Endokrynologia

Cierpisz na Hashimoto? A może zastanawiasz się czym różni się niedoczynność tarczycy od nadczynności tarczycy? Czy guzki tarczycy są niebezpieczne? Specjalistą w tej dziedzinie jest endokrynolog, natomiast w tym dziale dowiesz się najważniejszych informacji o tym jak funkcjonuje tarczyca i jej hormony. Poznasz również badanie tarczycy, takie jak: USG tarczycy, biopsja tarczycy czy badania hormonalne.

Endokrynologia - czym jest choroba Hashimoto? Jak objawia się niedoczynność tarczycy i nadczynność tarczycy?

Na choroby tarczycy bardzo często wpływ mają zaburzenia hormonalne. Do najczęściej występujących schorzeń endokrynologicznych należą:

Specjalistą, który zajmuje się rozpoznawaniem i leczeniem chorób tarczycy jest ginekolog-endokrynolog, a niekiedy także onkolog. Po zauważeniu u siebie niepokojących objawów, należy udać się do miejsca, jakim jest poradnia endokrynologiczna. Jeśli schorzenia występują u osób niepełnoletnich to badanie przeprowadza endokrynolog dziecięcy.

Ścisły związek z hormonami ma również menopauza, która definiowana jest jako przekwitanie u kobiet. Przede wszystkim dochodzi do zatrzymania miesiączkowania, a tym samym niemożliwe staje się zajście w ciążę. Przedwczesna menopauza może być wynikiem problemów z funkcjonowaniem hormonów.

Choroba Hashimoto - objawy

Hashimoto to schorzenie autoimmunologiczne, czyli takie, w którym organizm atakuje własne komórki. Zgodnie z definicją jest to przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy, które prowadzi do degradacji narządu, a tym samym zniwelowana jest produkcja związków chemicznych, jakimi są hormony. W konsekwencji może ono doprowadzić do niedoczynności tarczycy.

Objawy Hashimoto to przede wszystkim:

  • depresja,
  • złe samopoczucie,
  • senność,
  • zmęczenie,
  • obniżona temperatura ciała, marznięcie,
  • problemy z ciśnieniem tętniczym,
  • wypadanie włosów,
  • suchość skóry,
  • trudności z utrzymaniem masy ciała,
  • obfite krwawienie miesiączkowe.

Powiększona tarczyca jest jednym z początkowych objawów, jednak nie w każdym przypadku przebieg choroby jest taki sam. Na skutek zmniejszania się ilości hormonów, mogą zacząć pojawiać się guzki na tarczycy, które występują samodzielne lub w skupiskach i są to tzw. wole tarczycy.

Niedoczynność tarczycy - objawy

Kolejnym ze schorzeń dotykającym tarczycę jest jej niedoczynność, która pojawia się ze względu na niedobory produkowanych hormonów.

Najczęstsze objawy niedoczynności tarczycy to:

  • bladość i suchość skóry,
  • zaparcia,
  • nadmierne rogowacenie naskórka,
  • kruchość i łamliwość paznokci,
  • spadek libido,
  • uczucie zimna,
  • wahania masy ciała,
  • skłonność do obrzęków,
  • trudności z koncentracją,
  • problemy z zapamiętywaniem,
  • senność.

Objawy mogą być nieco inne oraz z różnym natężeniem, w zależności od stadium zaawansowania niedoczynności. Osoby, które cierpią na to schorzenie, powinny być pod stałą opieką endokrynologa.

Niedoczynność tarczycy - dieta

Dieta przy niedoczynności tarczycy jest niezwykle ważna, gdyż odpowiednie żywienie wpływa na niwelowanie odczuwalnych objawów, a przede wszystkim zmniejsza zmęczenie
i pomaga utrzymać odpowiednią sylwetkę.

Co zatem jeść przy niedoczynności tarczycy?

  • ryby – przede wszystkim łosoś i makrela. Chodzi głównie o zawarte w nich kwasy omega-3, które odpowiedzialne są za zachowanie odpowiedniego poziomu hormonów. Dodatkowo kwasy EPA i DHA wpływają na właściwie działanie tarczycy;
  • błonnik – wpływa on na funkcjonowanie układu trawiennego, a jak wiadomo, zaparcia są jedną z głównych dolegliwości niedoczynności tarczycy. Zawarty jest on m.in. w: czarnych jagodach, porzeczkach, jeżynach, a także w otrębach pszennych i roślinach strączkowych;
  • owoce – dostarczają organizmowi witamin, a tym samym pozytywnie oddziałują na pracę mózgu. Zaleca się głównie owoce jagodowe, gdyż zawierają wspomniany wcześniej błonnik;
  • warzywa – są skarbnicą minerałów oraz antyoksydantów, dlatego nie powinno ich zabraknąć w codziennej diecie. Wiele z nich ma korzystny wpływ na układ trawienny, a sięgać warto przede wszystkim po liściaste warzywa;
  • woda – to podstawowy składnik, który powinien być elementarny w każdej diecie. Dziennie, dorosła osoba powinna wypijać co najmniej 2l wody. Przyspiesza ona metabolizm, a także reguluje działanie hormonów.

Należy pamiętać, by również unikać niektórych produktów, gdyż mogą one nasilić objawy,
a są to m.in.: nabiał, gluten, warzywa kapustne, a także oczywiście cukier.

Nadczynność tarczycy – objawy

Rozregulowane hormony tarczycy mogą również doprowadzić do jej nadczynności, czyli schorzenia polegającego na nadmiernym produkowaniu hormonów. Ten stan jest równie uciążliwy co niedoczynność, dlatego nie należy go lekceważyć, a dodatkowo może doprowadzić do tyreotoksykozy, które dają bardziej nasilone objawy niż niewielka nadczynność.

Objawy chorej tarczycy w przypadku nadczynności to przede wszystkim:

  • lęk,
  • kołatanie serca,
  • strach,
  • nerwy,
  • niepokój,
  • pocenie się,
  • płaczliwość,
  • pobudzenie,
  • wzmożone wypróżnianie,
  • drżenie rąk.

Nadczynność tarczycy może również objawiać się depresją, a także spadkiem masy mięśniowej i trudnościami z uprawianiem sportu, ze względu na niską wydolność.

Chora tarczyca – objawy

Chora tarczyca może dawać szereg nieprzyjemnych symptomów, w zależności od rozpoznanego schorzenia, a także stopnia jego zaawansowania. Guzki tarczycy mogą pojawić się, jako jeden z objawów niedoczynności, jednak zdecydowanie niebezpieczniejszy dla zdrowia jest rak tarczycy, który najczęściej diagnozowany jest na dziale o nazwie – onkologia. Objawy tarczycy mogą być uciążliwe i utrudniające normalne funkcjonowanie.

Nowotwór tarczycy o charakterze złośliwym daje takie objawy, jak:

  • ból gardła,
  • problemy z przełykaniem,
  • widoczne zgrubienie na szyi,
  • nawracający ból w uszach,
  • chrypka,
  • ból szyi,
  • twardy i bezbolesny guzek na szyi, który szybko się powiększa.

Tarczyca - badania

Badanie tarczycy zaleca endokrynolog i są one dobierane indywidualne w zależności od objawów u pacjenta.

Badania na tarczycę to przede wszystkim:

  • USG tarczycyto bezbolesne i nieinwazyjne badanie, które pozwala na precyzyjną ocenę rozmiaru widocznych nieprawidłowości,
  • biopsja tarczycyw jej trakcie dochodzi do pobrania fragmentu badanego gruczołu, w momencie, gdy USG wykazało obecność guzków na tarczycy,
  • badania hormonalne – czyli tzw. TSH polega na pobraniu próbki krwi, by móc oznaczyć hormon przysadki mózgowej, a dokładniej tyreotropinę.

Problemy z tarczycą zwykle leczone są odpowiednimi medykamentami, a także dietą. Leki na tarczycę są to najczęściej produkty hormonalne, które najlepiej przyjmować na czczo.

Niestety w niektórych przypadkach konieczne może okazać się usunięcie tarczycy, a prawdopodobieństwo jest największe u osób z rakiem tarczycy.