Pierwszy w historii zabieg, który przywrócił słuch. Trwał 16 minut. Sprawdź❗
Pierwszy w historii zabieg, który przywrócił słuch. Trwał 16 minut. Sprawdź❗
Pierwszy w historii zabieg, który przywrócił słuch. Trwał 16 minut. Sprawdź❗

Polipy w zatokach: objawy, naturalne leczenie i usuwanie

Polipy w zatokach rzadko dają czytelne objawy, dlatego większość pacjentów nie wie o ich istnieniu. Zazwyczaj występują w przebiegu przewlekłego zapalenia zatok o podłożu bakteryjnym, wirusowym, grzybiczym lub alergicznym. Zobacz, jakie są przyczyny ich powstawania oraz metody leczenia farmakologicznego i chirurgicznego. Poznaj domowe sposoby.
Kobieta ma uporczywy katar
źródło:123RF
Spis treści

Zobacz nasz test inhalatorów:

Reklama

Czym są polipy w zatokach?

Polipy w zatokach są miękkimi naroślami, powstałymi w wyniku rozrostu błon śluzowych wyściełających komory pneumatyczne usytuowane w przedniej części twarzoczaszki. Najczęściej wrastają w rejonie kompleksu ujściowo-przewodowego, a więc w miejscu połączenia zatok z jamą nosową. 

Guzki te nie mają charakteru nowotworowego, uważane są natomiast za końcowe stadium procesu zapalnego w obrębie zatok przynosowych. Tym samym nie są traktowane w kategoriach oddzielnej jednostki chorobowej, lecz zazwyczaj stanowią atrybut jednego z podtypów choroby, jaką jest przewlekłe zapalenie zatok

Należy jednak pamiętać, że polipy tworzyć się mogą także w przebiegu innych schorzeń, w tym na przykład mukowiscydozy, potencjalnie śmiertelnej choroby dziedzicznej, której istotą jest mutacja w genie kodującym jedno z białek. 

Na podstawie badań endoskopowych szacuje się, że częstotliwość występowania polipów nosa wynosi dla ogółu populacji w różnych rejonach świata 0,5 do nawet 4,5 procent (dane: I. Gromek, A. Krzeski, Przewlekłe zapalenie zatok nosowych z polipami nosa).

Faktyczna skala zjawiska może być jednak nawet 5-krotnie wyższa, a to ze względu na bezobjawowy charakter większości przypadków. 

Reklama

Przyczyny powstawania polipów w zatokach

Jakie są przyczyny powstawania polipów w zatokach? Nie zostały one do dziś wyjaśnione w sposób bezsprzeczny. Na gruncie dotychczasowych ustaleń przyjmuje się jednak, że problem ten prawdopodobnie jest konsekwencją takich mechanizmów, jak:

  • upośledzenie funkcji komórek nabłonka w wyniku zakażeń bakteryjnych lub wirusowych, a także działania czynników alergicznych, toksycznych lub mechanicznych. Wśród istotnych procesów zachodzących wówczas w jamie nosowej i zatokach wymienić można m.in.: 
    • zwiększone wytwarzanie cytokin prozapalnych w nabłonku, 
    • nadmierne gromadzenie się włókien kolagenowych, 
    • niepełną regenerację uszkodzonych w czasie infekcji tkanek i związane  z tym zaburzenie funkcji kanałów jonowych 
  • eozynofilowe zapalenie błony śluzowej, wywoływane prawdopodobnie przez tzw. enterotoksyny bakteryjne, znajdujące się w wydzielinie śluzowej i powodujące silne reakcje immunologiczne. 

Reklama

Czynniki ryzyka występowania polipów w zatokach

Obliczono, że średni wiek pojawienia się tego typu dolegliwości to 42 lata (dane: badanie EPSOS 2005, za Gromek, A. Krzeski, Przewlekłe zapalenie zatok nosowych z polipami nosa). Polip w zatoce częściej występuje u mężczyzn (1,68 zachorowań na 1000 osób rocznie w przedziale wiekowym 50-59 lat) niż u kobiet (wskaźnik 0,82/1000). 

Oprócz wieku i płci, do czynników ryzyka zalicza się też obciążenia genetyczne (występowanie polipów u innych członków rodziny), a także różnego typu schorzenia. Obok wzmiankowanego zapalenia zatok oraz mukowiscydozy, wymienić należy m.in. rozwijającą się na podłożu alergicznym astmę oraz zespół Churga i Strauss, czyli eozynofilowe ziarniniakowe zapalenie naczyń.  

Reklama

Objawy polipów w zatokach

Objawy polipów w zatokach często są mało charakterystyczne lub w ogóle niezauważalne, dlatego tak znaczny odsetek pacjentów o nich nie wie lub dowiaduje się przypadkiem w czasie rutynowych badań. 

Jeśli jakiekolwiek symptomy występują, to należy zaliczyć do nich między innymi:

  • uczucie niedrożności nosa,
  • upośledzenie zmysłu węchu,
  • spływanie jałowej lub ropnej treści po tylnej ścianie gardła,
  • katar, łzawienie, kaszel wynikający z podrażnienia śluzówki,
  • uciskający, ćmiący ból głowy, zwłaszcza w przedniej części twarzoczaszki.

Warto zauważyć, że objawy te są identyczne z symptomami klasycznego zapalenia zatok i trudno jest przypisać je wyłącznie wystąpieniu polipów.

Reklama

Leczenie polipów zatokach

Tak, jak ciężko jest rozdzielić objawy, tak też tożsame z terapią zapalenia zatok jest leczenie polipów, przynajmniej na początkowym etapie. Podstawowym działaniem jest farmakoterapia z użyciem silnych leków przeciwzapalnych, należących do grupy glikokortykosteroidów, zwłaszcza w przypadku polipów tzw. eozynofilowych. 

W pierwszej kolejności środki te podawane są donosowo w postaci kropli lub aerozolu. Wobec nieskuteczności terapii miejscowej, zaleca się doustne podanie sterydów, w szczególności u pacjentów chorych na astmę. Jeśli polipy występują w przebiegu bakteryjnego zapalenia zatok, albo mają charakter neutrofilowy, wskazane jest też krótkotrwałe leczenie antybiotykiem – lekiem pierwszego wyboru jest amoksycylina, czyli półsyntetyczna penicylina.  

Reklama

Usuwanie polipów w zatokach

Efekty leczenia farmakologicznego nie zawsze są satysfakcjonujące, nie zawsze też są trwałe. Guzki mogą odrastać w krótkim czasie po odstawieniu leków. W takich sytuacjach zaleca się usuwanie polipów w zatokach metodami zabiegowymi. 

Starszą techniką jest tzw. polipektomia, która polega na usunięciu polipa za pomocą specjalnej pętli i kleszczy. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym i wymaga 1-dniowej hospitalizacji. Współcześnie jednak częściej polipy usuwa się metodą endoskopową (FESS 0d ang.  Functional Endoscopic Sinus Surgery). Jest ona zalecana w szczególności w przypadku polipów mnogich oraz dużych. Zabieg także odbywa się w trybie jednodniowym.

Reklama

Naturalne leczenie polipów w zatokach

Naturalne leczenie polipów w zatokach nie przynosi szczególnych rezultatów – tego typu domowe metody stosować warto jedynie w szerszym kontekście, a więc głównie w celu łagodzenia stanów zapalnych zatok. 

Zalecane są między innymi:

  • płukanie zatok z użyciem roztworów soli fizjologicznej lub morskiej;
  • inhalacje parą wodną;
  • stosowanie suplementów diety zawierających witaminę C, cynk oraz składniki ziołowe;
  • używanie dostępnych bez recepty niesteroidowych leków przeciwzapalnych, pamiętając jednakże o skutkach ubocznych ich przyjmowania i zachowując w związku z tym daleko posuniętą wstrzemięźliwość.

Czytaj również

Bibliografia

  • Iwona Gromek, Antoni Krzeski, Przewlekłe zapalenie zatok nosowych z polipami nosa, Magazyn otolaryngologiczny, wydanie specjalne, styczeń 2009
  • Piotr Wardas, Jarosław Markowski, Agnieszka Piotrowska-Seweryn, Przegląd aktualnych wytycznych w zakresie diagnostyki i leczenia zapaleń zatok przynosowych z praktycznym komentarzem, Forum Medycyny Rodzinnej 2014, tom 8, nr 4
  • Małgorzata Olszowiec-Chlebna, Krzysztof Trzciński, Iwona Stelmach, Masywna polipowatość nosa u chorego z nowo rozpoznaną mukowiscydozą, Advances in Respiratory Medicine 2017; 85, supl. II
Piotr  Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Objawy laryngologiczne
Lody na ból gardła - czy pomagają? Czy można je jeść?
Jedzenie lodów na ból gardła
Kiedy zielony katar powinien zaniepokoić? Poznaj sposoby leczenia
Zielony katar to sygnał organizmu o walce z chorobą
Gula w gardle - nieprzyjemne uczucie o podłożu psychicznym czy fizycznym? Objawy i leczenie
Kobieta odczuwa gulę w gardle
Podobne artykuły
Kobieta z podrażnionym podniebieniem
Podrażnione podniebienie - przyczyny i leki. Jak leczyć?
Czerwone ucho
Co oznaczają czerwone uszy?
Osoba cierpiąca na zaburzenia słuchu
Szum w uszach - co oznacza i jak go zlikwidować? Przyczyny, domowe sposoby i leki
Pacjentka z problemem białego kataru
Biały katar - przyczyny i objawy. Jak długo trwa?

Reklama


Jak się uchronić przed chorobami cywilizacyjnymi?
Sprawdź!