Najzdrowsze miejsce w internecie

Najlepsza pozycja do spania - na plecach, boku czy brzuchu?

Najlepsza pozycja do spania nie zawsze wiąże się jedynie z wygodnym ułożeniem ciała. W jaki sposób leżeć, by budzić się rześkim, wypoczętym, a w dodatku zdrowym? Dlaczego warto spać na plechach lub lewym boku, a nie powinno się tego robić na brzuchu?
Kobieta śpi w najlepszej pozycji do spania
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Czy lepiej spać na plecach, na boku, czy na brzuchu?
  • Jakie jest najkorzystniejsze ułożenie dla kręgosłupa?
  • Nigdy nie śpij na brzuchu, lepiej też unikać układania się na prawym boku.
SPRAWDŹ TEŻ: Czy spanie nago jest zdrowe? Zalety i wady spania bez piżamy
Spis treści

Co oznacza najlepsza pozycja do spania?

Najlepsza pozycja do spania to taka, która sprawia, że po nocnym odpoczynku czujemy się pełni sił i energii. Ale co właściwie kryje się pod tym pojęciem? 

Zacznijmy od tego, że spać można między innymi:

  • na plecach, z rękoma ułożonymi wzdłuż ciała, ale też rozrzuconymi na łóżku lub wyniesionymi w stronę wezgłowia;
  • na boku, lewym bądź prawym, z ręką pod głową, a także z rękoma wyprostowanymi, z nogami wyciągniętymi albo podkurczonymi (embrionalnie);
  • na brzuchu, układając ręce pod poduszką lub równolegle do tułowia.

Pierwszym kryterium oceny właściwego ułożenia ciała jest jakość snu, ważna także w kontekście zdrowotnym. To, w jakiej pozycji śpi się najlepiej, najdłużej, najbardziej efektywnie, jest kwestią w dużej mierze indywidualną, zależną od przyzwyczajeń. Należy jednak pamiętać, że upodobania te niekoniecznie muszą być zdrowe.

Większość specjalistów przestrzega przed długotrwałym leżeniem na brzuchu. Jest to pozycja nienaturalna, powodująca niefizjologiczne naprężenia kręgosłupa, nie dająca realnego odprężenia dla układu mięśniowego, często powodująca uciskanie narządów systemu pokarmowego i oddechowego. 

Rekomendowana do spania nie jest również tak zwana pozycja embrionalna, czyli taka, w której dość mocno podkurczamy nogi i zginamy kręgosłup. Chociaż wiele lubi zasypiać właśnie w takim ułożeniu ciała to warto mieć świadomość, że nie zawsze jest to dobry wybór, przede wszystkim ze względów zdrowotnych. Dlaczego?

Pozycja embrionalna do spania może wywołać skurcze, drętwienie nóg, a także ból pleców. Jeśli w takim układzie szyja nie będzie w linii kręgosłupa to można spodziewać się również bólu głowy, szyi oraz napięć mięśniowych.  

Zatem odpowiedź na pytanie o najlepszą pozycję do snu ograniczać się będzie do wyboru między spaniem na plecach bądź na boku.

Jaka pozycja do spania najlepsza dla kręgosłupa?

Najlepsza pozycja do spania dla kręgosłupa to taka, która zapewnia maksimum podparcia na wszystkich odcinkach oraz pełną relaksację mięśni. Należy pamiętać, że w przypadku wielu schorzeń ortopedycznych powodujących niesprawność kręgosłupa, okalające go struktury mięśniowe pełnią funkcje kompensacyjne, zapewniając między innymi stabilność, ale też ruchomość ciała. 

Dlatego tak ważne jest, by cały ten skomplikowany i mocno narażony na przeciążenia system otrzymywał szansę na pełną regenerację. Tak jak zostało powiedziane wyżej, dobrą pozycją do spania na ból pleców nie jest leżenie na brzuchu, aczkolwiek w wielu przypadkach układ taki wymuszony jest właśnie bolesnością i niemożnością ułożenia się w inny sposób. 

Najlepsza pozycja dla kręgosłupa podczas snu to niewątpliwie ułożenie na plecach, całkowicie prosto, w rękoma swobodnie puszczonymi w dół

Przy dobrze dobranym materacu zapewnia to maksimum wypoczynku, dobrze działa na ból pleców, zapobiega powstawaniu i pogłębianiu wad oraz schorzeń kręgosłupa. Nieco gorszym, ale raczej neutralnym, na pewno nie szkodliwym, jest ułożenie na boku, zwłaszcza z lekko (nie mocno) podkurczonymi nogami.

Najlepsza pozycja do spania dla serca

A jaka jest najlepsza pozycja do spania, jeśli chodzi o układ naczyniowo-sercowy? Także i w tym kontekście odradza się leżenie na brzuchu, neutralne zaś jest spanie na plecach. Jednak za najlepszą pozycję do spania dla serca uchodzi ułożenie boczne

Przy czym ważna jest orientacja – dobrze jest wypoczywać na boku lewym. W ten sposób do minimum redukowany jest wysiłek, jaki musi włożyć mięsień sercowy w pompowanie krwi – przepływa ona wówczas z góry na dół. 

Spanie na prawym boku wymusza sytuację odwrotną i zdecydowanie mniej korzystną, gdyż serce musi tłoczyć krew ku górze, co utrudnia jego nocny wypoczynek oraz regenerację 

Jaka pozycja do spania jest najzdrowsza?

Jeśli więc pytasz, jaka jest najzdrowsza pozycja do spania, już z powyższego wyłania się jasna odpowiedź – na plechach lub lewym boku. Aczkolwiek warto w tym miejscu wspomnieć o kilku niuansach. 

Śpiąc na plecach umożliwiasz najpełniejszą wymianę gazową, twoje płuca pracują bowiem bez żadnych ograniczeń. Konfiguracja ta nie jest jednak wskazana dla osób chrapiących, a w szczególności cierpiących na groźny dla zdrowia i życia bezdech senny. Wówczas zdecydowanie lepiej jest ułożyć się na boku, co powinno zmniejszyć natężenie objawów. 

W odpowiedzi na pytanie, w jakiej pozycji najlepiej spać, podkreśla się też często, że ułożenie na lewym boku jest korzystne dla działania układu pokarmowego, w największym bowiem stopniu odciąża ważne organy wewnętrzne ułożone po tej właśnie stronie kręgosłupa – żołądek, jelito grube, trzustkę. 

Dzięki temu ułatwione jest trawienie i przesuwanie pokarmu. Dodatkowo zmniejszony nacisk na dolny zwieracz przełyku minimalizuje ryzyko refluksu i związanej z nim zgagi.

Najlepsza pozycja do spania dla noworodka

Jaka jest najlepsza pozycja do spania dla noworodka? Większość specjalistów rekomenduje układanie dziecka na plecach. Podyktowane to jest w szczególności względami bezpieczeństwa. 

W tej konfiguracji najmniejsze jest bowiem ryzyko tak zwanej nagłej śmierci łóżeczkowej, tudzież innych komplikacji zdrowotnych, związanych z ewentualnym podduszeniem. Z tego też powodu, jest to najlepsza pozycja do spania dla niemowlaka, przynajmniej do siódmego-ósmego miesiąca życia, gdy dziecko zaczyna samodzielnie się obracać i lepiej kontrolować położenie własnego ciała oraz wszelkie procesy życiowe. 

Jednak w miarę możliwości, gdy maluch jest pod kontrolą rodziców, powinien też być układany na boku, tak by zapobiegać wypłaszczaniu tylnej części główki. Należy pamiętać, że we wczesnym okresie życia układ kostny jest bardzo podatny na formowanie się pod wpływem stałego nacisku. 

Jeżeli chodzi o pozycję do spania dla dziecka starszego, rekomendacje stają się zdecydowanie luźniejsze. Uważa się, że samo ono wybierze ułożenie dla niego najwygodniejsze i najbardziej korzystne, aczkolwiek warto jest ingerować i korygować naturalne nawyki, gdy występuje skłonność do spania na brzuchu. 

Najlepsza pozycja do spania w ciąży

Wiele kobiet pyta, jak spać w ciąży? Wbrew potocznym mitom, nie jest całkowicie zabronione układanie się na brzuchu, przynajmniej do końca pierwszego trymestru, gdy płód jest bardzo mały i dobrze chroniony przez worek owodniowy – nawet w takiej pozycji nie występuje groźny ucisk. 

Jednak w kolejnych miesiącach należy szukać innej pozycji do spania w ciąży, zwłaszcza jeśli przebiega ona z komplikacjami. Większość specjalistów zaleca, by nocny wypoczynek odbywał się na lewym boku, z prawą nogą ugiętą w kolanie i podciągniętą w stronę brzucha, co jest najmniej obciążające i najbezpieczniejsze, zarówno dla matki, jak też wzrastającego w jej łonie dziecka. Spanie na plechach jest gorszym rozwiązaniem, gdyż utrudnia swobodne oddychanie.

Czytaj również

Bibliografia

  • Jędrzej Sarnecki, Zapobieganie SIDS – zalecenia AAP, na podstawie: AAP TASK FORCE ON SUDDEN INFANT DEATH SYNDROME. SIDS and Other Sleep-Related Infant Deaths: Updated 2016 Recommendations for a Safe Infant Sleeping Environment. Pediatrics 2016;138(5), https://www.standardy.pl/newsy/id/141, [data dostępu: 01.04.2022].
  • Agata Kawalec, Krystyna Pawlas, Czynniki środowiskowe wpływające na sen oraz zachowywanie higieny snu, Probl Hig Epidemiol 2013, 94(1): 1-5
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Zbyt długi sen – spanie w dzień, po jedzeniu. Ile spać?
Technika spania - sen polifazowy
Przeczytaj artykuł
Ile można nie spać? Ile człowiek może wytrzymać bez snu?
Sen
Przeczytaj artykuł
Wstawanie z łóżka wcześnie rano - jak wstać rano?
Mężczyzna, który wstał wcześnie rano
Podobne artykuły
Bezsenność na tle nerwowym - jak sobie radzić?
Poduszka ortopedyczna do spania - jaka do różnych pozycji?
Narkolepsja - co to jest? Objawy, przyczyny, leczenie
Poduszka ciążowa - C, U, czy 7? Jaka najlepsza do spania?

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Reklama