Nowy sklep

już ON-LINE

Kolana szpotawe - ćwiczenia, fizjoterapia, jak wyprostować szpotawe kolana

Kolana szpotawe to wada, w której ułożenie kończyn dolnych przypomina kształt litery O. Zniekształcenie nóg pojawia się zazwyczaj około trzeciego roku życia i nasila w okresie wzrastania. Niezbędna jest rehabilitacja w postaci ćwiczeń korekcyjnych, a niektórych przypadkach mogą być konieczne aparaty ortopedyczne.

Spis treści

W tej wadzie podudzie tworzy z udem kąt otwarty do wewnątrz – nogi tworzą kształt litery „O”. Szpotawość mierzy się w stopniach lub ocenia się mierząc odległość między kłykciami przyśrodkowymi kolan przy całkowicie zwartych stopach. Ze szpotawością mamy do czynienia gdy przy złączonych i wyprostowanych stopach tworzy się między kolanami odstęp większy niż 4-5 cm. Kolana szpotawe zazwyczaj zniekształcają całe nogi, ale czasami wygięcie dotyczy tylko podudzi (nogi pałąkowate).

Kolana szpotawe - kiedy iść do lekarza?

W chwili urodzenia wszystkie dzieci mają nieco szpotawe kolana, ponieważ w bardzo ograniczonej przestrzeni jamy macicy nogi są założone na siebie. Praktycznie wszystkie przypadki łagodnie szpotawych nóg ulegają samoistnej korekcji, nawet jeśli stan ten przedłuża się do ukończenia przez dziecko 2 lat. Choroba dotyczy dzieci, zwykle po trzecim roku życia. Wada nasila się szczególnie w okresie intensywnego wzrostu i jest zwykle obustronna. Niekiedy choroba dotyka także kobiety w podeszłym wieku i świadczy o zaawansowanym zwyrodnieniu stawów kolanowych.

Zobacz wideo: Operacja kolana

Aby postawić właściwe rozpoznanie, lekarz ortopeda pyta o:

  • choroby występujące w rodzinie,
  • sposób odżywiania
  • urazy przy porodzie.

Głównym badaniem umożliwiającym postawienie diagnozy jest badanie radiologiczne, które może wykazać zniekształcenia lub uszkodzenia kości. Jeżeli w rodzinie występowały przypadki szpotawości lub koślawości kolan, schorzenie może mieć podłoże genetyczne.

 

Przyczyny szpotawych kolan

Przyczyną powstania kolan szpotawych są najczęściej :

  • krzywica w okresie wczesnodziecięcym,
  • niedobór witaminy D,
  • choroba Blounta,
  • nadwaga u dzieci,
  • brak fazy raczkowania, wczesne rozpoczęcie chodzenia,
  • długie siedzenie w pozycji ze skrzyżowanymi nogami („po turecku”),
  • nadmierne przeciążenia kończyn dolnych.

Choroba powoduje wygięcie trzonu kości udowej, piszczelowej i strzałkowej na zewnątrz. Więzadła znajdujące się po zewnętrznej stronie kolana są nadmiernie rozciągnięte, a mięśnie mają tendencję do przykurczu.

Reklama

Kolana szpotawe - sposoby leczenia

W leczeniu szpotawych kolan ćwiczenia i wskazania są odwrotne niż w koślawości. Przeciwwskazany jest np. siad skrzyżny. W ćwiczeniach z zastosowaniem tzw. redresji biernej wkładamy między kostki poduszkę, a kolana ściągamy paskiem lub taśmą. Podobnie jak w przypadku koślawości plan ćwiczeń korekcyjnych, ich intensywność oraz kolejność zawsze ustala lekarz lub terapeuta. W punkcie Ćwiczenia korekcyjne podano przykładowe ćwiczenia polecane przez lekarzy.

Cięższe przypadki wymagają leczenia korekcyjnego z użyciem aparatów ortopedycznych. W przypadku niepowodzenia leczniczego wykonuje się także zabiegi operacyjne, głównie osteotomie korekcyjne, czyli przecięcia kości i ich odpowiednie ustawienie do zagojenia.

Leczenie zachowawcze szpotawości kolan polega na:

  • unikaniu nadmiernych wysiłków i obciążeń, zwłaszcza w pozycji stojącej,
  • braku przebywania w tzw. siadzie skrzyżnym („po turecku”),
  • siedzeniu ze złączonymi kolanami i rozstawionymi stopami - pozycja „żabki”,
  • redukcji istniejącej nadwagi,
  • stosowaniu wkładki lub obuwia z podwyższonym obcasem po stronie zewnętrznej,
  • uprawianiu sportów takich jak: łyżwiarstwo, narty, gimnastyka korekcyjna,
  • przeciwwskazana jest jazda na rowerze i pływanie.

Reklama

Kolana szpotawe - ćwiczenia korekcyjne

Przykłady ćwiczeń korekcyjnych zalecanych przez lekarzy do wykonywania w domu przez dziecko ze szpotawością kolan:

  1. Siad ugięty podparty, między kolanami piłka gumowa, zgniatanie kolanami piłki.
  2. Siedząc na ławeczce, woreczek między kolanami, próbujemy prostować nogi.
  3. Leżenie tyłem, rozkrok, złączenie kończyn dolnych przez ugięcie w stawach kolanowych do wewnątrz, stopy na zewnątrz.
  4. Siad prosty, nogi związane w kolanach. Ruch - wznos nóg z maksymalnym napięciem mięśni.
  5. Postawa stojąca. Ruch - napinanie pośladków i łączenie kolan.
  6. W siadzie skulnym ręce w bok zgięte w stawie łokciowym, opad tułowia w tył, woreczek między kolanami.
  7. Leżenie tyłem, woreczek między kolanami, rysowanie kółek w lewą i w prawą stronę.
  8. W staniu w lekkim rozkroku, ugięcie kolan (półprzysiad) z równoczesnym zbliżeniem kolan do siebie przez naciskanie dłońmi na boczne okolice kolan.
  9. Leżenie przodem, kolana złączone taśmą. Ruch - wznos prostych nóg nad podłogę.
  10. Leżenie tyłem. Ruch - wznos prostych nóg i łączenie ich.
  11. Siad ugięty podparty, stopy rozstawione, naprzemienne skręcanie ugiętych kończyn dolnych do wewnątrz z równoczesnym dotknięciem kolan do podłoża.
  12. Leżenie przodem na ławeczce, ramiona wyciągnięte i chwyt za obrzeże ławki, Nogi poza ławką. Wykonanie nogami wyprostowanymi w stawach biodrowych i kolanowych ruchów nożycowych.
  13. W staniu tyłem do drabinek (ściany), unoszenie nogi zgiętej w stawie kolanowym w górę w skos przez nogę przeciwną.
  14. Leżenie przodem, między stopami chusteczka. Ruch - unoszenie nóg prostych w górę – wytrzymać.
  15. Leżenie przodem. Ruch - napinanie mięśni pośladkowych z próbą łączenia kolan.
  16. Podskoki obunóż na materacu, ręce oparte na skrzyni (stole), woreczek między kostkami, kolana związane.

Przeczytaj także:

Bibliografia

  • pod redakcją Andrzeja Szczeklika i Piotra Gajewskiego, Choroby wewnętrzne – kompendium,Wydawnictwo Medycyna Praktyczna 2009
  • prof. dr hab. med. Tadeusz Szymon Gaździk, Ortopedia i traumatologia,Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2005
  • pod redakcją Damiana Kusza,Kompendium ortopedii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2009
  • pod red. prof. dr hab. med. Henryka Zwierzchowskiego, Zarys ortopedii, traumatologii i rehabilitacji narządu ruchu, Wydawnictwo Akademia Medyczna, Łódź 1995
  • prof. dr hab. med. Tomasz Żuk, dr hab. med. Artur Dziak, dr med. Andrzej Gusta,Podstawy ortopedii i traumatologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2001,
  • Tadeusz Kasperczak, Wady postawy ciała, Kraków 1994
  • pod redakcją Juliusza Jakubaszki, ABC postępowania w urazach, Wydawnictwo Medyczne Górnicki 2008
  • pod redakcją prof. dr. hab. med. Janusza Andresa, Pierwsza pomoc i resuscytacja krążeniowo-oddechowa, Polska Rada Resuscytacji 2006