Subkliniczna niedoczynność tarczycy: objawy, leczenie, dieta

Subkliniczna niedoczynność tarczycy to utajona, łagodna postać niedoczynności tarczycy. Nieleczona może przerodzić się w jawną formę niedoczynności tarczycy. Objawia się m.in. bólami głowy, chronicznym zmęczeniem, czy suchością skóry. Jak ją leczyć i co jeść, by zniwelować jej skutki?

Spis treści

Czym jest subkliniczna niedoczynność tarczycy?

Subkliniczna niedoczynność tarczycy nosi też miano łagodnej lub utajonej. Nie jest ją łatwo rozpoznać, objawy też nie są charakterystyczne, w dodatku u każdego pacjenta mogą prezentować się odmiennie.

Cechą wyróżniającą jest to, że stężenie TSH nieznacznie przewyższa normę, przy jednocześnie prawidłowym poziomie współczynnika FT4. Nierozpoznana lub niewłaściwie leczonaniedoczynność subkliniczna może doprowadzić do jawnej niedoczynności tarczycy.

W celu stwierdzenia, że u danej osoby rozwija się niedoczynność subkliniczna tarczycy, wykonuje się badania określające poziom hormonu TSH (wynik będzie wówczas oscylował w okolicy 10 mlU/l lub nieco powyżej), a także FT4 (tyroksyny) i FT3 (trijodotyroniny), ponadto przeciwciał przeciw tyreoglobulinie i peroksydazie. W utajonej niedoczynności tarczycy obserwuje się również podwyższone stężenie cholesterolu, dlatego zleca się przeprowadzenie analizy także tego parametru.

Objawy subklinicznej niedoczynności tarczycy

W jaki sposób daje o sobie znać subkliniczna niedoczynność tarczycy? Objawy często są niejednoznaczne. U dorosłych pacjentów mogą się pojawiać takie symptomy jak:

  • bóle głowy, 
  • nawracające uczucie zimna, 
  •  zaparcia, 
  •  bóle brzucha, 
  •  wzdęcia, 
  •  zmęczenie, 
  • obniżenie nastroju, 
  • depresja,
  • problemy z regularnością oraz owulacyjnością cykli miesiączkowych (co z kolei może prowadzić do ograniczonej płodności lub bezpłodności). 

U starszych dzieci oraz u młodzieży zauważa się takie oznaki jak m.in. zahamowanie wzrostu, opóźnienie w dojrzewaniu płciowym, problemy z nauką, brak tolerancji na zimno, senność, suchość skóry i włosów.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy u dzieci mniejszych objawia się natomiast spowolnieniem rozwoju psychicznego i fizycznego, przedłużającą się żółtaczką noworodków, mniejszą ruchliwością, problemami z jedzeniem, chrypką, czy łuszczącą się skórą. 

Subkliniczna niedoczynność tarczycy w ciąży może mieć związek z takimi stanami jak nadciśnienie ciążowe, przedwczesny poród oraz zaburzenia rozwojowe u noworodka. Stąd konieczność wykonywania systematycznych badań oznaczających stężenie hormonów w ciąży.

Reklama

Leczenie subklinicznej niedoczynności tarczycy

Wciąż rozważa się czy niedoczynność tarczycy subkliniczna powinna być leczona farmakologicznie, czy takiego chorego należy regularnie poddawać kontroli pod kątem oceny poziomu hormonów tarczycowych, nie podając leków na niedoczynność tarczycy.

Wielu medyków stoi na stanowisku, że jeśli TSH nie przekracza 10 mlU/l albo jeżeli stężenie przeciwciał anty-TPO istotnie się nie zwiększyło, farmakologia nie stanowi konieczności i może być zastosowana tylko w indywidualnych przypadkach, po rekomendacji takiej kuracji przez lekarza prowadzącego danego pacjenta. Zatem to lekarz w każdym przypadku powinien ocenić czy występują wskazania do leczenia lewotyroksyną konkretnego chorego. 

Jakie jest jeszcze postępowanie, gdy stwierdzi się, że u chorego występuje subkliniczna niedoczynność tarczycy? Leczenie nierzadko może też obejmować obserwację pacjenta, kierowanie go na regularne badania, zalecenie odpowiedniej diety oraz dopasowanie adekwatnej formy aktywności fizycznej. 

Warto nadmienić, że u osób powyżej 80. roku życia podwyższone TSH może przyczynić się do wydłużenia życia.

Dieta przy subklinicznej niedoczynności tarczycy

Co robić gdy zostanie stwierdzona subkliniczna niedoczynność tarczycy? Leczenie naturalne stawia m.in. na odpowiednie komponowanie zdrowych, lekkich posiłków. Powinny one być jedzone w regularnych odstępach czasu (co 3-4 godziny), o ustalonych porach, przy czym trzy z nich powinny być posiłkami głównymi, pozostałe dwa – przekąskami (składającymi się wyłącznie z dietetycznych produktów).

Co jeszcze warto zrobić ze swoim jadłospisem, kiedy pojawi się subkliniczna niedoczynność tarczycy? Dietaosoby chorej powinna być bogata w:

  • żelazo,
  • jod, 
  • selen, 
  • cynk, 
  • witaminy (głównie A, D, E i z grupy B),
  • węglowodany o niskim indeksie glikemicznym, 
  • białko,
  • nienasycone kwasy tłuszczowe. 

Warto również podkreślić znaczenie picia wody (co najmniej 2 litrów w ciągu doby). Zatem w codziennym menu nie powinno zabraknąć m.in. następujących produktów: białka mięsnego, jaj, ryb (najlepiej tłustych, morskich), owoców morza, skorupiaków, artykułów błonnikowych (np. jabłek, grubych kasz, czy razowego pieczywa), orzechów, płatków owsianych, awokado, bananów, roślin strączkowych, migdałów, oleju lnianego, czy grzybów.

Reklama

Powikłania przy subklinicznej niedoczynności tarczycy

Bardzo ważna jest właściwa diagnostyka, ponieważ rozpoznanie subklinicznej niedoczynności tarczycy będzie się wiązało z podjęciem odpowiedniego leczenia, wszczęciem stosownego postępowania (przez wprowadzenie dobrej diety oraz ruchu do codziennego funkcjonowania) oraz systematycznej obserwacji chorego, czy ten stan nie przeradza się w jawną postać niedoczynności tarczycy.

Nieleczona subkliniczna niedoczynność tarczycy może doprowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak np. zaburzenia lipidowe. Oznacza to, że cholesterol wskazuje wtedy zbyt wysokie stężenie. Wyniki badań klinicznych potwierdzają, iż zwiększa to ryzyko zachorowania na schorzenia sercowo-naczyniowe, a w związku z tym powoduje większą umieralność w grupie chorych przed 65. rokiem życia. 

Co więcej bagatelizowanie dolegliwości może przyczynić się do wystąpienia zaburzeń neurologicznych oraz psychicznych, a u pań do problemów z miesiączkowaniem i płodnością. U kobiet w ciąży natomiast może doprowadzić do poronienia, czy przedterminowego porodu.

Czytaj też:

Bibliografia

  • 1. Fatourehi Vahab, Subkliniczna niedoczynność tarczycy: uaktualnienie wiadomości dla lekarzy pierwszego kontaktu, Division of Endocrinology, Diabetes, Metabolism, and Nutrition, Mayo Clinic, Rochester Subclinical Hypothyroidism: An Update for Primary Care Physicians Mayo Clin Proc. 2009, 84(1): 65-71.
  • 2. Missori Serena, Gelli Alessandro, Dieta w chorobach tarczycy, Wydawnictwo Esteri, 2019, ISBN 9788366310582.

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!