Subkliniczna nadczynność tarczycy: przyczyny, objawy i leczenie

Subkliniczna nadczynność tarczycy może zwiastować jej jawną odmianę. Jednak może też dojść do remisji utajonej postaci nadczynności tarczycy. Jak ją u siebie rozpoznać? Jakie jest postępowanie w przypadku stwierdzenia nadczynności tarczycy i czy jest ona niebezpieczna dla ciąży?

Spis treści

Czym jest subkliniczna nadczynność tarczycy?

Subkliniczna nadczynność tarczycyokreślana jest także jako małoobjawowa lub skąpoobjawowa, albo utajona, bądź też podkliniczna postać nadczynności tarczycy. Do tej nieprawidłowości dochodzi wówczas kiedy poziom TSH (hormon tyreotropowy) spada poniżej normy, przy jednocześnie poprawnych wskazaniach stężeń hormonów gruczołu tarczowego fT3 (trijodotyronina) i fT4 (tyroksyna).

Wymienione hormony są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, ponieważ odpowiadają one za właściwy przebieg czynności większej części tkanek ludzkiego ustroju. Wzrastanie, rozwój (w tym także płciowy), regulacja ciepła, poprawne działanie układu kostnego, nerwowego, ale też krwionośnego, dobry metabolizm – to główne zadania gruczołu tarczycy. Jeśli jego praca zostanie zaburzona, pojawiają się objawy sugerujące nadczynność lub niedoczynność gruczołu.

Utajona nadczynność tarczycy to jedno z takich zaburzeń, które zwykle pojawia się u osób starszych. Wówczas zwiększa się ryzyko wystąpienia schorzeń i nieprawidłowości związanych m.in. z układem sercowo-naczyniowym.

Podkliniczna nadczynność tarczycy może przekształcić się w jawną nadczynność.

Objawy subklinicznej nadczynności tarczycy

Objawy subklinicznej nadczynności tarczycyz reguły są mało charakterystyczne. Często zdarza się, że nie występują wcale lub w umiarkowanym zakresie. Stąd nie dziwią pojawiające się trudności diagnostyczne. 

U niektórych pacjentów daje się jednak zaobserwować takie symptomy, jak:

  • migotanie przedsionków, 
  •  arytmię, 
  • przyspieszone bicie serca (powyżej 100 uderzeń na minutę, która to dolegliwość nie mija nawet w nocy), 
  • przerost mięśnia lewej komory serca, 
  • mniejsza gęstość mineralna kości,
  • niższe stężenie cholesterolu, 
  • zwiększona aktywność enzymów wątrobowych i mięśniowych.

W jaki jeszcze sposób może przejawiać się subkliniczna nadczynność tarczycy? Objawy mogą również obejmować obniżoną tolerancję wysiłku fizycznego (osłabienie mięśniowe), a także pobudzenie psychomotoryczne.

Jak rozpoznać, że chodzi o tę nadczynność tarczycy? Subkliniczna postać tego zaburzenia jest do sprawdzenia dzięki analizie laboratoryjnej, w ramach której dwukrotnie (w kilkutygodniowych odstępach czasu) stwierdza się obniżony poziom TSH. Warto też określić stężenia hormonów fT3 i fT4, a także przeciwciał przeciwtarczycowych oraz zbadać powyżej przedstawione wskaźniki.

Reklama

Co wywołuje subkliniczną nadczynność tarczycy?

Jakie czynniki mają wpływ na pojawienie się zaburzenia, jakim jest subkliniczna nadczynność tarczycy? Przyczyny małoobjawowej nadczynności tarczycy to choroba Gravesa-Basedowa, wole guzkowe nadczynne, autonomiczny guzek tarczycy, które najczęściej mają swój finał w jawnej postaci nadczynności tarczycy. 

Do podklinicznej nadczynności tarczycy może także doprowadzić stosowanie leków zastępujących hormony tarczycy u pacjentów leczonych na niedoczynność tarczycy (za duża dawka leku może przyczynić się do rozwoju małoobjawowej nadczynności tarczycy).

Jednocześnie należy wykluczyć istnienie innych powodów mogących mieć wpływ na obniżenie poziomu TSH, do których należą m.in.:

  • zespół pozatarczycowy, 
  • oddziaływanie przyjmowanych przez pacjenta lekarstw (np. glikokortykoidów, czy dopaminy), 
  • niedomaganie przysadki mózgowej, 
  • faza cofania się nadczynności tarczycy. 

Kolejnym czynnikiem, z którym można pomylić subkliniczną nadczynność tarczycy jest ciąża, bowiem w pierwszym trymestrze spada poziom TSH i nie stanowi to anomalii. 

Subkliniczna nadczynność tarczycy w ciąży

Ciąża oddziałuje na funkcjonowanie wielu organów, w tym tarczycy. Podczas pierwszego trymestru ciąży, a ściślej pod koniec tej fazy stwierdza się obniżony poziom TSH, co jest stanem fizjologicznym, o ile w kolejnych trymestrach stężenie tego hormonu tarczycowego wraca do normy. Stanowi to wynik wpływu gonadotropiny kosmówkowej. Wówczas można powiedzieć, że jest to subkliniczna nadczynność tarczycy w ciąży

Jeśli wyniki określające poziom hormonów gruczołu tarczowego same się uregulują, należy tylko obserwować organizm przyszłej mamy pod kątem dysfunkcji tarczycy. Jeżeli jednak utajona nadczynność tarczycy przejdzie w jej jawną odmianę, niezwłocznie należy podjąć właściwe leczenie, ponieważ nadczynność tarczycy stanowi duże niebezpieczeństwo dla płodu, samej ciąży, jak i ciężarnej.

Reklama

Leczenie subklinicznej nadczynności tarczycy

Jakie jest postępowanie, kiedy zostanie wykryta subkliniczna nadczynność tarczycy? Leczenie uzależnia się od konkretnej osoby, zgłaszanych przez nią objawów, przyczyn zaburzenia oraz ewentualnych schorzeń towarzyszących (takich jak np. migotanie przedsionków, osteoporoza). 

Na terapię lekami przeciwtarczycowymi stawia się zwłaszcza w przypadku starszych osób, które ukończyły 65. rok życia oraz młodszych, u których stwierdzono poważne choroby serca, osteoporozę, albo które skarżą się na uciążliwe symptomy utajonej nadczynności tarczycy. 

Jeżeli małoobjawową nadczynność tarczycy spowodowała terapia nadmiernymi dawkami hormonów tarczycowych w niedoczynności tarczycy, należy obniżyć porcje leku. 

Nierzadko ma miejsce remisja utajonej nadczynności tarczycy, dlatego potrzeba wprowadzenia terapii powinna być uzasadniona.

To, czy leczyć subkliniczną nadczynność tarczycy, czy pozostawić ją do uważnej obserwacji, leży w gestii lekarza. On też decyduje o metodzie ewentualnej kuracji. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • 1. Cohen Suzy, Tarczyca. Diagnoza i leczenie, Oficyna Wydawnicza ABA, 2018, ISBN 9788365717054.
  • 2. Jastrzębska Helena, Podkliniczna nadczynność tarczycy – aspekty diagnostyczne i terapeutyczne, Choroby Serca i Naczyń 2006, tom 3, nr 3, s. 153-155.

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!