Mózg dziecka – jak powinien prawidłowo rozwijać się mózg?

Budowa mózgu dziecka
Źródło: 123RF
Po narodzeniu następuje intensywny rozwój dziecka, a dotyczy to przede wszystkim wzrostu komórek nerwowych w mózgu. Jedne części mózgu są bardziej rozwinięte, a inne mniej. Niektóre struktury mózgu osiągają swoja dojrzałość dopiero po osiągnięciu dojrzałości. Rozwój dziecka przebiega zatem jeszcze długo po narodzeniu. Dowiedz się, jak przebiega rozwój dziecka.
 

W ciągu pierwszego roku życia, mózg dziecka powiększa się niemal pięciokrotnie. Rozwój dziecka przebiega prawidłowo, gdy wielkość mózgu dziecka jest odpowiednia do jego wieku dzieci, a wszelkie reakcje odruchowe, z którymi dziecko przychodzi na świat, przebiegają prawidłowo.

Rozwój mózgu a rozwój dziecka

Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego prowadzili badania nad rozwojem dziecka i wykazali, że mózg dziecka powiększa się o 1% każdego dnia. Po narodzeniu mózg dziecka rośnie więc w zawrotnym tempie, jednak, co ciekawe, przed ukończeniem trzeciego miesiąca, tempo wzrostu mózgu maleje do 0,4% każdego dnia. Przez pierwsze 90 dni życia następuje intensywny rozwój dziecka a mózg niemowlęcia zwiększa swoją objętość o 64%. Średnia wielkość mózg w chwili narodzenia wynosi 341 cm3 a po 90 dniach – 558 cm3.

Prawidłowa wielkość mózgu dziecka jest istotna i wpływa na:

- prawidłowy przebieg reakcji odruchowych

- prawidłowy rozwój psycho-fizyczny

- szybkość przetwarzania informacji w mózgu

- wydajność pracy mózgu

Dla prawidłowego rozwoju dziecka ważne jest również to, czy dziecko przyszło na świat w terminie. Badacze z Kalifornii wykazali, że dzieci, które urodziły się przed terminem, mają średnio o 5% mniejsze mózgi. W trakcie rozwoju ta różnica nadal się utrzymywała i mózgi dzieci, które urodziły się jako wcześniaki, były stale o 2% mniejsze w porównaniu do dzieci, które urodziły się w terminie.

Rozwój mózgu dziecka

Dziecko przychodzące na świat wyposażone jest w wiele reakcji odruchowych, które są jego odpowiedzią na bodźce przychodzące ze świata zewnętrznego. Prawidłowy przebieg reakcji odruchowych świadczy o niezakłóconym rozwoju mózgu dziecka i powinien być monitorowany przez lekarzy.

Wszystkie odruchy występujące u noworodka można podzielić na dwie grupy.

  1. Wspólne dla noworodka i człowieka dorosłego.

2. Występujące u noworodka i/lub niemowlęcia, a zanikające lub patologiczne u osób dorosłych.

Do pierwszej grupy można zaliczyć odruchy takie jak:

- źrenicowy (zwężanie się źrenicy pod wpływem światła)

- mrugania (zamykanie powiek przy próbie dotknięcia rogówki)

- ssania, połykania, wydalania moczu i kału

Do drugiej grupy należą:

- odruch Babińskiego (przy podrażnieniu stopy dziecko unosi duży palec)

- odruch chwytny (zaciskanie dłoni na przedmiocie i trzymanie tak mocne, że można dziecko unieść w górę i oderwać od podłoża)

- odruch toniczno szyjny (wraz z odwróceniem głowy wyprostowują się kończyny po tej samej stronie, a kurczą po przeciwnej; z tego odruchu, wraz z rozwojem dziecka, rozwija się koordynacja wzrokowo-przestrzenna dziecka)

- odruch marszu automatycznego (przy zetknięciu stóp z podłożem dziecko wykonuje rytmiczne odruchy chodzenia)

Utrzymywanie się niektórych z tych reakcji odruchowych – na przykład odruchu Babińskiego jest sygnałem o nieprawidłowości w rozwoju mózgu, w związku z czym jak najszybciej należy podjąć ukierunkowaną terapię dziecka.

Mózg noworodka a mózg dziecka

W szpitalu, zaraz po urodzeniu, wykorzystując skalę Apgar, ocenia się, czy dziecko jest rozwinięte prawidłowo. Skala daje informację o podstawowych funkcjach organizmu dziecka takich jak: częstotliwość uderzeń serca czy reakcja na ból.

U większych dzieci można wykorzystać Skalę Oceny Zachowania, która stosowana jest do pomiaru wybranych właściwości zachowania takich jak:

- fizjologiczna reakcja na stres

- kontrola pobudzenia

- napięcie mięśniowe

- uwaga i relacje społeczne.

Dane uzyskane za pomocą skali Apgar jak i Skali Oceny Zachowania pomagają prześledzić rozwój mózgu dziecka i w razie potrzeby, gdy wyniki skali na to wskazują, wprowadzić szczególne wsparcie i opiekę dla dzieci w następnych okresach życia.  

Czytaj także:

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA