Znajdź chorobę

Astma - przyczyny, objawy, badania, leczenie

Astma to schorzenie dróg oddechowych, charakteryzujące się napadami świszczącego oddechu, kaszlu i duszności. Wynika to z nadwrażliwości oskrzeli na wiele bodźców, które reagują zwężeniem. Niezbędne jest wtedy podanie leków rozkurczowych, gdyż może dojść do trwałych zmian w drogach oddechowych. Sprawdź jakie są przyczyny, objawy i sposoby leczenia astmy.

Spis treści

Astma to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych, charakteryzująca się nadwrażliwością oskrzeli, która prowadzi do napadu świszczącego oddechu (świst przy wydechu), duszności, kaszlu (szczególnie nasilonego w godzinach porannych). Objawy spowodowane są skurczem oskrzeli w odpowiedzi na wiele bodźców powodujących ich zwężenie. Zwężenie to jest odwracalne (spontaniczne lub po podaniu leku rozkurczającego oskrzela).

Astma u każdego może przebiegać inaczej. Niektórzy mogą mieć objawy od czasu do czasu, np. jedynie w sezonie pylenia kwiatów, na które są uczuleni, czy też podczas wdychania zimnego powietrza, wysiłku fizycznego, a inni mają częste, codzienne zaostrzenia choroby. Pomimo że astma jest chorobą, której nie da się wyleczyć, da się ją dobrze kontrolować i większość osób chorujących na astmę może żyć bez żadnych ograniczeń.

Astma jest niebezpieczną chorobą, dlatego nawet przy rzadko występujących atakach musi być prowadzone leczenie, ponieważ przewlekłe zapalenie może doprowadzić do trwałych zmian w drogach oddechowych. Na astmę w Polsce choruje około 5% populacji osób dorosłych. Kobiety zapadają na chorobę częściej niż mężczyźni.

Rodzaje astmy

Astmę możemy podzielić na:

  • alergiczną (uczuleniową/zewnątrzpochodną) spowodowaną czynnikami środowiskowymi lub alergenami znajdującymi się w miejscu pracy (astma zawodowa),
  • niealergiczną (nieuczuleniowa/wewnątrzpochodna),
  • spowodowana odpowiedzią na leki,
  • przeciwbólowe (aspirynowa),
  • odpowiedzią na środki chemiczne,
  • u osób ze wstecznym odpływem żołądkowo-przełykowym,
  • spowodowaną wysiłkiem.

Biorąc pod uwagę stopień kontroli i liczbę zaostrzeń, rodzaje astmy dzielimy na:

Astma kontrolowana
  • objawy w dzień nie częściej niż 2 razy w tygodniu, z potrzebą leczenia doraźnego,
  • brak objawów w nocy,
  • aktywność życiowa nie jest ograniczona,
  • czynność płuc oceniana w badaniu spirometrycznym jako prawidłowa,
  • zaostrzenia nie występują.
Astma częściowo kontrolowana

Jeśli wystąpi jedno lub więcej z wymienionych:

  • objawy w dzień więcej niż 2 razy w tygodniu z potrzebą leczenia doraźnego,
  • objawy w nocy,
  • wpływ na aktywność życiową i jakiekolwiek jej ograniczenie,
  • czynność płuc w badaniu spirometrycznym <80% wartości należnej lub wartości maksymalnej u chorego
  • zaostrzenia występujące częściej niż raz w roku
Astma niekontrolowana

Jeśli wystąpi 3 lub więcej z wymienionych:

  • objawy w dzień więcej niż 2 razy w tygodniu z potrzebą leczenia doraźnego
  • objawy w nocy
  • wpływ na aktywność życiową i jakiekolwiek jej ograniczenie
  • Czynność płuc w badaniu spirometrycznym <80% wartości należnej lub wartości maksymalnej u chorego
  • zaostrzenia występujące częściej niż raz w roku

 Pod względem stopnia zaawansowania objawów i przebieg choroby:

sporadyczna
  • objawy w dzień < 1 raz w tygodniu,
  • objawy w nocy 2 razy lub rzadziej w miesiącu,
  • czynność płuc >= 80% wartości należnej PEF lub FEV1 w badaniu spirometrycznym,
  • zmienność PEF < 20%.
lekka
  • objawy w dzień >1 raz w tygodniu ale nie codziennie
  • utrudnienie dziennej aktywności i snu
  • objawy w nocy > 2 razy w miesiącu
  • czynność płuc >=80% wartości należnej PEF lub FEV1 w badaniu spirometrycznym
  • zmienność PEF 20-30%
umiarkowana
  • objawy codziennie, konieczne codzienne stosowanie B2-mimetyku,
  • utrudnienie dziennej aktywności i snu,
  • objawy w nocy > 1 raz w tygodniu,
  • czynność płuc 60-80% wartości należnej PEF lub FEV1 w badaniu spirometrycznym,
  • zmienność PEF > 30%.
ciężka
  • objawy codziennie,
  • częste zaostrzenia choroby,
  • ograniczenie aktywności fizycznej,
  • częste objawy nocne,
  • czynność płuc =< 60% wartości należnej PEF lub FEV1 w badaniu spirometrycznym,
  • zmienność PEF > 30%.

U ludzi chorujących na astmę objawy mogą znacznie się różnić. Poczynając od łagodnych, a kończąc na bardzo nasilonych. To jak często one występują również się zmienia.

Przyczyny astmy

Dokładna przyczyna choroby nie jest znana, na jej powstawanie mają wpływ czynniki genetyczne (dziedziczone od rodziców), środowiskowe i immunologiczne. Przyczyną choroby jest nadwrażliwość oskrzeli objawiająca się ich skurczem w odpowiedzi na bodźce powodujące ich zwężenie.

Czynniki wpływające na występowanie astmy:

  • czynniki genetyczne - wrodzona predyspozycja do nadreaktywności oskrzeli i chorób alergicznych (np. alergiczny nieżyt nosa, atopowe zapalenie skóry),
  • kurz,
  • roztocza,
  • sierść zwierząt domowych (pies, kot, chomik i inne),
  • alergeny karaluchów,
  • alergeny grzybów,
  • pyłki roślin,
  • alergeny w miejscu pracy,
  • substancje chemiczne zawarte w żywności,
  • dym tytoniowy,
  • zanieczyszczenia powietrza,
  • wirusowe zakażenia dróg oddechowych,
  • leki,
  • nieprzyjmowanie leków, mających kontrolować astmę,
  • stres,
  • wysiłek fizyczny,
  • zimne powietrze,
  • otyłość.

Objawy astmy

  • duszność,
  • kaszel – może stanowić jedyny objaw choroby,
  • świszczący oddech – który jest wynikiem zwężenia dróg oddechowych,
  • problemy ze snem,
  • męczliwość przy wysiłku,
  • mogą towarzyszyć objawy innych chorób alergicznych (najczęściej alergiczny nieżyt nosa),
  • w czasie napadu duszność, ze świstem wydechowym, męczący kaszel, w czasie napadu chory siedzi, podpierając się na rękach, podczas wdechu używa dodatkowych mięśni oddechowych.

U wielu ludzi objawy narastają w nocy. U wszystkich chorych funkcjonowanie płuc zmienia się podczas rytmu dobowego (różnie w dzień i w nocy). Częste zaostrzenia astmy w nocy w postaci duszności i nasilonego kaszlu świadczą o złej kontroli astmy. Należy skonsultować się z lekarzem w celu wprowadzenia zmian w leczeniu, które pozwolą zapobiegać częstym zaostrzeniom.

Objawy stwierdzane przez lekarza w badaniu:

  • świsty,
  • furczenia,
  • wydłużony wydech,
  • przy nasilonej duszności – używanie dodatkowych mięśni oddechowych przy wdechu,
  • cicha klatka piersiowa- w ciężkim zaostrzeniu astmy, gdy oskrzela są zwężone a płuca rozdęte,
  • odgłos opukowy nadmiernie jawny i niskie ustawienie przepony.

Inne choroby takie jak niewydolność serca i przewlekła obturacyjna choroba płuc mogą imitować astmę.



Bibliografia

  • Szczeklik A.,Choroby wewnętrzne, Wyd.1.,Medycyna Praktyczna,Kraków,2006
  • Stachura J., Domagała W.,Patologia znaczy słowo o chorobie. Wyd. 1.,Polska Akademia Umiejętności,Kraków,2005
  • Herold G. i współautorzy,Medycyna wewnętrzna, repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy. Wyd. 4.,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa,2005
Pytanie: Jaki rodzaj diety dotychczas stosowałaś/eś lub zamierzasz stosować?

  dieta Kwaśniewskiego

  dieta Dukana

  dieta pudełkowa

  dieta 1000 kcal

  nie stosowałam/em żadnej diety i nie zamierzam