Znajdź chorobę

Alergia na grzyby pleśniowe - przyczyny, objawy, zapobieganie

Alergia na grzyby pleśniowe występuje bardzo często ze względu na szerokie rozpowszechnienie grzybów pleśni zarówno w domu, jak i poza nim. Alergia objawia się częstym kichaniem, katarem, utrudnionym oddychaniem i zmianami skórnymi. Najlepszym sposobem leczenia jest unikanie kontaktu z alergenami, jeśli jest to niemożliwe lekarz może zaproponować terapię farmakologiczną lub odczulanie.

Spis treści

Grzyby pleśniowe są wszechobecne w otoczeniu człowieka. Ich główną rolą jest rozkład materii organicznej, czyli obumarłych resztek roślinnych i zwierzęcych. W przyrodzie wyróżniono tysiące gatunków grzybów pleśniowych, ale tylko kilkanaście odgrywa istotną rolę w alergii, są to przede wszystkim pleśnie z rodzaju:

  • Alternaria,
  • Cladosporium,
  • Aspergillus,
  • Penicillium.

Zobacz wideo: Alergia jest dziedziczna

Grzyby pleśniowe - miejsce występowania 

Grzyby pleśniowe są szeroko rozpowszechnione w przyrodzie. Żeby ułatwić zrozumienie sposobu, w jaki pleśnie wywołują objawy alergii, grzyby te podzielono na gatunki:

  1. Wewnątrzdomowe - są to gatunki grzybów pleśniowych zasiedlające domy, mieszkania, miejsca pracy. Ludzie uczuleni na ten rodzaj pleśni mogą prezentować objawy alergii przez cały rok. Większość osób odczuwa największe nasilenie alergii zimą, kiedy wzrasta stężenie spor w powietrzu domowym. Pomieszczenia są wówczas słabiej wentylowane (zamknięte okna), z kolei para wodna powstająca w trakcie gotowania, kąpieli lub innych czynności domowych nie znajduje ujścia. Taka zwiększona wilgotność powietrza i brak przewiewu stwarza idealne warunki do rozwoju pleśni.
  2. Zewnątrzdomowe - tutaj mamy częściej do czynienia z alergią sezonową – tzn. objawy występują w określonych porach roku, sprzyjających wzrostowi grzybów pleśniowych. Rozwój pleśni zależy przede wszystkim od dostępności substancji pokarmowych, panujących temperatur oraz wilgotności powietrza. Zimą większość gatunków pleśni przechodzi w tzw. formę przetrwalnikową lub po prostu umiera, a stężenie spor w powietrzu spada praktycznie do zera. Wiosną, gdy po zimie jest znaczna ilość materii organicznej stanowiącej pokarm dla pleśni, a deszcze zwiększają wilgotność środowiska, rozpoczyna się okres wzrostu tych organizmów. Latem wskutek zmniejszonej wilgotności powietrza wzrost grzybów pleśniowych zostaje przyhamowany. Najwięcej osób odczuwa dolegliwości późnym latem i jesienią – gdy jest mnóstwo obumierających resztek organicznych (suche liście itp.), wilgotność powietrza jest podwyższona (deszcze), a pleśń ma idealne warunki do rozwoju. 

Alergia na grzyby pleśniowe - przyczyny

Istotą alergii jest nieprawidłowa odpowiedź układu odpornościowego, który stoi na straży organizmu broniąc go przed atakami różnych szkodliwych drobnoustrojów (np. baterii, wirusów), jak i innych związków. Z nie do końca jasnych przyczyn zaczyna on traktować substancje potencjalnie nieszkodliwe – tzw. alergeny (jak np. związki budujące spory grzybów pleśniowych) jako zagrożenie dla organizmu. Konsekwencją działania układu odpornościowego jest uwolnienie różnych substancji do krwi - odpowiadających za rozwój reakcji alergicznej i wystąpienie określonych objawów.

Przyczyną alergii na grzyby pleśniowe są tzw. spory - komórki powstające w procesie rozmnażania, które są widoczne jedynie pod mikroskopem. Pleśnie produkują miliony spor, aby zapewnić sobie przeżycie. Jeśli trafią one na podatny grunt rozwijają się w nowe kolonie grzybów. Wyrzucone przez grzybnię spory trafiają do powietrza i są roznoszone przez wiatr. Wdychanie rozpylonych w powietrzu spor i ich przedostanie się do układu oddechowego powoduje u osób uczulonych rozwój objawów alergicznych.

Do czynników ryzyka rozwoju alergii na pleśnie należą:

  1. Przebywanie w słabo wentylowanych pomieszczeniach – brak odpowiedniej wentylacji może prowadzić do nadmiernego wzrostu wilgotności w pomieszczeniu, a tym samym stwarza idealne warunki do wzrostu pleśni i rozwoju alergii.
  2. Choroby alergiczne w rodzinie – krewni z alergią mogą świadczyć o genetycznej predyspozycji do uczuleń.
  3. Zamieszkiwanie domów lub mieszkań o wysokiej wilgotności – zawilgocone budynki wskutek nieszczelnych rur, szkód popowodziowych itp. są idealnymi miejscami do rozwoju grzybów pleśniowych.
  4. Zawodowe narażenie na pleśń – ludzie wykonujący niektóre zawody są bardziej narażeni na kontakt z grzybami pleśniowymi w miejscu pracy, a tym samym na rozwój alergii. Należą do nich między innymi : piekarze, rolnicy, pracownicy piekarń, stolarze, wytwórcy win, osoby zajmujące się naprawą mebli (szczególnie zabytkowych).

Alergia na grzyby pleśniowe - czego unikać?

Domowe źródła pleśni:

  • łazienki,
  • piwnice,
  • uszczelki starych lodówek,
  • odpływy zlewów,
  • klimatyzacja,
  • zmywarki,
  • otwory wentylacyjne,
  • kosze na śmieci,
  • psująca się żywność,
  • garaże,
  • ziemia roślin doniczkowych,
  • dywany (zwłaszcza zawilgocone),
  • stare meble.

Dodatkowo spożywanie pokarmów zawierających grzybnię pleśni może prowadzić do rozwoju objawów alergii. Osoby uczulone powinny przed zjedzeniem określonego pokarmu sprawdzić, czy nie ma na nim śladów pleśni, które mogą wywołać reakcję alergiczną.

Pokarmy mogące zawierać alergeny pleśni:

  • szampan,
  • wino (szczególnie domowe),
  • piwo,
  • ketchup,
  • sos sojowy,
  • sery, zwłaszcza gatunki z niebieską pleśnią (typu Roquefort),
  • pieczywo i inne pokarmy zawierające drożdże,
  • „wędzone” przemysłowo wędliny,
  • suszone owoce: rodzynki, śliwki, daktyle itp.,
  • winogrona,
  • pleśniejące owoce,
  • długo przechowywane jarzyny

 



Bibliografia

  • Edward Rudzki,“Alergeny”,,
  • Ewa Bogacka,“Alergia na grzyby pleśniowe – diagnostyka i leczenie”,,
  • Niels Mygind,“Instant allergy”,,
  • Johannes Ring,“Allergy in practice” ,,
  • C. King, Bruce Gordon,“Allergy in ENT practice: the basic guide” ,,
Pytanie: Jaki rodzaj diety dotychczas stosowałaś/eś lub zamierzasz stosować?

  dieta Kwaśniewskiego

  dieta Dukana

  dieta pudełkowa

  dieta 1000 kcal

  nie stosowałam/em żadnej diety i nie zamierzam