Badanie trzustki – jakie badania należy wykonać w diagnozie trzustki?

Trzustka człowieka
Źródło: 123RF
Badanie trzustki pozwala na wykrycie stanu zapalnego, a także na ocenę jej funkcji wydzielniczej. Trzustka jest narządem, który cechują dwie ważne funkcje wydzielnicze. Pierwsza to produkcja i wydzielanie soku trzustkowego, który ma w sobie enzymy wykorzystywane w czasie trawienia pokarmu. Druga zaś to produkcja i wydzielanie hormonów - przede wszystkim insuliny, będącej odpowiedzialną za stężenie glukozy we krwi.

Trzustka jest organem wewnętrznym, leżącym w górnej części jamy brzusznej, niestety łatwo ulegającym uszkodzeniom. Powodem, przez który tak się dzieje jest m.in. prowadzenie niewłaściwego trybu życia, infekcje, liczne urazy, ale również może być to problem dziedziczny.

Trzustka – najczęstsze choroby

Szybka reakcja pozwala na zastosowanie właściwej profilaktyki, takiej jak: rozpoczęcie innego trybu życia czy częstsze badania kontrolujące pracę trzustki. Dzięki temu można zniwelować zagrożenie zachorowania, na którąś z chorób.

Do najczęstszych schorzeń trzustki należą:

  • Ostre i przewlekłe zapalenie trzustki – objawem ostrego zapalenia jest najczęściej silny, niespodziewany ból brzucha, który promieniuje wokoło klatki piersiowej. Towarzyszą mu nudności i wymioty, a także niekiedy szybsze tętno oraz wzdęcia i ból przy ucisku brzucha. Jeśli natomiast chodzi o przewlekłe zapalenie, wykrycie go jest niezwykle trudne, ponieważ schorzenie zazwyczaj nie daje żadnych objawów. Cechuje się pogłębiającym się włóknieniem, a także zanikiem tkanki gruczołowej trzustki.
  • Rak trzustki – to nowotwór złośliwy, którego częstość zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. Najwięcej osób dotyka między 60-80 rokiem życia, bo to aż 80% wszystkich zachorowań. Rak trzustki jest bardzo trudny do wykrycia, ponieważ praktycznie nie daje żadnych dolegliwości bólowych.
  • Kamica trzustkowa – rozwija się wtedy, kiedy w przewodach trzustkowych powstają niewielkie, szarej barwy kamienie. Kamica trzustkowa cechuje się niespodziewanym atakiem natężonego bólu kolkowego w obszarze dołka znajdującego się pod sercem.

Czy wiesz Jak rozpoznać pierwsze objawy choroby nowotworowej?

Zobacz wideo: Jak rozpoznać raka trzustki?

Jakie badania na trzustkę?

Jak zbadać trzustkę? Badania na trzustkę są liczne, ale zalecane w zależności od rodzaju schorzenia. Dostępnych jest kilka badań diagnostycznych, które pozwalają wykryć wszelkie nieprawidłowości w pracy trzustki. Należą do nich między innymi:

  • Pomiar stężenia enzymów trzustkowych we krwi oraz moczu (amylaza i lipaza) – badanie to polega na sprawdzeniu, czy ich poziom nie jest zbyt wysoki, ani zbyt niski, ponieważ wtedy trzustka pracuje nieprawidłowo. Amylaza jest odpowiedzialna za rozkład cukrów złożonych na cukry proste. Jej podwyższona norma może oznaczać zapalenie trzustki (ostre, bądź przewlekłe), problemy z nadużywaniem alkoholu, schorzenia nerek, czy zapalenie pęcherzyka żółciowego. Lipaza natomiast jest uśpiona, budzi się dopiero w dwunastnicy, wskutek działania kwasu żółciowego. Jej poziom zwiększa się w przypadku ostrego zapalenia trzustki, nowotworu złośliwego oraz zapalenia otrzewnej.
  • USG, czyli badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej – to najmniej ingerujące badanie ze wszystkich dostępnych badań obrazowych. Dzięki USG, można zobaczyć trzustkę w odniesieniu do innych narządów znajdujących się w jamie brzusznej. Pozwala to specjaliście na analizę, czy trzustka jest w stanie zapalnym. Na badaniu ultrasonograficznym bardzo łatwo można sprawdzić czy w miąższu trzustki widoczne są zwapnienia, a także zobaczyć czy w pęcherzyku żółciowym obecne są kamienie, które mogą być przyczyną stanu zapalnego.
  • Badania genetyczne – pełnią ważną rolę w diagnozie chorób trzustki. Dzięki nim, można zidentyfikować czy w DNA występuje mutacja, która jest skłonna do rozwoju chorób, takich jak: rak trzustki czy jej przewlekłe zapalenie.
  • Tomografia komputerowa – to rodzaj badania, który wiąże się z silnym promieniowaniem, dlatego rekomenduje się ją tylko pacjentom, którzy cierpią na schorzenia trzustki z niewyjaśnionych powodów lub mają na niej torbiele oraz nowotwory. Tomografia to nowoczesna metoda, dzięki której można dostać bardzo wyraźne oraz precyzyjne obrazy pojedynczych tkanek i narządów.

Czytaj również: Ile ważne jest skierowanie na badania?

Trzustka – badania krwi

Przy podejrzeniu schorzeń trzustki, przeprowadza się liczne badania właśnie na krwi. Badania na trzustkę oraz wątrobę są przeprowadzane na próbkach krwi, a dokładniej na enzymach, które są w niej zawarte. Na próbkach krwi bada się m.in.:

  • Enzymy trzustkowe – o problemach z trzustką świadczyć będzie podwyższony poziom enzymów trzustkowych, a także nadmierna liczba leukocytów, których funkcją jest ochrona przed bakteriami. Do zwiększeniu poziomu białych krwinek dochodzi w przypadku ostrego zapalenia trzustki, a także jej torbielach.
  • Markery nowotworowe – to badanie wykonuje się, gdy u pacjenta występuje podejrzenie raka trzustki. Polega ono na oznaczeniu we krwi poziomu właśnie markerów nowotworowych, czyli substancji, których duży poziom może właśnie oznaczać zmiany nowotworowe.

Sprawdź też: Kamica pęcherzyka żółciowego

Oceń artykuł

(liczba ocen 20)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA