Nowe zasady realizacji recept! 👉 Ważne zmiany dla pacjentów. Sprawdź❗
Nowe zasady realizacji recept! 👉 Ważne zmiany dla pacjentów. Sprawdź❗
Nowe zasady realizacji recept! 👉 Ważne zmiany dla pacjentów. Sprawdź❗

Niedobór witaminy D3 – jakie są objawy braku witaminy D w organizmie? Poznaj nietypowe symptomy i skutki

Niedobór witaminy D3 jest powszechną dolegliwością. Dotyczy przede wszystkim osób w podeszłym wieku, choć niebezpieczny jest dla organizmu bez względu na wiek. Niedobór witaminy D3 daje objawy neurologiczne, a także wpływa na układ kostny i autoimmunologiczny. Sprawdź, jakie są skutki braku witaminy D3.
Uśmiechnięta kobieta trzymająca kapsułkę
Źródło: 123RF
W skrócie
  • Niedobory witaminy D uważa się za jeden z poważniejszych problemów zdrowotnych u dzieci, młodzieży oraz osób w średnim i starszym.
  • Na syntezę witaminy D przez skórę wpływają takie czynniki, jak: pora roku, szerokość geograficzna, pora dnia, kolor skóry, wiek, użycie filtrów przeciwsłonecznych.
  • Zbyt niski poziom witaminy D wywołuje krzywicę u dzieci, a u osób dorosłych zwiększa ryzyko złamań kości.
SPRAWDŹ TEŻ: Witamina D3 - dawkowanie dla osób zdrowych i z niedoborem. Jakie są normy?
Spis treści

Reklama

Przyczyny niedoboru witaminy D

Witamina D3 nie bez powodu nazywana jest witaminą „słoneczną”, dlatego główną przyczyną jej niedoboru jest niedostateczna ekspozycja na światło słoneczne.

Na niedobór witaminy D3 wpływać mogą również niektóre choroby:

  • wątroby,
  • nerek,

stany zapalne, zaburzenia wchłaniania lub aktywacji witaminy D oraz przyjmowanie konkretnych leków. Chociaż pozyskiwanie witaminy D3 z pożywienia jest mniejsze niż z promieniowania słonecznego, to warto również zwrócić uwagę na dietę i uzupełniać niedobory jedząc ryby, sery, jaja, czy mleko.

Niedobór witaminy D3 jest niezaprzeczalnie niekorzystny dla ludzkiego organizmu. Witamina D należy do steroidowych organicznych związków chemicznych, której podstawowym zadaniem jest regulacja i kontrola stężenia wapnia i fosforu we krwi oraz wspomaganie pracy układu krążenia. Tym samym, witamina D jest odpowiedzialna za prawidłowy rozwój i mineralizację kości. Kluczowe znaczenie odgrywają dwie formy witaminy D:

  • witamina D2 (ergokalcyferol) - naturalnie występujący w organizmach roślinnych/drożdżach;
  • witamina D3 (cholekalcyferol) - naturalnie występujący w organizmach zwierzęcych.

Witamina D3 syntetyzowana jest w głębszych warstwach skóry, w wyniku ekspozycji ciała na promieniowanie słoneczne (promieniowanie ultrafioletowe) lub w mniejszym stopniu z pożywienia. Obie postacie witaminy D, zarówno witamina D2, jak i witamina D3 podlegają w organizmie człowieka przemianom do związków, których działanie przypomina funkcje hormonów. Ale to witamina D3 ma kluczowe znaczenie dla zdrowia człowieka, bowiem jest zdecydowanie bardziej skuteczna w podwyższaniu poziomu witaminy D w organizmie, niż witamina D2.  

Zbyt niski poziom witaminy D3 powoduje występowanie wielu chorób przewlekłych, mogą to być:

  • dolegliwości serca,
  • schorzenia związane z pogorszeniem stanu kości,
  • oraz choroby autoimmunologiczne.

Naukowcy z Uniwersytetu Ulster (Wielka Brytania) udowodnili, że niedostatek witaminy D jest przyczyną nieprawidłowego funkcjonowania systemu immunologicznego.

W konsekwencji osoby o niskim stężeniu witaminy D we krwi m.in. szybciej wchłaniają z powietrza trujący ołów. W przypadku niedostatecznej ilości witaminy D pojawiają się bóle kostne i mięśniowe. U dzieci może to prowadzić do rozwoju krzywicy, a  u dorosłych osteoporozy. Kości stają się bardziej podatne na złamania i uszkodzenia mechaniczne. Osłabieniu komórek mięśniowych towarzyszą bolesne skurcze. Obniżony poziom witaminy D w znacznym stopniu przyśpiesza także proces starzenia.

Reklama

Objawy niedoboru witaminy D3

Witamina D to jedna z niewielu witamin, której źródłem jest nie tylko pożywienie. Organizm potrafi wytwarzać ją sam. Nazywana jest witaminą słoneczną, ponieważ w największych ilościach produkowana jest w skórze pod wpływem promieni słonecznych. W naszej strefie geograficznej możemy w ten sposób pozyskiwać witaminę D w miesiącach od kwietnia do września.

W pozostałym okresie jej synteza jest minimalna, dlatego szczególnie w miesiącach jesienno-zimowych powinniśmy zadbać o odpowiednią suplementację. W tym czasie nasz układ odpornościowy jest bardziej osłabiony, a to z kolei przyczynia się do częstszych zachorowań. Inne objawy ostrzegawcze przy braku witaminy D to:

  • chroniczne przemęczenie,
  • stany poirytowania,
  • dolegliwości nerwicowe,
  • bezsenność,
  • nastroje depresji psychicznej,
  • krótkowzroczność,
  • wypadanie zębów.

Objawy braku witaminy D u dorosłych

Niedobór witaminy D3 u dorosłych objawia się przede wszystkim dość boleśnie w obrębie układu kostnego, ale również w obszarze całego organizmu. Skutkami niedoboru witaminy D3 u dorosłych stają się:

  • osteomalacja - rozmiękczanie kości;
  • osteoporoza - zrzeszotnienie kości;
  • łamliwość kości;
  • zwyrodnienia w obrębie układu kostnego;
  • zaburzenia funkcjonowania układu nerwowego;
  • dolegliwości ze strony mięśni;
  • osłabienie organizmu;
  • spadek odporności;
  • stany zapalne skóry;
  • zwiększona podatność na próchnicę, choroby przyzębia, wypadanie zębów;
  • pogorszenie słuchu;
  • zapalenie spojówek;
  • podwyższone ciśnienie tętnicze krwi.

Ponadto niedobór witaminy D3 zwiększa ryzyko chorób autoimmunologicznych, przede wszystkim cukrzycy, choroby Leśniowskiego-Crohna, nowotworu pęcherza moczowego, piersi, jelita grubego, okrężnicy i jajnika. Niedobór witaminy D3 może również prowadzi do chorób serca. Z badań wynika, iż niższe stężenie witaminy D3 w surowicy krwi można zaobserwować u osób cierpiących na stwardnienie rozsiane i chorobę Parkinsona.

Zanim pojawią się konkretne schorzenia, warto zwrócić uwagę na nietypowe objawy niedoboru witaminy D3, które mogą być sygnałem zbyt niskiego poziomu tej witaminy. Należą do nich:

  • bóle mięśni;
  • skurcze mięśni;
  • ogólne osłabienie;
  • problemy ze snem;
  • bóle stawów;
  • stan permanentnego zmęczenia;
  • bóle głowy;
  • przygnębienie, ze samopoczucie psychiczne;
  • trudności z koncentracją;
  • podatność na alergie;
  • częste przeziębienia i infekcje.

Niedobór witaminy D3 u dzieci

Niedobór witaminy D3 ma negatywny wpływ na stan układu kostnego, dlatego tak istotne jest dbanie o odpowiedni poziom witaminy D3 u dzieci w fazie wzrostu. Witamina D wspomaga prawidłowy rozwój organizmu od najmłodszych lat. Przede wszystkim odgrywa kluczową rolę we wchłanianiu wapnia, potrzebnego do rozwoju zdrowych, mocnych kości i zębów. Odpowiedni poziom witaminy D3 chroni dziecięce kości przed łamliwością a zęby przed próchnicą i mikrourazami. Niedobór witaminy D3 u dzieci może prowadzić do rozwoju krzywicy oraz słabości mięśni.

Niedobór witaminy D3 u niemowląt może się objawiać nadmiernie płaską główką z tyłu i wypukłymi guzami na czole. Ponadto opóźnia się proces zrastania ciemiączka. Niedobór witaminy D3 u małych dzieci może skutkować wspomnianą już wcześniej krzywicą, a słabość mięśni objawia się pod postacią tzw. żabiego brzuszka, który podczas leżenia na plecach sprawia wrażenie jakby rozlewał się na boki.

Objawy niedoboru witaminy D3 u niemowląt i małych dzieci to m.in.:

  • krzywica,
  • spowolnienie wzrostu,
  • opóźnione ząbkowanie,
  • słabość mięśni bądź nadmierne napięcie mięśniowe,
  • nerwowość,
  • spadek odporności i częstsze infekcje dróg oddechowych,
  • możliwe zaparcia.

Niedobór witaminy D3 u dzieci może również prowadzić do chorób autoimmunologicznych, cukrzycy, spadku odporności, czy przyczynić się do rozwoju niektórych nowotworów.

Jakie są skutki niedoboru witaminy D3?

Brak witaminy D3 w organizmie skutkuje też złym nastrojem, brakiem energii oraz problemami z koncentracją, zarówno dorośli jak i dzieci skarżą się na trudności w nauce i pracy. Czujemy się permanentnie zmęczeni, ospali i apatyczni. Mamy mniejszą motywację do podejmowania jakichkolwiek aktywności, a przez to z większym pesymizmem patrzymy w przyszłość.

W przypadku wystąpienia objawów niedoboru witaminy D3 trzeba skutecznie uzupełniać poziom „słonecznej witaminy” w organizmie. Wszyscy jesteśmy w takim samym stopniu narażeniu na niedobór, dlatego w miarę możliwości powinniśmy kontrolować poziom witamin we krwi. Osoby przebywające stale w zamkniętych pomieszczeniach, powinny szczególnie pamiętać o sprawdzaniu zawartości i pokrywaniu swojego zapotrzebowania na tą ważną substancję. 

Do poważniejszych skutków niedoboru witaminy D3 można zaliczyć choroby układu kostnego, dolegliwości w obrębie mięśni, dolegliwości sercowe, stany depresyjne, podatność na choroby immunologiczne i niektóre nowotwory.

Reklama

Jak szybko uzupełnić niedobór witaminy D3?

Leczenie niedoboru witaminy D3 uzależnione jest od konkretnego przypadku, w tym poziomu witaminy w organizmie, przyczyny niedoboru i wieku pacjenta. W celu uzupełnienia niedoborów witaminy D3 w organizmie zaleca się przede wszystkim:

  • zwiększenie ekspozycji na światło słoneczne - w miarę możliwości i z zachowaniem zasad bezpieczeństwa;
  • wzbogacenie diety o produkty bogate w witaminę D3;
  • w niektórych przypadkach suplementację preparatami zawierającymi witaminę D3.

Czytaj również

Bibliografia

  • M. Walicka i wsp., Niedobór witaminy D – problem społeczny, Postępy Nauk Medycznych, t. XXXII, nr 1, 2019.
  • Marcinowska-Suchowierska E: Witamina D – aktualny stan wiedzy. Wykorzystanie witaminy D profilaktyce i leczeniu osteoporozy. Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej. 2002; CVII, 2 (2): 111-119.
  • Brown AJ: Regulation of vitamin D action (editorial). Nephrol Dial Transplant 1999; 14, 11
  • Holic MF: High Prevalence of Vitamin D Inadequacy and Implications for Health; Mayo Clin. Proc., 2006; 81: 353-373.
  • Vieth R: What is the optimal vitamin D status for health? Progress in Biophysics and Molecular Biology 2006; 92: 26-32.
Katarzyna Czyżyńska
Artykuł napisany przez
Katarzyna Czyżyńska
Jako redaktor naczelna portalu medme.pl pasjonuję się promowaniem zdrowego stylu życia i szerzeniem wiedzy medycznej w przystępnej formie. Posiadam wieloletnie doświadczenie w dziedzinie dziennikarstwa medycznego, a moją misją jest dostarczanie Czytelnikom rzetelnych informacji, które pomagają im w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących zdrowia i dobrego samopoczucia. Współpracuję z ekspertami z różnych dziedzin medycyny, aby zapewnić najwyższą jakość treści i najnowsze informacje z branży. Zawsze szukam nowych sposobów na angażowanie naszej społeczności i uważam, że edukacja zdrowotna jest kluczem do poprawy jakości życia każdego z nas.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Witaminy
Witamina D - na co pomaga i jak ją przyjmować?
Źródła witaminy D3
Witamina B6 - na co pomaga? Dzienna dawka
Produkty z wysoką zawartością witaminy B6
Jakie produkty mają najwięcej naturalnej witaminy C? Poznaj najbogatsze źródła
Pomarańcze to nauralne źródło witaminy C
Podobne artykuły
Produkty zawierające witaminę B15
Witamina B15 - właściwości. Gdzie kupić kwas pangamowy?
Produkty bogate w kwas foliowe
Kwas foliowy - norma i objawy niedoboru. Na co jest stosowany i który wybrać?
Kobieta suplementująca witaminy w kapsułkach
Witaminy na zmęczenie i brak energii - jakie wybrać?
Mio-inozytol
Mio-inozytol – co to jest? Działanie i preparaty
Kobieta pokazująca rozdwajające paznokcie i pękające skórki
Witaminy na łamliwe, rozdwajające paznokcie i pękające skórki

Reklama


Sonda
Sonda redakcyjna
Czego używasz do pielęgnacji skóry twarzy?
Opakowanie produktu Merz Spezial