Serce

Serce człowieka to centralny punkt układu krwionośnego. Budowa serca obejmuje dwa przedsionki, dwie komory oraz naczynia włosowate. Sprawdź, jak wygląda anatomia serca.


Spis treści

Serce człowieka położenie

Serce stanowi centralny element układu krążenia. Dzięki jego pracy krew jest tłoczona do naczyń tętniczych a następnie do wszystkich komórek organizmu. Objęte jest workiem surowiczym zwanym osierdziem (pericardium). Serce położone jest w środkowej części klatki piersiowej, gdzie:

  • od strony prawej i lewej sąsiaduje z płucami,
  • od dołu z przeponą,
  • od tyłu z kręgosłupem (od piątego do dziewiątego wyrostka kolczystego kręgu piersiowego) od którego oddziela je przełyk i aorta,
  • zaś od przodu z mostkiem i chrząstkami żebrowymi stanowiącymi jego ochronną tarczę.

Budowa serca

Większa część serca leży po stronie lewej, a tylko 1/3 po stronie prawej od lini pośrodkowej. Ma kształt zbliżony do stożka, w obrębie którego można wyróżnić podstawę serca, wierzchołek, zwany koniuszkiem i trzy powierzchnie:

  • przednia:mostkowo- żebrowa
  • tylno-dolną inaczej przeponową
  • powierzchnię płucną

Podstawa serca zwrócona jest ku górze, w stronę prawą i ku tyłowi, zaś koniuszek (apex cordis) ku dołowi, w stronę lewą i do przodu. W okolicy podstawy serca (basis) widoczne są wielkie naczynia wychodzące z serca: aorta (aorta) i pień płucny (truncus pulmonalis) oraz uchodzące do niego żyły czyli:

  • żyła główna górna (vena cava superior)
  • żyła główna dolna (vena cava inferior)
  • cztery żyły płucne (dwie prawe i dwie lewe) (venae pulmonales)

Serce dzieli się na dwie podobne do siebie połowy:

  • prawą zwaną sercem prawym, w którym krąży krew żylna,
  • lewą nazywaną sercem lewym w którym kraży krew tętnicza.

Poznaj: 10 przykazań w profilaktyce chorób serca

Funkcje serca

Serce prawe tłoczy krew do małego (płucnego) krążenia, zaś lewe do wielkiego, przy czym obie połowy serca kurczą się stale, równocześnie i wypychają tę samą ilość krwi.

Każda z połów serca ulega podziałowi na kolejne dwie części: jedną mniejszą, górną, o cienkich ścianach, zwaną przedsionkiem (atrium dextrum et atrium sinistrum), do której krew dopływa żyłami i drugą większą, dolną, o ścianach grubszych i bardziej odpornych, zwaną komorą (ventriculus dexter et ventriculus sinister), która wypycha krew z serca do krwioobiegu. Komora lewa ma kształt stożka i jest dłuższa niż komora prawa. To właśnie wierzchołek lewej komory jest nazywany koniuszkiem serca (apex cordis).

Lewa komora serca a prawa komora serca - różnice

Różnice w budowie komory prawej i lewej są wynikiem odmiennych ciśnień panujących w tych jamach. Ciśnienie, z jakim prawa komora pompuje krew jest znacznie niższe niż ciśnienie wytwarzane w lewej komorze. Dlatego też ściana komory prawej jest fizjologicznie cieńsza (5 mm) od ściany lewej komory.

Grubość ściany lewej komory wynosi około 15 mm. Każdy przedsionek łączy się z odpowiadającą mu komorą obszernym otworem nazywanym ujściem przedsionkowo-komorowym, gdzie znajdują się zastawki przedsionkowo-komorowe (valvae atrioventriculares), prawa zwana trójdzielną (valva tricuspidalis) pomiędzy prawym przedsionkiem i prawa komorą oraz lewa, czyli mitralna (valva mitralis) usytuowana pomiędzy lewym przedsionkiem i lewą komorą.

W trakcie skurczu komór, podczas wyrzucania krwi z jam komór na obwód, zastawki te zamykają się, uniemożliwiając cofanie się krwi do przedsionków. Zastawka dwudzielna składa się z dwóch płatków a trójdzielna z trzech. Krew z serca wyprowadzana jest na obwód dwoma dużymi naczyniami aortą i pniem płucnym.

Aorta (aorta), czyli największa tętnica w organizmie człowieka (średnica ok. 2,5 cm) uchodzi z lewej komory i rozpoczyna krążenia duże, natomiast pień płucny (truncus pulmonalis) wychodzi z prawej komory i stanowi początek krążenia małego. Oba te naczynia są wyposażone w trójpłatkowe zastawki tętnicze: aorty i pnia płucnego (valva aortae et valva trunci pulmonalis), które zabezpieczają przed cofaniem się krwi z tych naczyń do serca.

Obie komory serca (prawa i lewa) są całkowicie przedzielone podłużną przegrodą, która na poziomie przedsionków ma nazwę przegrody międzyprzedsionkowej zaś na poziomie komór przegrody międzykomorowej. Dzięki temu serce składa się z dwóch pomp:

  • jednej tłoczącej krew do krążenia dużego – serce lewe (lewy przedsionek i lewa komora)
  • oraz drugiej pompującej krew do krążenia małego, czyli płucnego -serce prawe (prawy przedsionek i prawa komora).

Naczynia wieńcowe

Serce posiada również własne naczynia krwionośne, w postaci tętnic wieńcowych i żył serca (arteriae coronariae et venae cordis). Tętnice wieńcowe są naczyniami zaopatrującymi mięsień sercowy w tlen i składniki odżywcze. Odchodzą one od aorty wstępującej i zwykle występują w liczbie dwóch: prawej i lewej (arteria coronaria dextra et arteria coronaria sinistra) z których każda dzieli się na liczne, mniejsze gałęzie końcowe.

Jeśli jedna z nich nagle zostanie zamknięta, mięsień sercowy w polu zaopatrzenia odpowiedniej tętnicy, jest odcięty od dopływu krwi i ulega martwicy (zawał mięśnia sercowego). Zobacz więcej: Zawal serca

Serce posiada także swój własny automatyzm co oznacza, że ma zdolność do samopobudzania się. Możliwe jest to dzięki układowi bodźcotwórczo-przewodzącemu, którym jest grupa komórek mięśnia sercowego, mająca zdolność do wytwarzania oraz rozprowadzania rytmicznych impulsów nerwowych wywołujących skurcz serca.



Serce


Serce-wnętrze" class="art__hash-separator">

Serce


Serce


Serce - wnętrze