówić o nerwicy serca. 

Jak leczyć nerwicę serca?

Leczenie nerwicy serca może mieć różny charakter. Podstawą jest psychoterapia poznawczo-behawioralna mająca na celu wychwycenie w życiorysie pacjenta czynników, które zaburzyły równowagę emocjonalną i doprowadziły do obniżenia odporności na stres.

Należy pamiętać, że mogą to być wydarzenia i doznania z bardzo odległej przeszłości, pozornie w żaden sposób nie związane z przyczynami bardziej współczesnymi, namacalnymi i bezpośrednimi, takimi jak stresująca praca.

W dalszej kolejności psychoterapeuta pomaga pacjentowi wyrobić nowe wzorce zachowań, które pozwolą radzić sobie ze stresem i lękiem.

W przypadkach silnej nerwicy serca, stosuje się pod nadzorem psychiatry leczenie farmakologiczne. Zazwyczaj pacjenci otrzymują leki uspokajające, redukujące napięcia związane ze stresem, a także obniżające poziom lęku. W sytuacji, gdy nerwica serca w istotny sposób dezorganizuje życie i prowadzi do wyraźnego obniżenia samopoczucie, możliwe jest włączenie leków przeciwdepresyjnych.

Oczywiście w przypadku nerwicy serca bardzo ważna jest też zmiana trybu życia– stałe odcięcie od czynników stresogennych pozwoli na, kolokwialnie mówiąc, uspokojenie skołatanych nerwów.

Konsekwencje nerwicy serca

Objawów nerwicy serca nie można lekceważyć. Po pierwsze, nieleczona nerwica serca może się przeistoczyć w inne zaburzenia psychiczne, w tym ciężką depresję

Po drugie, w przypadku nerwicy serca nic nie robi tak dobrze, jak dokładne przebadanie się i informacja, że sercu nic nie dolega – istotnie wpłynie to na redukcję lęku podczas ewentualnego kolejnego ataku. 

Po trzecie, to, co uważamy za objawy nerwicy serca, niekiedy faktycznie oznacza poważną chorobę samego mięśnia sercowego, wymagającą specjalistycznego leczenia

Nie należy ignorować niepokojących objawów nerwicy serca. Jeśli odczuwa się początkową utratę radości z życia, izolację, obniżenie poczucia własnej wartości, zaniedbywanie obowiązków rodzinnych i zawodowych warto zwrócić się do lekarza.

Skutki nieleczenia tej dolegliwości mogą być tragiczne, a silna nerwica serca może prowadzić nawet do samobójstwa.

Czytaj również

Bibliografia

  • Azuma K. et al.: Chronic Psychological Stress as a Risk Factor of Osteoporosis. J UOEH. 2015 Dec 1;37(4):245-53
  • Sebastian Stec Zaburzenia rytmu serca - zaburzenia rytmu życia, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2014, wyd.1
  • Zaburzenia nerwicowe w praktyce lekarza POZ pod red. Marka Jaremy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018
  • Grzegorz Szaffer, Pokonałem nerwicę. Historia mojego zmagania, Wydawnictwo WAM, Warszawa 2018
  • Marcin Jabłoński, Farmakoterapia zaburzeń nerwicowych – warunki optymalnego wyboru leczenia, Psychiatria po dyplomie, Tom 8 Nr 1, 2011, https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/010/244/original/60-62.pdf?1472643544 (data dostępu 27.07.2021)
Artykuł napisany przez
Piotr  Brzózka
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Artykuł zweryfikowany przez
 Lekarz Psychiatra Mateusz Kowalczyk
Lekarz Psychiatra Mateusz Kowalczyk
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
FT3: norma, badanie, interpretacja wyników
Przeczytaj artykuł
Echo serca - jak wygląda badanie echa serca. Normy, wyniki
Podobne artykuły
Echo serca - jak wygląda badanie echa serca. Normy, wyniki
Czerwona pręga – jak wygląda? Na stopie i przedramieniu
Rozrusznik serca – jak długo można żyć ze stymulatorem?
Ucisk w klatce piersiowej - przyczyny, diagnoza i leczenie
Czym grozi wysoki puls i jak go obniżyć?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Recenzja szczoteczki magnetycznej Oral-B iO Series 9
Syrop z cebuli - właściwości. Jak zrobić syrop z cebuli?
Jak doprowadzić kobietę do orgazmu? - techniki, porady
Cytologia - co to za badanie i kiedy je robić?
Opryszczka u dzieci – jakie leki? Czym smarować?

Reklama