FT3: norma, badanie. Wysokie i niskie FT3 - co oznacza? Jak interpretować wyniki?

Badania FT3 wykonuje się, by rozpoznać występowanie chorób tarczycy, takich jak nadczynność czy niedoczynność tarczycy. Na ogół lekarz zleca to badanie, gdy wyniki podstawowego badania na stan tarczycy – TSH są nieprawidłowe. Co oznacza wysokie FT3? A z czym należy wiązać niski poziom tego hormonu?
Badanie FT3 w diagnostyce tarczycy
Źródło: 123RF
  • FT3 to jeden z głównych hormonów zawiadujących pracą tarczycy. Ma też wpływ na inne hormony i narządy.
  • Badanie FT3 przeprowadza się najczęściej po to, by sprawdzić czy pacjent nie cierpi na choroby tarczycy. Norma FT3 waha się między 2,25 – 6 pmol/l.
  • Wysokie FT3 oznaczać może nadczynność tarczycy. Z kolei niskie FT3 może być niebezpieczne w czasie ciąży.
SPRAWDŹ TEŻ: Tarczyca: wszystko, co musisz wiedzieć!
Spis treści

Co to jest FT3?

Wolny hormon FT3, czyli trijodotyronina jest wytwarzany przez tarczycę, jednak w niewielkiej ilości. Najwięcej produkuje go inny hormon tarczycowy, FT4 (tyroksyna).

FT3, obok TSH i FT4, jest głównym hormonem, który zawiaduje pracą tarczycy, ale też ma wpływ na funkcjonowanie innych hormonów i narządów człowieka. Mimo, że hormon T3 stanowi tylko 1/10 hormonów występujących w tarczycy, jego siła oddziaływania może być intensywniejsza niemal o 4 razy od hormonu T4. Wpływa on przede wszystkim na poprawną pracę układu nerwowego, ale także na gospodarkę metaboliczną i energetyczną organizmu oraz funkcjonowanie nerek. Ponadto zależne od niego są również systemy:

  • rozrodczy,
  • krwionośny
  • pokarmowy.

Badanie FT3: norma - jak powinny wyglądać wyniki?

Badanie FT3 opisuje ilość hormonów, które nie mają związku z białkami, przez co uznaje się je za najbardziej wiarygodne. Lekarz najczęściej decyduje się zlecić je pacjentowi w celu stwierdzenia lub wykluczenia występowania chorób tarczycy. Badanie FT3 przebiega standardowo. Próbka krwi jest pobierana z żyły znajdującej się pod łokciem, a następnie jest testowana immunologicznie. Norma FT3 waha się między 2,25 – 6 pmol/l (1,5 – 4 ng/l) podczas gdy właściwy poziom TSH szacuje się na 0,4 – 4,0 µIU/ml.

Wysokie FT3 to wynik przekraczający 6 pmol/l lub 4 ng/l. Jeśli jednocześnie wynik TSH jest niższy niż 0,4 µlU/ml, może to wskazywać na nadczynność tarczycy. Niskie FT3 to takie, które osiąga poziom poniżej 2,25 pmol/l (1,5 ng/l). Kiedy dodatkowo wynik TSH opiewa na ponad 4,0 µIU/ml możemy mieć do czynienia z niedoczynnością tarczycy.

Jak objawia się wysokie FT3?

Jeśli wyniki FT3 są za wysokie, a badanie TSH wypada poniżej normy, może to oznaczać występowanie nadczynności tarczycy. Objawy, jakie wówczas występują to między innymi:

  • spadek wagi,
  • drżenie rąk,
  • wrażenie kołatania serca,
  • nadpotliwość,
  • biegunki
  • rozdrażnienie,
  • bezsenność.

Za podwyższone stężenie hormonu mogą niekiedy odpowiadać preparaty przyjmowane przez pacjenta, takie jak np. środki antykoncepcyjne, leki przeciwpadaczkowe, czy leki hormonalne.

Dlaczego niskie FT3 jest niebezpieczne?

Niskie FT3 jest szczególnie niebezpieczne w ciąży oraz w okresie niemowlęcym. Nieleczona niedoczynność tarczycy może katastrofalnie wpłynąć na rozwój mózgu płodu powodując np. niedorozwój umysłowy.

Za niksie FT3 może spowodować nieodwracalne zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym także u niemowląt. Dlatego laboratoryjne oznaczanie hormonów tarczycy w ciąży oraz u niemowlaka jest tak ważne.

Objawy niskiego FT3

Niskie FT3 przy jednoczesnym wysokim poziomie TSH kojarzone z niedoczynnością tarczycy objawia się poprzez:  

  • ciągłe zmęczenie,
  • depresja,
  • uczucie zimna,
  • wzrost wagi,
  • zaparcia
  • duszność,
  • obrzęk szyi,
  • bóle stawowe i inne.

FT3: interpretacja wyników

W sytuacji kiedy FT3 jest w normie, a stężenie TSH podwyższone, możemy mieć do czynienia z tzw. subkliniczną niedoczynnością tarczycy. Jeżeli natomiast wynik stężeń FT3 oscyluje we właściwych granicach, zaś wynik TSH jest poniżej normy, może to oznaczać tzw. subkliniczną nadczynność tarczycy. Może się też zdarzyć, że zarówno parametry FT3 jak i TSH będą prawidłowe. Wówczas konkluzja jest pozytywna – tarczyca pracuje właściwie.

Stosunek FT3 - FT4

Na zakłócenie wymiany T4 do T3 wpływają czynniki, takie jak:

  • braki żywieniowe (m.in. niedobór jodu, żelaza, selenu, cynku, witaminy A, ryboflawiny i B12),
  • przyjmowanie substancji i leków będących beta-blokerami (np. pigułki antykoncepcyjne, leki hormonalne, fenytoina),
  • starszy wiek,
  • nadużywanie alkoholu,
  • występowanie cukrzycy
  • zbyt dużej ilości ołowiu, rtęci, pestycydów w organizmie,
  • stres,
  • zabiegi chirurgiczne.

Rezultatem zachwiania tego stosunku jest nadmiar hormonu T4 do T3. Może się to objawić symptomami niedoczynności tarczycy. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Choroby wewnętrzne pod red. A. Szczeklika, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna Kraków 2006, s. 1035 - 1036
  • TSH, FT4 and FT3 reference ranges depending on gender and AGE, Public Health Forum 2018; t. 4, nr 4, s. 89-94
  • Katarzyna Łącka, Adam Czyżyk, Leczenie niedoczynności tarczycy, Farmacja Współczesna 2008; 1: 222-230
  • Helena Jastrzębska, Leczenie hormonami tarczycy – czy to wyzwanie? Postępy Nauk Medycznych 12/2015, s. 835-838
  • Anna M. Kucharska Pułapki w interpretacji badań hormonalnych w chorobach tarczycy u dzieci, Medycyna po dyplomie, https://podyplomie.pl/system/products/sample_pdfs/000/006/907/original/fragment-pulapki-w-interpretacji-badan.pdf (dostęp 29.07.2021)
Artykuł napisany przez
Olga Tomaszewska
Olga Tomaszewska
Dyplom dziennikarza zdobyła w 2009 roku, a od 2005 r. nieprzerwanie pisze i redaguje. Pracowała dla „Mojego Miasta Pabianice”, jako dziennikarz, redaktor, zastępca redaktora naczelnego i PR-owiec, współpracowała z „Nowym Życiem Pabianic" i licznymi portalami o tematyce zdrowotnej, tworząc dla tych podmiotów artykuły. Jej konikiem jest tworzenie treści z zakresu profilaktyki zdrowia, szeroko pojętej psychologii oraz pediatrii. Jeśli nie pisze, wygina się na macie ćwicząc hatha jogę jako nauczyciel i dozgonny uczeń.
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Koronarografia serca – na czym polega? Przygotowanie, powikłania
Przeczytaj artykuł
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Podobne artykuły
Koronarografia serca – na czym polega? Przygotowanie, powikłania
Badanie ALT – norma i wyniki. Co znaczy wysokie alt?
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
WBC morfologia - norma, wyniki i ich interpretacja

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Stan podgorączkowy - od ilu stopni? Przyczyny u dziecka i dorosłego
Zespół Westa - objawy i rokowania. Czy jest wyleczalny?
Arachnofobia – co to jest? Objawy, test i leczenie
Częste odbijanie - po jedzeniu i powietrzem. Co oznacza?
Anemia w ciąży – objawy. Co jeść i kiedy do szpitala?

Reklama