Enzymy trzustkowe - wyniki badania i normy

Enzymy trzustkowe odpowiadają za trawienie i rozkład niektórych substancji odżywczych, a ich niedobór lub nadmiar wskazuje na rozwój rozmaitych schorzeń. Kiedy należy przeprowadzić badanie enzymów trzustkowych? Co powiedzą nam wyniki badania i jakie są jego normy?
Osoba w czasie pobrania krwi
Źródło: 123RF

Spis treści

Enzymy trzustkowe 

Podstawowe enzymy trawienne trzustki to:

  • lipaza,
  • amylaza,
  • i elastaza.

Substancje te są wytwarzane przez zewnątrzwydzielniczą część trzustki i znajdują się w produkowanym przez nią soku trzustkowym. Następnie trafiają one do dwunastnicy, gdzie odpowiadają za trawienie i rozkład węglowodanów, białek i tłuszczów. Produkcja enzymów trzustki jest ściśle kontrolowana przez hormony układu pokarmowego. Są one wydzielane m.in. podczas trawienia w wyższych partiach przewodu pokarmowego oraz podczas rozciągania żołądka.

Enzymy trzustkowe - badanie

Poziom enzymów trzustkowych sprawdza się przede wszystkim przy podejrzeniu chorób trzustki i innych narządów układu pokarmowego. Jeśli jest on zbytnio podwyższony lub obniżony, oznacza to, ze trzustka nie działa prawidłowo. Jak można zdiagnozować trapiące ją schorzenia?

Sprawdź: Badanie trzustki – jakie badania należy wykonać w diagnozie trzustki?

Reklama

Enzymy trzustki

  • Enzymy trzustkowe – amylaza

Jednym z najważniejszych i najbardziej aktywnych enzymów trzustkowych jest amylaza – to ona odpowiada za trawienie węglowodanów, czyli rozkładanie cukrów złożonych do prostych. Proces ten rozpoczyna się już w jamie ustnej (amylaza jest produkowana także przez gruczoły ślinowe), ale toczy się również w dwunastnicy i jelicie cienkim. Poziom amylazy trzustkowej określa się zwykle w oparciu o badanie krwi lub moczu. Prawidłowe stężenie amylazy w moczu wynosi 10-490 U/I, a we krwi 25-125 U/I. U osób starszych jest ono nieco wyższe i wynosi 20-160 U/l.

  • Enzymy trzustkowe – lipaza

Lipaza jest głównym produkowanym przez trzustkę enzymem, który odpowiada za rozkład tłuszczy, a dokładnie trójglicerydów pokarmowych do kwasów tłuszczowych i glicerolu. Jako, że nie przechodzi ona do moczu, jej aktywność można ocenić tylko za pomocą badania krwi. Prawidłowe stężenie lipazy we krwi nie powinno przekraczać poziomu 150,0 U/l.

  • Enzymy trzustkowe – elastaza

Elastaza jest podstawowym enzymem odpowiadającym za rozkład białka z pożywienia na mniejsze cząstki - peptydy. Wraz z sokiem trzustkowym elastaza przechodzi do jelit, a następnie jest w całości wydalana z kałem. Prawidłowy poziom tego enzymu w kale to 200ug/g kału.

Niedobór enzymów trzustkowych

Obniżony poziom amylazy może świadczyć o rozległym uszkodzeniu trzustki, mukowiscydozie lub ciężkim uszkodzeniu wątroby. Na jej mniejsze stężenie wpływ mają także leki, które wiążą wapń. Z kolei zbyt małe stężenie elastazy zwykle oznacza stan zapalny lub niewydolność trzustki.

Zobacz też: Przewlekłe zapalenie trzustki - objawy, dieta, icd 10

Podwyższone enzymy trzustkowe

Zbyt wysoki poziom amylazy może świadczyć m.in.:

  • ostrym lub przewlekłym zapaleniu,
  • zapaleniu pęcherzyka żółciowego,
  • perforacji wrzodu żołądka lub dwunastnicy,
  • chorobach wątroby,
  • niewydolności nerek,
  • śwince.

Z kolei podwyższone stężenie lipazy trzustkowej może oznaczać ostre zapalenie trzustki lub nowotwór trzustki, perforację wrzodu dwunastnicy, zapalenie otrzewnej lub niedrożność przewodu trzustkowego. Na wyższy poziom tego enzymu wpływ mają także leki, m.in. kodeina i heparyna.

Czytaj więcej: Ostre zapalenie trzustki - objawy, leczenie, dieta

Oceń artykuł

(liczba ocen 28)

16682
Pytanie: Co stosujesz na podrażnienia i otarcia w jamie ustnej?

  Żel stomatologiczny

  Płukanki ziołowe

  Preparaty w sprayu

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->