Niedoczynność tarczycy u dzieci: objawy, przyczyny, leczenie

Niedoczynność tarczycy u dzieci polega na niedoborze hormonów tarczycowych, które mają olbrzymi wpływ na wzrost i rozwój malucha. Inaczej objawia się niedoczynność tarczycy u niemowlaka, inaczej u nastolatka. Jak rozpoznać to schorzenie?

Spis treści

Czym jest niedoczynność tarczycy u dziecka?

Tarczyca u dzieci rozwija się w ciągu pierwszych siedmiu tygodni życia płodowego, natomiast od dwunastego tygodnia gruczoł ten rozpoczyna czynność hormonalną, czyli produkcję hormonów: T4 i tyroksyny. Hormony tarczycowe odgrywają bardzo ważną rolę w prawidłowym rozwoju dziecka i właściwie przebiegającym procesie wzrastania. Jeśli zatem dojdzie do zaburzenia pracy gruczołu, jakim jest tarczyca u dziecka, może to spowodować niekorzystne konsekwencje dla jego rozwoju. 

Niedoczynność tarczycy u dzieci to jedna z nieprawidłowości związanych z niewłaściwym działaniem gruczołu. Polega ona na nieadekwatnej (niewystarczającej) produkcji hormonów w małym organizmie. Na niedoczynność tarczycy u dziecka składa się grupa symptomów, wywołanych niedoborem hormonów tarczycy lub uszkodzeniem ich receptora.

Niedoczynność tarczycy u dzieci dzieli się na kilka rodzajów. Pierwszy podział dotyczy rozdzielenia na niedoczynność pierwotną i wtórną, drugi – zakłada rozszczepienie na niedoczynność wrodzoną i nabytą. 

Objawy niedoczynności tarczycy u dziecka

Jak rozpoznać niedoczynność tarczycy u dzieci? Objawy mogą być trudne do zauważenia, zwłaszcza u maleńkich dzieci, tuż po urodzeniu i takich, które jeszcze nie mówią. Warto wprowadzić w tym punkcie podział wiekowy, inaczej bowiem wygląda niedoczynność tarczycy u niemowlaka, odmiennie – u nastolatka.

Niedoczynność tarczycy u noworodka manifestuje się przede wszystkim:

  • przedłużającą się żółtaczką, 
  • niską masą urodzeniową, 
  • zaburzeniami łaknienia, 
  • dużym ciemieniem, 
  • hipotermią, 
  • szerokimi szwami czaszkowymi, 
  • przepuklinami. 

Objawy niedoczynności tarczycy u dzieci nieco starszych (w tej grupie mieszczą się niemowlęta, które skończyły 1. miesiąc życia i starsze) to m.in. suchość skóry, zaparcia, nadmierna senność, chrypka i słaby przyrost wagi. 

Z kolei niedoczynność tarczycy u młodzieży oraz dzieci kilkuletnich odznacza się głównie zahamowaniem wzrostu, opóźnieniem w dojrzewaniu płciowym, kośćcowym oraz zębowym, brakiem odporności na zimno, suchością skóry (występującą przede wszystkim na łokciach i kolanach), słabą kondycją włosów (które są suche, łamliwe, wypadające), zaparciami, kłopotami z koncentracją, wzrostem wagi (nawet pomimo ograniczenia jedzenia), a także niewłaściwymi wynikami innych badań (wskazującymi m.in. na niedokrwistość, czy zbyt wysoki poziom cholesterolu). 

Reklama

Przyczyny niedoczynności tarczycy u dziecka

Co powoduje niedoczynność tarczycy u dzieci? Przyczyny mogą być różne. Odwołując się do wcześniej przytoczonej klasyfikacji niedoczynności tarczycy, jedną ich grupę tworzą przyczyny pierwotne, które są wywołane stanami chorobowymi, powodującymi niedobór hormonów tarczycowych (fT4, fT3, TSH). Kolejny zespół przyczyn obejmuje powody wtórne, za którymi stoi niedobór TSH. 

Chora tarczyca u dzieci może też być wynikiem wad wrodzonych tarczycy, ale także niedoborem lub nadmiarem jodu, błędami syntezy hormonów tarczycy, niektórymi lekami, przeciwciałami matki oraz wadami układu podwzgórzowo-przysadkowego. Ten zbiór powodów określa się wspólnie jako wrodzone. 

Ponadto problemy z tarczycą u dziecka mogą mieć źródło w zestawie przyczyn nabytych, wśród których wymienia się m.in. chorobę Hashimoto, niedoczynność przysadki, uraz, czy niedobór jodu. 

Poza tym w tej ostatniej grupie mogą znaleźć się takie czynniki jak uboga dieta (np. wegetariańska, niskokaloryczna, pozbawiona witaminy A i pierwiastków, takich jak np. cynk, selen, żelazo, magnez), a także zanieczyszczenie przemysłowe na obszarze zamieszkiwanym przez małego pacjenta.

Badanie tarczycy u dzieci

Niedoczynność tarczycy u dziecka a zachowanie przepełnione trudnościami z koncentracją, ospałością, czasami nerwowością to zagadnienie, którym często zajmują się zaniepokojeni rodzice. Niejednokrotnie „dziwne” postępowanie najmłodszych decyduje o wykonaniu dzieciom badań diagnostycznych w kierunku oceny funkcjonowania tarczycy. 

Nie należy jednak robić dzieciom badań na własną rękę, lepiej udać się z pociechą do lekarza specjalisty, który po przeprowadzeniu wywiadu z małym pacjentem i jego opiekunem fizykalnie zbada kluczowy gruczoł (o ile uzna to za właściwe). Poza tym kiedy zajdą takie przesłanki, medyk zleci przeprowadzenie badań oznaczających stężenie TSH, fT4 i fT3. Ponadto może zarządzić analizę określającą swoiste przeciwciała przeciwtarczycowe (przeciwko peroksydazie tarczycowej – anty-TPO i przeciwko tyreoglobulinie – anty-Tg). W dalszym procesie diagnostycznym może skorzystać z oceny ultrasonograficznej tarczycy (USG tarczycy). 

Jakie jest właściwe TSH u dzieci? Norma będzie inna dla niemowlęcia, a inna dla dziecka starszego, czy nastolatka. Prawidłowe odczyty TSH dla dwumiesięcznego niemowlaka wynoszą od 0,6 do 10 mIU/L, dla dziecka w wieku około 5 lat – 0,4-6,0 mIU/L, a dla piętnastolatka – 0,45-4,5 mIU/L.

Reklama

Jak leczyć niedoczynność tarczycy u dziecka?

W jaki sposób zająć się zaburzeniem, jakim jest niedoczynność tarczycy u dzieci? Leczenie jest uzależnione od wieku, płci, objawów niedoborów hormonów tarczycowych oraz przyczyn, które taki stan spowodowały u młodego człowieka.

Niestety to schorzenie może towarzyszyć człowiekowi przez całe życie, jednak dobrze dobrana dawka leku, wprowadzona we właściwym czasie, zaowocuje dobrą odpowiedzią małego organizmu na terapię. Preparatem, na który w większości przypadków decydują się endokrynolodzy jest sodowa sól lewoskrętnej tyroksyny wytwarzana syntetycznie. Podaje się ją na czczo, około pół godziny przed pierwszym posiłkiem w ciągu dnia. 

Niektóre lekarstwa przyjmowane przez dziecko z innych niż zaburzenia tarczycowe przyczyn mogą wpływać na efekty kuracji sztucznym hormonem. Podobnie wygląda sprawa z niektórymi artykułami spożywczymi.

Powiększona tarczyca u dziecka (wole) może być leczona preparatami jodu dobranymi stężeniem i dawką indywidualnie do danego chorego. Decyzja o sposobie i potrzebie leczenia leży po stronie lekarza.

Czytaj też:

Bibliografia

  • Hoffmann Kyra, Kauffmann Sasha, Jod – nowo odkryte zastosowanie w terapiach chorób cywilizacyjnych, Vital, 2018, ISBN 9788365846556.
  • Counts Debra, Varma Surendra K, Niedoczynność tarczycy u dzieci, Pediatria po Dyplomie, vol 14, Nr 2, kwiecień 2010.

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!