Najzdrowsze miejsce w internecie

Białe krostki na penisie - prosaki i kaszaki. Jak się ich pozbyć?

Białe krostki na penisie to najczęściej prosaki, kaszaki lub plamki Fordyce'a. Czy są groźne? Kiedy należy się martwić? Sprawdź, jakie są skuteczne metody leczenia białych plamek na członku oraz poznaj domowe sposoby na tę dolegliwość.
Choroby penisa czerwone plamy
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Białe krostki na penisie zazwyczaj są objawem niegroźnej choroby gruczołów łojowych.
  • Prosaki, kaszaki i plamki Fordyce'a występują powszechnie u noworodków, chłopców w wieku dojrzewania i dorosłych mężczyzn.
  • Leczenie tego typu zmian ma charakter zabiegowy, z reguły jednak w ogóle nie jest wymagane.
Spis treści

Czy białe krostki na penisie zdarzają się często?

Białe krostki na penisie budzą poważne obawy u wielu mężczyzn, a także ich partnerek(ów) seksualnych i życiowych. Nieodzownie widok ten przywodzi na myśl skojarzenia związane z zakażeniami przenoszonymi drogą płciową, często bardzo poważnymi.

Niekiedy też myśli koncentrują się wokół zaniedbań higienicznych, alergii czy zaburzeń hormonalnych - zwłaszcza, gdy tego zmiany u swoich maleńkich dzieci obserwują rodzice.

W rzeczywistości białe kropki na penisie najczęściej nie mają nic wspólnego z chorobami wenerycznymi, odczynami uczuleniowymi czy skutkami nie mycia się.

Z reguły są to zmiany fizjologiczne, które dotykają ogromną część męskiej populacji. Nie ma w tym zakresie danych epidemiologicznych, jednak stwierdza się, że na różnych etapach życia białe plamki w mniejszym lub większym natężeniu ma większość chłopców i mężczyzn

Wiadomo też, że bardzo często objawiają się one w wieku noworodkowym/niemowlęcym, a także kilkanaście lat później, w okresie dojrzewania. Aczkolwiek są też możliwe tego typu symptomy w późniejszych fazach życia, także w czasie aktywnym seksualnie - stąd takie a nie inne skojarzenia. 

Gdzie dokładnie lokalizują się wykwity, jakie są ich przyczyny, czy są groźne i zakaźne, czy wymagają leczenia? Pytań jest wiele - odpowiedzi na najważniejsze z nich znajdziesz poniżej.

Białe krostki na męskich narządach płciowych

Białe krostki na prąciu mogą występować w różnych lokalizacjach, w tym na napletku, żołędzi, w okolicach wędzidełka, a także na trzonie penisa.

Objawiają się też białe kropki na jądrach, a mówiąc dokładniej - na okalających je workach mosznowych. Niekiedy też lokalizują się pomiędzy moszną a odbytem.

Warto wiedzieć, że często są to zmiany blisko spokrewnione z tymi, które występują w okolicy ust, na wargach oraz błonach śluzowych jamy ustne.

Białe kropki na żołędzi i innych częściach członka oraz jąder są analogiczne do wykwitów, które dotykają płeć przeciwną, manifestując się na wargach sromowych czy wzgórku łonowym.

Przyczyny białych krostek na penisie

Białe krosty na penisie mogą mieć różne podłoże, aczkolwiek najczęściej związane są z zaburzeniami układu wydzielania zewnętrznego, odpowiedzialnego za pracę gruczołów łojowych.

Wysypka na penisie może być manifestacją takich dolegliwości jak:

  • prosaki,
  • kaszaki,
  • plamki Fordyce'a.

Więcej na temat dwóch pierwszych schorzeń w dalszej części artykułu. Natomiast wspomniane plamki to nic innego, jak gruczoły łojowe o charakterze ektopowym, czyli występujące w niewłaściwych miejscach.

Nie łączą się z mieszkami włosowymi, lecz powstają na powierzchni skóry. Są niewielkimi wykwitami, wypełnionymi łojem. Z reguły mają kolor biały lub lekko żółtawy. Ich średnica wynosi od 1 do 3 milimetrów.

Tego typu białe krostki na członku, po raz pierwszy opisane przez amerykańskiego dermatologa Johna Addison Fordyce’a, najczęściej lokują się na trzonie prącia, natomiast rzadziej na żołędzi.

Może też występować na worku mosznowym. Zmiany te są niebolesne, nie powodują świądu ani pieczenia, nie towarzyszą im żadne inne objawy miejscowe ani ogólnoustrojowe. Skóra wokół jest niezmieniona chorobowo.

Przyczyny powstawania krostek Fordyce'a nie są znane. Wiadomo, że nie mają one podłoża wirusowego, bakteryjnego ani grzybiczego.

Ponieważ często występują w wieku noworodkowym, część hipotez zakłada, iż są one powodowane czynnikami genetycznymi oraz hormonalnymi.

Endokrynologiczne tło potwierdzałoby pojawianie się ich także w wieku dojrzewania, a także w późniejszych fazach życia.

Wykazuje się też pewien związek tego schorzenia z gospodarką lipidową - u starszych pacjentów stosunkowo często korelują one z podniesionym stężeniem cholesterolu całkowitego oraz złej frakcji LDL, a także trójglicerydów.

Generalnie jednak ich podłoże wciąż uznawane jest za idiopatyczne, a więc nie znajdujące wyjaśnienia na gruncie obecnej wiedzy naukowej i dostępnych metod diagnostycznych.

Wiadomo jedynie, że krostki te nie są w żaden sposób zaraźliwe - nie przenoszą się z człowieka na człowieka w czasie zbliżeń seksualnych ani poprzez kontakty fizyczne innego typu.

Prosaki na penisie

Nieco innego rodzaju krostami występującymi na narządach płciowych są prosaki. Czym są te wykwity? To torbiele zastoinowe związane z nadaktywnością gruczołów łojowych, będące efektem niewłaściwego, nadmiernego rogowacenia ujść mieszków włosowych.

Prosaki na prąciu, jądrach i w innych miejscach ciała mogą powstawać spontanicznie i bez wyraźnej przyczyny, ale też pojawiają się:

  • po ustąpieniu ran pęcherzykowych,
  • po zabiegach dermabrazji (mechanicznego ścierania skóry) i radioterapii,
  • w wyniku długotrwałego leczenia środkami sterydowymi oraz niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi.

Dzielą się na pierwotne, które są niemal powszechne u noworodków (występują u około 40-50 procent maluchów, głównie na twarzy ale też na narządach płciowych - dane: D. Berk i S.J. Bayliss) oraz wtórne, pojawiające się w późniejszych latach życia.

W pierwszym z wymienionych przypadków podłoże najprawdopodobniej jest genetyczne.

Jak wyglądają prosaki? Są podobnie do plamek Fordyce'a. Zbierający się pod skórą łój powoduje niewielkie uwypuklenia w kolorze białym. Po mocniejszym naciśnięciu albo przebiciu, tłusta i kleista wydzielina powinna uchodzić na zewnątrz. Ich średnica z reguły wynosi 1-2 mm.

Prosaki na członku także nie są związane z żadnym zakażeniem, alergią czy kwestiami natury higienicznej. Nie bolą, nie swędzą, nie szczypią, nie utrudniają też współżycia seksualnego, przynajmniej w czysto technicznym aspekcie.

Czy są zaraźliwe? Nie, nie ma możliwości przenoszenia ich, aczkolwiek tak, jak większość zmian chorobowych występujących w strefach intymnych, mogą budzić nie najlepsze skojarzenia i obawy.

Z tego też powodu dotknięte nimi osoby często powstrzymują się od aktywności seksualnej lub też spotykają z niechęcią ze strony partnerów. Stąd liczne zapytania o diagnostykę i metody leczenia.

Jak usunąć prosaki na penisie?

Najbardziej efektywnym, choć inwazyjnym rozwiązaniem, jest prosta interwencja chirurgiczna. Stosuje się różnego typu zabiegi z użyciem skalpela, ale też prądu.

Usuwanie prosaków na prąciu może polegać na wykonaniu precyzyjnych mikro nacięć skalpelem i odciąganiu zebranego wewnątrz łoju.

Oczywiście zabieg powinien być wykonywany przez chirurga w sali zabiegowej i sterylnych warunkach, absolutnie nie należy się podejmować tego typu czynności na własną rękę.

Możliwe jest też leczenie prosaków na prąciu metodą elektrokoagulacji. Polega ona na zastosowaniu prądu o wysokiej częstotliwości, lecz niskim napięciu.

Chirurg traktuje tkanki specjalną igłą, nożykiem lub kulką pod napięciem, doprowadzając do ścinania się białek (stąd nieprzyjemny zapach). Aby zapobiec przykrym doznaniom, pacjent otrzymuje miejscowe znieczulenie. Po zabiegu mogą pozostać niewielkie, z czasem ustępujące blizny.

Jeśli chodzi o metody farmakologiczne, skuteczny lek na prosaki na penisie nie istnieje.

Niekiedy stosuje się maść lub krem z retinoidami, czyli pochodnymi witaminy A, nie jest to jednak powszechnie rekomendowana metoda leczenia, a bardziej domowy sposób.

Innych tego typu metod nie ma. Prosaków nie powinno się nacierać, ścierać, wyciskać i samodzielnie przecinać.

Kluczowe jest w tej materii pytanie, czy prosaki same znikną? Odpowiedź jest twierdząca. Wykwity te mają charakter samoustępujący i powinny znikać ze skóry w ciągu najwyżej kilku miesięcy od pojawienia się.

Jeśli więc nie stanowią dojmującego problemu ze względów estetycznych i jeśli badania oraz konsultacja lekarska wykluczają poważniejsze przyczyny, najlepiej jest w ogóle zaniechać interwencji.

Najlepszym lekiem jest w tym przypadku czas.

Kaszaki na penisie

Białe grudki na penisie i jądrach mogą też być kaszakami. Podobnie jak prosaki, są one torbielami (cystami) zastoinowymi, wypełnionymi zbierającym się łojem.

Różnią się między innymi wielkością - są w stanie osiągnąć rozmiar kilku, a w skrajnych przypadkach nawet kilkunastu milimetrów.

Częściej niż na samym członku, występują na worku mosznowym. W odróżnieniu od prosaków, raczej nie pojawiają się u małych dzieci, lecz prawie wyłącznie u młodzieży i osób dorosłych.

Kaszaki na penisie mogą się wywodzić albo z mieszków włosowych (nazywane są wówczas tricholemmalnymi), albo powstawać na powierzchni skóry (epidermalne). Te pierwsze są częstsze.

Wykształcają się wskutek zapychania kanalików gruczołów łojowych złuszczającymi się komórkami naskórka. W efekcie gromadzący się wewnątrz łój tworzy wypukłą torbiel. Jest ona miękka i przesuwa się pod naciskiem.

Ma kolor biały, żółtawy, albo cielisty, a na jej szczycie może być widoczne ujście mieszka włosowego. Tego typu podskórne krostki na penisie z reguły nie bolą ani nie powodują innych dolegliwości, poza dyskomfortem natury estetycznej i psychicznej.

Czy kaszaki są zaraźliwe? Nie, podobnie jak prosaki i plamki Fordyce'a nie mają charakteru zakaźnego. Także są zjawiskiem na swój sposób fizjologicznym, nie mają podłoża infekcyjnego czy alergicznego. Aczkolwiek może dochodzić do ich bakteryjnych nadkażeń i miejscowych stanów zapalnych.

Prawdopodobną przyczyną powstawanie większości tego zmian są buzujące hormony. Często dochodzi do nich bowiem w okresie dojrzewania płciowego. Podłoże może też stanowić stosowanie niewłaściwych kosmetyków zapychających ujścia mieszków włosowych.

Jak leczyć białe krostki na penisie?

Jak leczyć białe krostki na żołędzi, napletku, trzonie członka czy jądrach? O dostępnych metodach terapii prosaków zostało powiedziane wyżej.

Jeśli chodzi o plamki Fordyce'a, leczenia nie zaleca się w ogóle, a jeśli już, to wyłącznie z przyczyn estetycznych. W grę wchodzą zabiegi elektrokoagulacji oraz wysuszania prądem, może też być zastosowany laser CO2, który wywołuje kontrolowany uraz fototermiczny wybranych tkanek.

Jest to metoda skuteczna, ale droga, dlatego zasadność jej stosowania w leczeniu całkowicie niegroźnych zmian bywa kwestionowana.

Oprócz tego białe pryszcze na penisie można traktować maścią z retinoidami, na przykład tretinoiną albo retinolem, które ułatwiają złuszczanie naskórka i mogą w pewnym stopniu udrażniać kanaliki gruczołów łojowych.

Białe krosty na prąciu i jądrach będące kaszakami usuwa się podobnie, aczkolwiek ze względu na możliwe powikłania w postaci zmian zapalnych, niekiedy jest to nie obligatoryjne, a zalecane.

Najczęściej stosowany jest zabieg chirurgicznego nacinania, po którym znajdująca się wewnątrz treść swobodnie wypływa na zewnątrz. Jeśli jednak wdaje się zapalenie, lekarz powinien usunąć całą torebkę, a w razie konieczności, zaordynować także antybiotykoterapię.

Alternatywą dla działań chirurgicznych są zabiegi wykonywane w gabinetach medycyny estetycznej. Kaszaki można wypalać laserem CO2 lub też wymrażać (krioterapia).

Tak jak zostało już wspomniane wyżej, leczenie powinno być prowadzane przez specjalistów. Konsultacja ma charakter dermatologiczny, a usuwanie - chirurgiczny.

Nie należy podejmować działań na własną rękę, jako że są one nieefektywne, a w dodatku grożą powstawaniem ran lub zakażeń.

W procesie diagnostyki niezwykle ważne jest też różnicowanie z innymi potencjalnymi schorzeniami, które mogą być znacznie groźniejsze, a których pacjent nie jest w stanie samodzielnie rozpoznać.

Białe krostki na penisie u dziecka

Białe krostki na napletku u dziecka, a także w innych lokalizacjach w strefie intymnej, z reguły nie powinny stanowić powodu do zaniepokojenia

Niegroźne prosaki oraz plamki Fordyce'a są w pierwszych momentach życia zjawiskiem niemal powszechnym. Natomiast nieco groźniejszy kaszak na siusiaku u dziecka występuje rzadko przed wejściem w okres dojrzewania. Nie jest to zatem typowa dolegliwość w wieku noworodkowym czy niemowlęcym.

Oczywiście, warto jest wszelkie tego typu zmiany skonsultować z pediatrą, a w przypadku większych wątpliwości z dermatologiem lub urologiem.

Warto też zachować w tej materii pewien rygor pojęciowy, wyraźnie odróżniając krostki, plamki i grudki od na przykład białego nalotu, który nierzadko pojawia się pod napletkiem u najmłodszych pacjentów.

Przyczyną tego może być bowiem groźna grzybica penisa, typowa dla dzieci w związku z dużą niedojrzałością układu odpornościowego.

Może to być również tzw. mastka, czyli serowata wydzielina pokrywająca przestrzeń pod napletkiem, składająca się ze złuszczonego nabłonka, łoju, moczu, drobnoustrojów i brudu.

Stanowi ona wynik zaniedbań higienicznych, ale zdarza się u dzieci stosunkowo często, zwłaszcza jeśli nie ma możliwości płynnego odciągania napletka z żołędzi.

Taki nalot może być nieco mylący, ponieważ zbijając się w grudki i przyklejając do członka przypomina wykwity skórne.

Czy białe krostki na penisie są niebezpieczne?

Czy prosaki na penisie są groźne? Nie. Nie stanowią żadnego zagrożenia ani dla pacjenta, ani dla osób się z nim stykających, w tym partnerów seksualnych.

Wprawdzie w latach pięćdziesiątych minionego stulecia pojawiły się w środowisku naukowym głosy, jakoby tego rodzaju cysty należało traktować jako łagodne i powszechne nowotwory skóry, współcześnie jednak pogląd ten nie znajduje potwierdzenia i akceptacji.

Plamki Fordyce'a na mosznie i członku także same w sobie nie są w żaden sposób niebezpieczne. W ostatnim czasie zwraca się jednak uwagę na to, iż pośrednio mogą one wskazywać na zagrożenie zupełnie innego rodzaju.

Jeśli bowiem miałby być związane z niewłaściwym stężeniem cholesterolu całkowitego oraz LDL, a także trójglicerydów, to należy pamiętać, iż parametry te są kluczowe dla licznych schorzeń układu naczyniowego.

Podniesione wartości mogą bowiem świadczyć o postępujących zmianach miażdżycowych, a co za tym idzie - wzrastającym ryzyku zawału i udaru.

Zmiany na penisie i jądrach będące kaszakami także z reguły nie są groźne. W sytuacji jednak, gdy pojawia się stan zapalny, zaleca się interwencję chirurgiczną.

Powinny być też usuwane, gdy rozrastają się do bardzo dużych rozmiarów. W takich przypadkach wskazane też może być oddanie próbki do badań histopatologicznych, pod kątem ewentualnych schorzeń onkologicznych.

W codziennej praktyce, niewielkie białe zmiany na penisie najczęściej różnicuje się symptomami mięczaka zakaźnego. Jest to choroba wywoływana przez wirusy MCV.

Nie jest szczególnie dotkliwa, jednak ze względu na wirusowe podłoże, jest silnie zakaźna. Do czasu wyleczenia infekcji, zarazki te są przenoszone z człowieka na człowieka w czasie zbliżeń intymnych i poprzez inne formy fizycznego kontaktu. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Patricio P. Gallardo Avila; Magda D. Mendez, Milia, [Updated 2022 Aug 8]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560481/ [data dostępu:30.10.2022].
  • David R. Berk, Susan J. Bayliss, Milia: A review and classification, ( J Am Acad Dermatol 2008;59:1050-63.
  • Ji Hyun Lee i inni, Clinicopathologic Manifestations of Patients with Fordyce’s Spots, Ann Dermatol Vol. 24, No. 1, 2012.
  • Alexander K. C. Leung, Fordyce Spots, Clin Case Rep Rev, 2015, Volume 1(6): 121-122.
  • Karina Polak, Ewa Stanek-Misiąg, Kaszaki - przyczyny powstawania, leczenie, https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/277676,kaszaki-przyczyny-powstawania-leczenie, [data dostępu:30.10.2022].
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Seks
Przeczytaj artykuł
Biopsja prostaty (stercza) - zalecenia. Jak się przygotować?
Badanie diagnozujące raka gruczołu krokowego
Przeczytaj artykuł
Krew w spermie - przyczyny i leczenie. Co to hematospermia?
Mężczyzna z problemem krwi w spermie
Podobne artykuły
Badanie PSA - co to jest i jak się przygotować? Normy
Gruczoły łojowe - przerośnięte i zatkane. Jak odblokować?
Allodynia - co to jest? Przyczyny, objawy i leczenie
Świerzbiączka guzkowa - objawy i leczenie. Jak wygląda?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Czym jest long covid? 😷
Trwa nawet do 12 tygodni 🤧