Badanie FT4 - jaka powinna być norma?

FT4 jest jednym z wolnych hormonów tarczycy, które pobudzają nasz metabolizm, dbają o wzrost mięśni i kości, a także o układ nerwowy. Każdy wynik powyżej lub poniżej normy jest powodem do konsultacji lekarskiej. Pamiętajmy jednak, że norma fT4 zmienia się w czasie ciąży, zwłaszcza u kobiet w III trymestrze ciąży.
Badanie próbki krwi FT4
Źródło: 123RF

Spis treści

Hormony tarczycy i hormon TSH, który jest wydzielany przez przysadkę mózgową i wpływa na pracę gruczołu tarczowego, odgrywają bardzo ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu ludzkiego organizmu. Mają wpływ na metabolizm człowieka, rozwój i funkcjonowanie układu nerwowego, gospodarkę wapniowo-fosforową, pracę mięśni i rozwój tkanek.

Gdy podejrzewamy, że praca tarczycy jest zaburzona powinno się sprawdzić poziom hormonów tarczycy we krwi, czyli wolnej trijodotyroniny (fT3), wolnej tyroksyny (fT4) oraz stężenia hormonu tyreotropowego (TSH). Wszystkie te elementy są ze sobą powiązane, dlatego ważne są nie tylko poszczególne wyniki, ale także zależności między nimi. Tyroksyna jest bowiem produkowana przez tarczycę pod wpływem hormonu TSH, a sama wpływa na aktywność trójjodotyroniny. Zazwyczaj, gdy badanie hormonu tarczycy THS odbiega od normy i budzi wątpliwości, zlecane są dodatkowe badania: fT4, fT3. 

fT4 – wskazania do badania

Stężenie fT4 oznacza się w próbce krwi pobranej od pacjenta z żyły łokciowej, zazwyczaj w godzinach porannych, kiedy pacjent może być na czczo. Wskazaniem w pierwszej kolejności są odbiegające od normy wyniki badania TSH, a także:

  • podejrzenie chorób tarczycy (nadczynności i niedoczynności)
  • monitorowaniu leczenia chorób tarczycy
  • podejrzenie raka tarczycy
  • monitorowanie stanu pacjenta z wolem tarczycowym
  • diagnozowaniu niepłodności

Dodatkowo w Polsce u każdego noworodka, do 5. dnia życia pobiera się krew w celu przesiewowego wykrycia wrodzonej niedoczynności tarczycy. Z próbki pobranej z pięty noworodka oznaczane jest stężenie TSH i fT4.

fT4 norma

Lekarz może zlecić zbadanie stężenia tyroksyny całkowitej, która wiąże się z białkami (T4) lub jej frakcji wolnej (fT4). Podobna sytuacja jest z trójjodotyroniną (T3 to wartość całkowita, fT3 to frakcja wolna). Normy dla tych hormonów tarczycy w zależności od frakcji wynoszą:

  • dla fT4: 11,8-24,6 pmol/l (dla T4:  58-154 nmol/l)
  • dla fT3: 4,0-7,8 pmol/l (dla T3: 1,3-3,1 nmol/l)

Normy poziomu  fT4, podobnie, jak normy innych badań laboratoryjnych, mogą się różnić w zależności od tego na jakich odczynnikach pracują laboratoria.

Reklama

Wysokie fT4 - co to znaczy

Podwyższone stężenie fT4 (także fT3) wskazuje na nadczynności tarczycy, który może być wynikiem choroby Gravesa-Basedowa, obecności toksycznego wola guzkowego, poporodowego zapalenia tarczycy, tyreotoksykozy ciążowej.

Nadczynność tarczycy objawia się:

  • podkręconym metabolizmem
  • zwiększonym apetytem przy jednoczesnym spadku wagi
  • nadmiernym pobudzeniem
  • kołataniem serca
  • bezsennością
  • nadpotliwością
  • zaburzonymi cyklami miesiączkowymi
  • częstym oddawaniem stolca
  • lękami, a nawet depresją

Niskie fT4 to też powód do niepokoju

Niskie fT4 to sygnał, że mamy do czynienia z niedoczynnością tarczycy, najczęściej wynikającą z tzw. choroby Hashimoto, źle leczonej choroby Gravesa-Basedowa, operacji usunięcia tarczycy, niedoczynność podwzgórza lub przysadki.

Niedoczynność tarczycy także objawia się charakterystycznymi symptomami, takimi jak:

  • spowolniony metabolizm
  • zaparcia
  • tycie
  • osłabienie
  • senność
  • marznięcie
  • zaburzenia w cyklu miesiączkowym

Wyniki mogą być także fałszywie dodatnie i fałszywie ujemne. Fałszywie zawyżona wartość Ft4 bywa przy stosowaniu leków (środek używany do kontrastu, amiodaron, metadon) oraz heroiny. Wynik fałszywie zaniżony dają: heparyna, diazepan, androgeny, karbamazepina, betablokery.

Sprawdź fT4 w ciąży

Ciąża to szczególny czas, kiedy zwiększa się metabolizm tarczycy  - o 10 procent około 16. tygodnia ciąży i aż o 30 procent w trzecim trymestrze. Przyjmuje się, że około 0,1-0,4 proc. ciężarnych ma nadczynność tarczycy, a 2,5 proc. kobiet ciężarnych niedoczynność. Niedoczynność zwiększa ryzyko powikłań ciążowych i negatywnie wpływa na rozwój, szczególnie intelektualny dziecka.

W związku ze zmianami, jakie zachodzą w ciele ciężarnej i z powodu podwyższonego poziomu białek wiążących hormony stężenie hormonów fT4 i fT3 może być jednak naturalnie wyższe niż u innych pacjentów. Niektóre laboratoria wprowadzają dla ciężarnych oddzielne normy, gdzie granica stężenia jest wyższa niż w innych przypadkach.

  • Dokładne badanie poziomu żelaza. Sprawdź, co to jest: Ferrytyna

Oceń artykuł

(liczba ocen 33)

16682
Pytanie: Co stosujesz na podrażnienia i otarcia w jamie ustnej?

  Żel stomatologiczny

  Płukanki ziołowe

  Preparaty w sprayu

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!