Klindamycyna: preparaty. Dawkowanie, interakcje i działanie

Klindamycyna to substancja czynna w antybiotykach, która jest przepisywana najczęściej na zapalenie płuc, zakażenia skórne, infekcje intymne, czy trądzik. Trzeba jednak uważać, bo może ona wchodzić w interakcje z innymi preparatami leczniczymi.
Lekarz trzyma ampułkę z klinadamycyną
źrodło:123RF

Spis treści

Co to jest klindamycyna?

Klindamycyna to organiczny związek chemiczny. Jest to półsyntetyczny antybiotyk z grupy linkozamidów. Wykazuje skuteczność wobec bakterii Gram-dodatnich (łącznie ze szczepami MRSA) oraz bakterii beztlenowych. Na które dokładnie bakterie działa klindamycyna? Antybiotyk ten przepisuje się na zakażenia:Mycoplasmą, Toxoplasmą gondii, Pneumocystis carini, chlamydią, a także na infekcje pierwotniakowe wywołane przez m.in. Plasmodium falciparum i Plasmodium vivax. Inne drobnoustroje chorobotwórcze, które poddają się leczeniu klindamycyną to np.: Staphylococcus aureus, Staphylococcus spp., Bacteroides spp., Fusobacterium spp., Actinomycetes spp., Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp., Propionibacterium i Mycoplasma hominis. 

Antybiotyk klindamycyna z reguły nie stanowi natomiast swoistej broni przeciwko szczepom bakterii Enterococcus spp., Neisseria spp., Haemophilus spp., Escherichia coli, Klebsiella, Enterobacter, Serratia, Pseudomonas, Proteus spp., Salmonella, Shigellaoraz Nocardia.

Z kolei bakterie ze szczepu Clostridium spp. mogą rozmaicie reagować na podanie klindamycyny. Klindamycyna bez recepty nie jest dostępna, wydaje się ją wyłącznie z przepisu lekarza.

Jak działa klindamycyna?

Działanie klindamycyny na bakterie ma charakter hamujący ich rozwój (taki mechanizm określany jest jako antybiotyk bakteriostatyczny), dopiero podanie dużej dawki powoduje, że staje się on bakteriobójczy. Po podaniu klindamycyny ma miejsce proces zatrzymywania biosyntezy białka w komórkach bakteryjnych. Dzieje się to dzięki łączeniu się z podjednostką rybosomalną 50S i zaburzeniu wydłużania łańcucha białkowego. 

Klindamycyna działa na wiele różnych szczepów bakterii, które szczegółowo zostały wcześniej wymienione. 

Bardzo istotne dla prawidłowego działania antybiotyku na dany organizm jest to, aby dobrać jego odpowiednią dawkę i stężenie, które pozwoliłyby na powstrzymanie (lub unicestwienie) inwazji bakterii, a przy tym nie zniszczyły zdrowych komórek. 

Klindamycyna przyjęta drogą doustną wchłania się bardzo dobrze i szybko z układu pokarmowego. Już po 1-2 godzinach od podania osiąga maksymalne stężenie we krwi. Antybiotyk ten opuszcza ustrój z żółcią, a także częściowo z moczem. 

Reklama

Na co przepisuje się klindamycynę?

Klindamycyna najczęściej jest przepisywana przez lekarzy w obliczu takich zakażeń, jak:

  • choroby układu oddechowego (m.in. zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli i inne infekcje dróg oddechowych), 
  • zakażenia skóry i tkanek miękkich, 
  • zakażenia zębów i jamy ustnej, 
  • bakteryjne zapalenie pochwy,
  • rzęsistkowica (to choroba przenoszona drogą płciową). 

Klindamycyna stosowana jest też na stany zapalne stawów i kości (w tym także szpiku), ogólnie na rozmaite dolegliwości pochodzące z układu moczowo-płciowego oraz układu pokarmowego (lek odznacza się dobrą skutecznością w stosunku do paciorkowca, a także działa na zapalenie otrzewnej, ropień miednicy i jamy brzusznej).

Klindamycyna na trądzik to również znany sposób na zwalczanie tej przypadłości. W zależności od choroby czy dolegliwości, na jaką aplikowana jest substancja, odmienna będzie jej postać, dawkowanie, częstotliwość podawania oraz czas trwania kuracji. 

Jak przyjmować klindamycynę?

Pod jakimi postaciami jest spotykana klindamycyna? Preparaty dostępne w aptekach, które zawierają substancję czynną, określaną jako klindamycyna, to najczęściej:

  • tabletki powlekane, 
  • kapsułki, 
  • ampułki do wstrzykiwań, 
  • zawiesiny, 
  • emulsje, 
  • płyny do stosowania na skórę, 
  • żele na skórę, 
  • kremy dopochwowe. 

Jeśli preparat został przepisany w postaci tabletki lub innego środka do połykania, należy go przyjąć w całości, popijając. Środki doustne najlepiej połykać rano, na czczo. 

W jaki sposób powinna być przyjmowana klindamycyna? Dawkowanie ustala lekarz, jednak na ogół wygląda ono tak, że osobie dorosłej zaleca się przyjmowanie dawki między 150 a 450 mg co sześć godzin. Terapia tym antybiotykiem trwa najczęściej od 7 do 14 dni. Istotne dla efektu leczenia jest to żeby nie przerywać go kiedy objawy choroby znikną, a doprowadzić kurację do końca. W czasie oraz po antybiotykoterapii warto przyjmować probiotyki odbudowujące florę bakteryjną jelit. 

Reklama

Powikłania po klindamycynie

Klindamycyna w ciąży, w okresie starania się o dziecko oraz karmienia piersią może być podawana tylko jeśli lekarz na to zezwoli. Nie została ona przebadana pod tym kątem, dlatego nie znane są możliwe działania niepożądane, mogące wystąpić po zażyciu antybiotyku przez kobiety w tym stanie.

Zażywanie klindamycyny może wywołać skutki uboczne, takie jak problemy związane z układem trawiennym (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, itp.), reakcje alergiczne (np. wysypka), zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz zespół Stevensa-Johnsona. Jednak najbardziej poważnym powikłaniem po stosowaniu klindamycyny jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit. 

Klindamycyny nie mogą stosować osoby wykazujące nadwrażliwość na tę substancję oraz jakąkolwiek inną substancję pomocniczą. 

Kiedy jeszcze nie może być aplikowana klindamycyna? Interakcje z innymi lekami, które są możliwe, wykluczają możliwość przyjmowania tego antybiotyku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji kiedy chory leczy się już erytromycyną, linkomycyną lub innym antybiotykiem. Lekarzowi należy powiedzieć jakie leki pacjent przyjmuje aktualnie. Trzeba też poinformować doktora o wszelkich schorzeniach, na jakie cierpi chory, zwłaszcza jeśli jest to zapalenie jelit, problemy z wątrobą i nerkami.

Czytaj też:

 

Bibliografia

  • Kostowski Wojciech i Herman Zbigniew S. (red.), Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, Warszawa, ISBN 9788320041644.
  • Olszanecki Rafał, Wołkow Paweł, Jawień Jacek, Farmakologia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa, 2019, II, ISBN 9788320053685.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!