Migotanie przedsionków - przyczyny, objawy, leczenie, ekg

Migotanie przedsionków jest jednym z najczęstszych zaburzeń rytmu, dotykającym przede wszystkim pacjentów starszych, obciążonych chorobami serca oraz nadciśnieniem. Choroba ta występuje także częściej u osób po 60. roku życia i płci męskiej. Jeśli wystąpi nieregularny rytm i kołatanie serca, duszność i silny ból w klatce piersiowej należy niezwłocznie zadzwonić po pogotowie ratunkowe!

Spis treści

Przedsionki otrzymują tak często impulsy elektryczne, że mięsień sercowy je tworzący nie kurczy się w całości - co normalnie powoduje przepompowanie krwi do komór, ale każda ich część bezładnie kurczy się w sposób nieskoordynowany.

Przedsionki są aktywowane z częstością od 350 do 700 razy na minutę, na szczęście dzięki właściwościom hamującym węzła przedsionkowo-komorowego, które mogą być dodatkowo pobudzane przez odpowiednie leki, częstość rytmu komór może być prawidłowa.

Czym jest migotanie przedsionków?

Migotanie przedsionków to ich nierówne, niemiarowe skurcze, pojawiające się znacznie częściej niż skurcze komór serca. W prawidłowo pracującym sercu skurcz przedsionków, występujący zaraz przed skurczem komór zapewnia napełnienie komór przez krew, spływającą do przedsionków z płuc i całego ciała. Gdy brak jest rytmicznych skurczów przedsionków zaraz przed skurczami komór, nie są one w pełni napełnione i wypompowują do aorty i do płuc oraz dalej do całego ciała mniej krwi, niż by mogły. Nie jest to o wiele mniej, a zatem u w miarę zdrowego człowieka, nie wykonującego ciężkiej pracy, organizm ma zapewniony wystarczający dopływ krwi i chory może nawet nie odczuwać żadnych objawów.

Jeśli jednak migotanie przedsionków występuje o chorego na inne choroby lub jest on dotknięty inną chorobą serca (a tak się zdarza w większości przypadków), wtedy ilość krwi i tlenu dostarczana do komórek naszego ciała, a zatem także i do samego serca, może być niewystarczająca i pacjent zaczyna mieć objawy. Ponadto serce, chcąc zaspokoić potrzeby organizmu na świeżą krew z tlenem, zaczyna bić szybciej, mocniej, ale często i mniej efektywnie, a więc szybciej męczy się i wszelkie inne choroby serca dają o sobie znać z podwójną siłą.

Migotające przedsionki zatem nie tylko same w sobie zmniejszają możliwości serca jako pompy, ale również zmuszają je do zwiększonej pracy, co może mieć szczególnie poważne konsekwencje u chorych na chorobę niedokrwienną serca.

Migotanie przedsionków powoduje zawsze nierówną, niemiarową pracę komór serca, co dodatkowo upośledza pracę serca jako pompy krwi.

Migotanie przedsionków - rodzaje choroby

Mmigotanie przedsionków może przybierać jedną z 3 form:

  • świeżo wykryte - gdy właśnie zostało zdiagnozowane;
  • napadowe - gdy migotanie samo ustępuje do 7 dni, najczęściej jednak nie trwa dłużej niż 24 h;
  • przetrwałe - gdy samo nie ustępuje do 7 dni. Może być pierwszym objawem arytmii lub kolejnym etapem choroby po wielu epizodach napadowego migotania przedsionków;
  • utrwalone - gdy migotanie nie ustępuje nawet po kardiowersji lub nawraca w ciągu 24 h.

Reklama

Migotanie przedsionków - objawy

Zależą one od rodzaju choroby. W zależności od tego pacjent może zupełnie nie odczuwać żadnych objawów, może mieć tylko niektóre z nich, i to słabo nasilone, lub w niektórych przypadkach objawy mogą być bardzo silne. Napadowe migotanie przedsionków wywołuje zazwyczaj najsilniejsze objawy.

Z reguły migotanie przedsionków objawia się poprzez:

  • nieregularny rytm serca;
  • kołatanie serca - wyraźne odczucie bicia własnego serca, zazwyczaj nierówno;
  • osłabienie a nawet omdlenia;
  • duszność, szczególnie podczas zwiększonej aktywności fizycznej czy stresu;
  • zmniejszona tolerancja wysiłku;
  • zawroty głowy;
  • ból w klatce piersiowej.

Powyższe objawy mogą, ale nie muszą występować u chorych pacjentów, zatem wykrycie choroby często jest osiągane nie dzięki pojawieniu się niepokojących objawów u chorego, ale podczas rutynowego badania u lekarza rodzinnego lub kardiologa, kiedy wykona się badanie EKG. Dlatego też niezwykle ważne jest okresowe wykonywanie badań, szczególnie w określonym wieku, co umożliwia wczesne wykrycie tej, jak i innych chorób, co chroni przed ich dalszym rozwojem i możliwymi poważnymi konsekwencjami.

Przyczyny migotania przedsionków

Przyczyny migotania przedsionków możemy podzielić na sercowe i pozasercowe.

Pierwsza grupa to zaburzenia w funcjonowaniu i budowie samego serca, na skutek których dochodzi do nieprawidłowej aktywacji elektrycznej przedsionków i ich migotania. Do grupy tej należą:

  • wady zastawkowe serca,
  • wady wrodzone serca,
  • kardiomiopatie,
  • choroby układowe zajmujące serce (sarkoidoza, hemochromatoza),
  • stan po operacjach serca,
  • zapalenie mięśnia sercowego.

Najczęściej jednak migotanie przedsionków występuje u pacjentów z:

dotykając nawet 40% chorych z tą ostatnią chorobą.

Może ono powstawać również jako następstwo różnych patologicznych procesów w organizmie, mających miejsce poza sercem. Zaliczamy tu:

  • choroby płuc,
  • działanie niektórych substancji, takich jak alkohol, kofeina, leki; zatrucie tlenkiem węgla,
  • nadczynność tarczycy,
  • ostre zakażenia.

Migotanie przedsionków - czynniki ryzyka

Istnieje wiele czynników ryzyka, których występowanie wiąże się z większym prawdopodobieństwem zachorowania na migotanie przedsionków. Do tej grupy zaliczają się przede wszystkim inne choroby samego serca, takie jak:

  • choroba niedokrwienna serca,
  • jego wady zastawkowe,
  • wrodzone wady serca,
  • niewydolność serca,
  • nadciśnienie tętnicze krwi,
  • zapalenie wsierdzia,
  • przebyte operacje kardiochirurgiczne.

Występowanie migotania przedsionków u krewnych jest również czynnikiem usposabiającym do choroby.

Kolejnymi chorobami będącymi czynnikami ryzyka dla migotania przedsionków są:

Udowodniono także, że spożywanie określonych substancji, takich jak

  • teofilina,
  • amfetamina,
  • kokaina
  • nadmierne spożywanie kofeiny
  • palenie papierosów dostarczające nikotynę,

jest związane z większym ryzykiem rozwoju migotania przedsionków. Choroba ta występuje także częściej u osób po 60. roku życia i płci męskiej.

Migotanie przedsionków - wizyta u lekarza

Podczas wizyty u lekarza pamiętaj o dokładnym opisaniu swoich objawów, czasu ich występowania, czy jakieś czynności lub stany je nasilają lub łagodzą. Nie zwlekaj z kontaktem ze swoim lekarzem, jeśli występują u Ciebie następujące objawy:

  • nieregularny rytm serca,
  • kołatanie serca,
  • postępująca (stopniowo coraz bardziej nasilająca się) duszność,
  • zawroty głowy
  • utrata przytomności, nawet krótkotrwała.

Jeśli pojawi się u Ciebie któryś z następujących objawów, nie zwlekaj ani chwili i zadzwoń koniecznie na Pogotowie Ratunkowe:

  • silny ból w klatce piersiowej, nieprzechodzący po chwili odpoczynku;
  • uczucie nieregularnego bicia serca połączone ze znacznym osłabieniem, niemożnością wykonywania wysiłku fizycznego;
  • nagłe osłabienie, utrata możliwości poruszania jakąkolwiek częścią ciała, utrata widzenia z jednego bądź obu oczu.

Migotanie przedsionków - badania

1. Główne znaczenie w prawidłowym zdiagnozowaniu migotania przedsionków ma badanie elektrokardiograficzne (EKG). U większości pacjentów typowe badanie EKG wystarcza do postawienia diagnozy i rozpoczęcia leczenia. U niektórych jednak podczas wizyty u lekarza nie uda się zarejestrować nieprawidłowej pracy układu przewodzącego serca. Z reguły dzieje się tak w przypadku pacjentów z napadowym migotaniem przedsionków, kiedy to nierówna praca serca występuje tylko czasami. Może wtedy się okazać, że podczas typowego badania serce pracuje normalnie, a dopiero potem, po udaniu się np. do domu, można zarejestrować ewentualne anomalie. W takich przypadkach lekarze posiłkują się nieco bardziej zaawansowanym badaniem, choć działającym dokładnie na tej samej zasadzie co typowe EKG.

2. Zakłada się wtedy pacjentowi kilka elektrod i dołącza do nich przewody i mobilne urządzenie do nagrywania odczytu EKG, podobne wielkościowo do walkmena. Metoda ta nosi nazwę badania Holtera i trwa zazwyczaj około 24 godzin. Pacjent wychodzi z urządzeniem do domu, może wykonywać wszystkie codzienne czynności oprócz kąpieli, aby nie uszkodzić urządzenia i nie odkleić elektrod. Na następny dzień wraca do gabinetu, gdzie lekarz wyłącza urządzenie i odkleja elektrody, a następnie za pomocą komputera odczytuje zapis EKG pacjenta z ostatniej doby. Pozwala to na zarejestrowanie wszelkich anomalii w pracy serca, które występują tylko okresowo lub poza gabinetem lekarza.

3. Zazwyczaj dwa powyższe badania wystarczą do zdiagnozowania migotania przedsionków. Czasami jednak lekarz może zalecić i wykonać dodatkowe badania serca, takie jak:

  • echo serca,
  • wysiłkowe badanie elektrokardiograficzne (próba wysiłkowa) 
  • dokładniejsze badanie elektrofizjologiczne (oceniające dokładnie, jak impulsy elektryczne przemieszczają się w układzie bodźcoprzewodzącym serca), aby dokładniej ocenić jego stan i wykluczyć inne choroby.

Ze względu na fakt, iż migotanie przedsionków często występuje łącznie z innymi chorobami, można również wykonać badania oceniające stan innych narządów, takie jak zdjęcie rentgenowskie płuc, USG tarczycy czy badanie poziomu hormonów tarczycowych, aby wykluczyć nadczynność tego narządu.

Powikłania migotania przedsionków

Jednym z najcięższych następstw migotania przedsionków jest zwiększone ryzyko powstawania zakrzepów krwi, które później płynąc z jej prądem mogą powodować wystąpienie zatorów w różnych częściach ciała. Szczególnie niebezpieczne są zatory w mózgu, powodujące czasowe ataki niedokrwienne lub udar mózgu. Zakrzepy w czasie migotania przedsionków mogą powstawać w samych przedsionkach, ponieważ krew w czasie nieregularnego ich kurczenia nie płynie jednym strumieniem, lecz odbija się od ich ścian, co sprzyja jej krzepnięciu i tworzeniu zakrzepów. Jest to szczególnie niebezpieczny stan, mający ogromne następstwa - najgorszym z nich jest wystąpienie udaru mózgu.

Dlatego też u chorych z migotaniem przedsionków niezwykle ważne jest zażywanie leków przeciwkrzepliwych, które zmniejszają ryzyko powstawania zakrzepów, a co za tym idzie - ryzyko wystąpienia udaru mózgu.

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

16736
Pytanie: Co jest dla Ciebie priorytetem przy wyborze środków chłonnych?

  Skuteczność wchłaniania moczu

  Ochrona przed nieprzyjemnym zapachem

  Idealne dopasowanie

  Wygoda stosowania

<-- popup -->