Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗
Może ratować życie. W 2023 roku została jej poddana rekordowa liczba pacjentów. Sprawdź❗

Spanie na wznak - co oznacza i jak wygląda? Czy jest zdrowe?

Spanie na wznak, czyli na plecach, jest ułożeniem wprost idealnym dla kręgosłupa, umożliwia bowiem maksymalne odciążenie układu szkieletowo-mięśniowego. Jednak nie dla wszystkich pozycja ta jest najlepsza. Kto powinien się jej wystrzegać? Sprawdź, kiedy spanie na plecach jest zdrowe, a w jakiej sytuacji warto ułożyć się inaczej.
Kobieta śpi na wznak
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Spanie na wznak to pozycja na plecach z rękoma ułożonymi wzdłuż tułowia.
  • Osoby śpiące na wznak maksymalnie odciążają kręgosłup i układ mięśniowy.
  • Sprawdź, czy spanie na wznak jest zawsze zdrowe i kto powinien wybrać inną pozycję podczas nocnego wypoczynku.
SPRAWDŹ TEŻ: Jaka jest najlepsza pozycja do spania?
Spis treści

Jak wygląda spanie na wznak?

Spanie na wznak, czyli jak? Ten potoczny termin odnosi się do ułożenia na plecach, ale nie każdego. Pod pojęciem tym kryje się pozycja zwana też królewską, rycerską albo żołnierską, w pewnym sensie odpowiadającą postawie na baczność. Tyle, że na leżąco.

Spanie na wznak oznacza leżenie podczas snu na plecach, z rękoma wyprostowanymi i ułożonymi symetrycznie wzdłuż ciała. Nogi także pozostają w wyproście lub są jedynie delikatnie podkurczone. W takiej sytuacji najlepiej jest podłożyć pod kolana niewielką poduszkę.

Ułożenie to może kojarzyć się wielu osobom z usztywnieniem i niewygodą. Nic bardziej mylnego. W tej właśnie pozycji ciało jest najbardziej rozluźnione, co ma daleko idące pozytywne konsekwencje dla zdrowia.

Dlatego też spanie na plecach należy do dwóch najczęściej zalecanych konfiguracji dla większości osób, oprócz leżenia na lewym boku. Kiedy taka pozycja nie jest wskazana? O tym w dalszej części artykułu.

Co oznacza spanie na wznak?

Pytając - co oznacza spanie na wznak - wiele osób szuka odpowiedzi wykraczających poza kwestie czysto zdrowotne.

W tym miejscu można zdezawuować wszelkie psychologizujące uzasadnienia, w myśl których pozycję tę wybierają osoby o wysokim poczuciu własnej wartości, czy też charakteryzujące się wysokim stopniem perfekcjonizmu i przywiązania do porządku.

Oczywiście, wśród wybierających pozycję snu na wznak są też urodzeni przywódcy, czy przykładni pedanci, nie ma jednak badań psychologicznych bezsprzecznie wiążących ułożenie ciała z typem osobowości.

Wszelkie doniesienia na ten temat mają charakter co najwyżej poradnikowy, o ile nie czysto rozrywkowy.

Jeśli zaś chodzi o fakty. Spanie na wznak niemowlaka (w tym noworodka) jest najczęstsze ze względu na to, iż taki właśnie jest rekomendowany sposób układania małych dzieci.

Uważa się bowiem, że pozycja ta najefektywniej minimalizuje ryzyko tzw. nagłej śmierci łóżeczkowej w wyniku przyduszenia (aczkolwiek zaleca się, by po kontrolą rodziców maluch spędzał pewien czas na boku, a nawet na brzuszku, by zapobiegać nieestetycznym odkształceniom czaszki).

U dzieci starszych pozycja ta wynika z naturalnego wyboru. Jeśli jest najwygodniejsza, maluch śpi w ten właśnie sposób. Jeśli nie, wybiera inne ułożenie.

Podobnie rzecz wygląda w przypadku wielu dorosłych, aczkolwiek osoby dojrzałe często też wybierają spanie na wznak świadomie, z przyczyn zdrowotnych.

Dorminox
Dorminox jest lekiem zawierającym doksylaminę jako substancję czynną. Doksylamina należy do grupy leków przeciwhistaminowych o działaniu nasennym i uspokajającym. Lek stosuje się w krótkotrwałym, objawowym leczeniu sporadycznie występującej bezsenności u osób dorosłych, zwłaszcza w przypadku występowania:
  • trudności z zasypianiem,
  • częstych przebudzeń nocnych,
  • wczesnego budzenia w godzinach porannych związanych ze stresem bądź zmianą stref czasowych.
Skład i postać: Dorminox. Każda tabletka zawiera 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: żółcień pomarańczowa, lak (E 110), czerwień koszenilowa, lak (E 124) i sód. Każda tabletka powlekana zawiera 0,006 mg żółcieni pomarańczowej, lak (E 110), 0.20 mg czerwieni koszenilowej, lak (E 124), 0.15 mg (0,006 mmol) sodu. Tabletka powlekana. Czerwona, okrągła tabletka powlekana z linią podziału po jednej stronie, o średnicy 7,5 mm. Linia podziału na tabletce ułatwia tylko jej przełamanie, w celu łatwiejszego połknięcia, a nie podział na równe dawki. Wskazania: Krótkotrwałe, objawowe leczenie sporadycznie występującej bezsenności u osób dorosłych. Podmiot odpowiedzialny: Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. ChPL: 2022.11.21.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
REKLAMA

Czy spanie na wznak jest zdrowe?

A jak brzmi odpowiedź na pytanie, czy spanie na wznak jest zdrowe? W większości przypadków tak.

Podstawowa korzyść, to odciążenie kręgosłupa, kości kończyn oraz większości struktur mięśniowych. W pozycji leżącej na plecach są one maksymalnie zrelaksowane, co umożliwia ich regenerację po ciężkim dniu.

Jeśli ciało ułożone jest całkowicie prosto, a pod nim znajduje się dobry materac oraz właściwie dobrana poduszka, ułożenie to zapobiega bólom kręgosłupa, które są jedną z najczęściej występujących dolegliwości we współczesnym świecie.

Wprawdzie niektóre osoby uskarżają się na zawroty głowy w pozycji leżącej na wznak, objaw ten jednak jest zwykle efektem ucisku kręgów szyjnych na nerwy w przypadku źle dobranej poduszki (np. zbyt wysokiej).

Kolejną korzyścią dla zdrowia jest dobre ukrwienie organizmu, a co za tym idzie – natlenienie jego tkanek. Krew krąży bowiem bez przeszkód po całym ustroju, rozprowadzając równomiernie cząstki tlenu.

Nie występują też problemy z ograniczonym dostępem do powietrza, towarzyszące niekiedy osobom śpiącym na boku, a tym bardziej na brzuchu.

Należy jednak pamiętać, że spać na wznak nie powinny osoby, które mają problem z chrapaniem. Ma to związek z osuwaniem się zwiotczałego języka w dół, otwarciem ust oraz częściowym zawężeniem dróg oddechowych.

Niektórzy doszukują się związku między pozycją snu, a treścią marzeń sennych. W jednym z badań uczeni z Hong Kongu wykazali, że osoby śpiące na lewym boku częściej doświadczają koszmarów, niż wybierający ułożenie na boku prawym.

Z kolei w przypadku pozycji na brzuchu statystycznie ponadprzeciętnie pojawiały się sny erotyczne, co miało związek między innymi z niedotlenieniem. Jednak na temat snu na wznak naukowcy nie przytoczyli żadnych danych.

Spanie na wznak w ciąży

Spanie na wznak w ciąży nie stanowi większego problemu w pierwszym trymestrze. Później nie jest to jednak szczególnie rekomendowana pozycja do spania.

W związku ze zmianami anatomicznymi, którym podlega ciało, utrudniony może być przepływ krwi oraz oddychanie.

Jedno z badań wykazało, że w przypadku kobiet układających się w trzecim trymestrze na plecach, ryzyko urodzenia martwego dziecka wzrastało ponad dwukrotnie w porównaniu z ciężarnymi śpiącymi na lewym boku (Heazell i inni).

Większe znaczenie ma przy tym to, w jakim ułożeniu się zasypia, niż budzi.

Poduszka do spania na wznak

Tak jak zostało wspomniane wcześniej, duże znaczenie dla zdrowego snu ma poduszka. Czy w tym przypadku przyda się jakaś specjalna?

Poduszka do spania na wznak powinna być przede wszystkim średnio twarda oraz niska, tak by nie powodować zbytniego unoszenia głowy i zwiększania kąta między czaszką a klatką piersiową.

Dobrym rozwiązaniem, zwłaszcza dla osób uskarżających się na bóle odcinka szyjnego kręgosłupa, jest poduszka ortopedyczna. Tego typu wyroby mają specjalne profilowanie, zapewniające idealne podparcie dla głowy i karku.

Takie poduchy są zazwyczaj wykonane z pianki termoplastycznej, dopasowującej się pod wpływem ciepła do kształtu ciała.

Czytaj również

Bibliografia

  • AEP Heazell, M Li, J Budd, JMD Thompson, T Stacey, RS Cronin, B Martin, D Roberts, EA Mitchell, LME McCowan, Association between maternal sleep practices and late stillbirth – findings from a stillbirth case-control study, BJOG 2018;125:254–262.
  • Hayk S. Arakelyan, Sleeping Position and Back Pain, https://www.researchgate.net/publication/340684226_Sleeping_Position_and_Back_Pain, [data dostępu: 16.08.2022].
  • Agata Kawalec, Krystyna Pawlas, Czynniki środowiskowe wpływające na sen oraz zachowywanie higieny snu, Probl Hig Epidemiol 2013, 94(1): 1-5
  • Andrzej Hasiec, Łukasz Szumowski, Franciszek Walczak, Obturacyjny bezdech — senny zabójca Klinika Zaburzeń Rytmu Serca, Instytut Kardiologii, Warszaw, https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/viewFile/19243/15136 [data dostępu: 16.08.2022].
Piotr  Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Kobieta śpi na wznak
Spanie na wznak - co oznacza i jak wygląda? Czy jest zdrowe?
Śpiąca kobieta
Najlepsza pozycja do spania - na plecach, boku czy brzuchu?
Śpiący mężczyzna
Pozycje spania - jaka jest najlepsza pozycja do spania?
Kobieta śpi na brzuchu
Spanie na brzuchu - czy jest zdrowe? Zalety i wady w ciąży

Sonda
Sonda redakcyjna
Jakie są Twoje sposoby na szybkie zaśnięcie?
Trisen-sonda