Metaplazja jelitowa: czy to groźne? Dieta, objawy i leczenie

Metaplazja jelitowa to sygnał alarmowy, ostrzegający przed zwiększonym ryzykiem zachorowania na raka żołądka. Jak rozpoznać jej objawy? Jakim poddać się badaniom? Co jeść? Na czym polega leczenie? Poznaj odpowiedzi na najważniejsze pytania.

Spis treści

Co to jest metaplazja jelitowa?

Metaplazja jelitowa jest stanem patologicznym, oznaczającym niepożądane zmiany w tkance nabłonkowej układu pokarmowego, a konkretnie przeistoczenie się nabłonka żołądkowego w nabłonek charakterystyczny dla zlokalizowanych poniżej jelit. W odróżnieniu od tzw. dysplazji nie ma ona podłoża genetycznego, lecz jest nabyta.  

Tego typu transformacja najczęściej jest powikłaniem jednego z dwóch schorzeń:

  • przewlekłego zapalenia błon śluzowych żołądka;
  • choroby wrzodowej żołądka i/lub dwunastnicy;

Choroby te w większości przypadków spowodowane są zakażeniem pałeczką Helicobacter pylori, powszechnie bytującą w układzie pokarmowym człowieka (jej nosicielem jest kilkadziesiąt procent populacji) i niekiedy powodującą poważne problemy zdrowotne. 

Inne przyczyny zachorowań, to między innymi zaburzenia o podłożu autoimmunologicznym, tłusta i ostra dieta, palenie papierosów oraz przewlekły stres. 

Metaplazja jelitowa – czy to groźne?

Pacjenci dowiadujący się od lekarza, że cierpią na metaplazję jelitową, pytają: czy to groźne? Odpowiedź jest twierdząca. Tego typu diagnoza powinna stanowić swego rodzaju dzwonek alarmowy wzywający do poddania się pogłębionej diagnostyce (nie tylko gastroskopii, ale też histopatologii) oraz natychmiastowemu leczeniu. 

Metaplazja jelitowa uważana jest za jedną z typowych zmian przednowotworowych, zwiastujących zwiększone ryzyko wystąpienia raka żołądka w przyszłości. Ocena ryzyka w dużym stopniu zależy od stopnia zaawansowania transformacji, której uległy komórki nabłonka. 

Należy pamiętać, że wyróżnia się kilka stadiów schorzenia – występuje metaplazja jelitowa pierwszego stopnia, a także drugiego i trzeciego, różniące się od siebie między innymi nasileniem objawów chorobowych. 

Reklama

Objawy metaplazji jelitowej

Objawy metaplazji jelitowej są dojmujące, ale mało charakterystyczne, łatwo jest je pomylić z symptomami innych schorzeń w obrębie układu pokarmowego – dlatego postawienie trafnej diagnozy często nie jest możliwe bez wykonania gastroskopii. 

Schorzenie to manifestuje się między innymi poprzez:

  • silne bóle w nadbrzuszu;
  • nudności, wymioty;
  • możliwe krwawienia z przewodu pokarmowego widoczne w postaci zabrudzeń stolca;
  • zgaga, czyli palenie w przełyku;

Ostatni z wymienionych objawów związany jest z możliwym występowaniem ognisk dysplazji jelitowej także w górnej części przewodu pokarmowego, głównie na skutek refluksu żołądkowo-przełykowego, którego istotą jest zarzucanie kwaśnych treści pokarmowych w górę. Tego typu problem w nomenklaturze medycznej nazywany jest przełykiem Barretta. 

Wytyczne dla pacjentów z metaplazją jelitową

Wytyczne dla pacjentów z metaplazją jelitową obejmują kilka różnego typu działań. 

Osoby, u których stwierdzono tego typu zaburzenie, powinny:

  • wykonać histopatologię wycinka pobranego z żołądka w celu; wykluczenia/potwierdzenia zmian nowotworowych
  • wykonać prosty i nieinwazyjny test ureazowy na obecność Helicobacter pylori;
  • poddać się leczeniu farmakologicznemu o charakterze przyczynowo-objawowym, w celu eliminacji źródeł zakażeń bakteryjnych oraz naprawy zniszczonych błon śluzowych przewodu pokarmowego;
  • zmienić nawyki żywieniowe oraz styl życia;
  • uważnie obserwować nasilenie objawów oraz ze zwiększoną częstotliwością poddawać się badaniom kontrolnym, m.in. gastroskopowym. 

Dieta przy metaplazji jelitowej

Dieta przy metaplazji jelitowej bazuje na zaleceniach formułowanych w przypadku choroby wrzodowej. Właściwe żywienie ma na celu przede wszystkim ograniczenie ilości wydzielanych soków trawiennych. 

Co można jeść przy metaplazji jelitowej? Wymienić w tym kontekście warto przede wszystkim:

  • chude mięso i wędliny, jeśli poddane obróbce termicznej, to wyłącznie poprzez gotowanie lub zapiekane w pergaminie;
  • chude mleko i jego przetwory: sery, jogurty kefiry;
  • produkty zbożowe, takie jak pieczywo jasne i czerstwe, płatki owsiane, ryż;
  • warzywa i owoce gotowane na parze;
  • ciasta biszkoptowe i drożdżowe.

Jedyne dopuszczalne tłuszcze to te delikatne i roślinne, takie jak oliwa z oliwek. Mogą one być dodawane do potraw, ale nie mogą być wykorzystywane do smażenia. 

Pamiętać należy o tym, aby pić duże ilości wody, ale już nie kawy, mocnej herbaty czy napojów gazowanych. Posiłki muszą być dobrze zbilansowane, niezbyt obfite, ale regularne: śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja, w odstępach co 2-3 godziny. 

Jeśli natomiast chodzi o produkty żywnościowe, które są absolutnie zakazane, wymienić w tym kontekście należy przede wszystkim:

  • tłuste mięso, wędliny i ryby;
  • tłuste mleko i jego przetwory;
  • produkty konserwowe;
  • wszystkie surowe owoce.

Co ważne, zakazane jest palenie papierosów, nie powinno się też przyjmować większych ilości alkoholu.

Leczenie metaplazji jelitowej

Leczenie metaplazji jelitowej jest stosunkowo łatwe, jeśli chodzi o zwalczanie przyczyn do niej prowadzących, a także doraźne łagodzenie objawów. Nie jest jednak na obecnym poziomie nauk medycznych możliwe cofnięcie zmian, które zaszły w komórkach nabłonka. 

Najczęściej stosowane leki, to:

  • antybiotyki zwalczające zakażenie Helicobacter Pylori  i innymi bakteriami, w tym amoksycylina i klarytromycyna;
  • inhibitory pompy protonowej, czyli środki hamujące wydzielanie soków trawiennych w żołądku - omeprazol i lansoprazol

W leczeniu szczególnej postaci metaplazji jelitowej, jaką jest przełyk Barretta, stosuje się też zabiegi ablacji, czyli celowego uszkodzenia komórek za pomocą elektrody emitującej prąd o częstotliwości radiowej. 

Czytaj też:

 

Bibliografia

  • Józef Kurek, Marcin Gierek, Powikłana choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy wciąż dużym wyzwaniem dla chirurgii. Opis przypadku, Chirurgia Polska 2013, 15, 2
  • Andrzej Szczekilk, Choroby wewnętrzne, 2005 Kraków, Medycyna Praktyczna
  • Żywienie w chorobie wrzodowej żołądka – Szpital Śląski w Cieszynie, www.szpitalslaski.pl
  • Stanisław Wojtuń, Jerzy Gil, Michał Florek, Podstawowe zasady leczenia przełyku Barretta, Pediatr Med Rodz 2012, 8 (4)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->