Jakie są przyczyny zatkanych uszu oraz jak może je odetkać?

Zatkane ucho skutkuje nie tylko niedosłuchem, ale może dodatkowo powodować inne nieprzyjemne objawy, jak szumy uszne, zawroty głowy czy problemy z koncentracją. Sprawdź, jakie mogą być przyczyny zatkanych uszu oraz co należy zrobić, aby pozbyć się dolegliwości. Dowiedz się także, czy warto korzystać z domowych sposobów na odetkanie uszu oraz czy wszystkie są bezpieczne.
Kobieta ma zatkane ucho
źródło:123RF
  • Zatkane uszy mogą mieć rozmaite przyczyny. Począwszy od infekcji dróg oddechowych, poprzez nagłą zmianę ciśnienia, na nadmiarze woskowiny kończąc.
  • Podstawowym objawem zatkania uszu jest niedosłuch, ale mogą wystąpić także symptomy dodatkowe, takie jak szumy uszne, zawroty głowy, problemy z koncentracją.
  • Istnieje wiele sposobów na odetkanie uszu. Jednakże, aby metoda była skuteczna, powinna być dostosowana do przyczyny dolegliwości. Inaczej bowiem postępuje się w przypadku infekcji aniżeli zatoru wywołanego woskiem usznym.
SPRAWDŹ TEŻ: Niedosłuch - leczenie niedosłuchu u dorosłych i dzieci
Spis treści

Przyczyny zatkanego ucha

Zatkane ucho to dość uporczywa dolegliwość, które skutkuje nie tylko głuchotą przewodzeniową, ale może także prowadzić do innych nieprzyjemnych objawów, jak zawroty głowy, szumy uszne, a nawet bóle głowy i trudności z koncentracją. 

Zatkane uszy mogą mieć rozmaite przyczyny. Najbardziej prozaiczną i zarazem najczęstszą przyczyną dolegliwości jest nadmiar woskowiny w uszach. Wosk uszny to wydzielina, która w sposób naturalny powstaje się w przewodzie słuchowym, aby go nawilżać, a także żeby chronić uszy przed owadami i drobnoustrojami. Jeśli uszy nie są czyszczone w odpowiedni sposób, może powstać czop w woskowiny, który zablokuje kanał słuchowy. 

Oczywiście przyczyną zatoru może być także ciało obce w uchu. Inną przyczyną może być infekcja górnych dróg oddechowych. Mechanizm powstawania zatoru wygląda wówczas następująco: najpierw katar towarzyszący infekcji prowadzi do obrzęku błony śluzowej nosa, a następnie niewyleczona w porę infekcja skutkuje obrzękiem trąbki słuchowej, która łączy nos, uszy i gardło. 

Stan zapalny ucha, będący konsekwencją infekcji górnych dróg oddechowych jest szczególnie częsty u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Kolejna przyczyna zatkanych uszu to ciśnienie, a konkretnie nagła zmiana ciśnienia. Właśnie dlatego w czasie podróży samolotem zatykają się uszy. Podobne uczucie pojawia się podczas jazdy windą czy w czasie górskiej wspinaczki. Uszy zatykają się ponadto w czasie nurkowania w basenie, także na skutek zmiany ciśnienia. Dodatkowo woda sprawia, że wosk uszny pęcznieje, co jeszcze bardziej zwiększa ryzyko powstawania zatoru w kanale słuchowym. 

Zatkane ucho i szum

Wszystkie wymienione powyżej przyczyny wywołują dyskomfort w uszach, określany najczęściej jako tzw. uczucie zatkanego ucha. Pacjenci opisują je różnorako, jednak większość skupia się na nagłym pogorszeniu słuchu, nazywanym fachowo niedosłuchem przewodzeniowym. 

To podstawowy objaw zatkanego ucha, ale pojawiają się ponadto symptomy towarzyszące takie jak:

  • ból ucha,
  • zawroty głowy, 
  • szumy uszne,
  • uczucie rozpierania w uchu,
  • ból głowy,
  • problemy z koncentracją,
  • kaszel,
  • swędzenie uszu.

Jak odetkać ucho zatkane woskowiną?

Wiele pacjentów, którym dokuczają wymienione wyżej objawy, poszukuje informacji o skutecznych sposobach na odetkanie ucha. Generalnie należy zapamiętać, że metoda powinna być dostosowana do przyczyny dolegliwości. Inaczej postępuje się z infekcją trąbki słuchowej, aniżeli z zatorem spowodowanym przez ciało obce czy zalegający wosk uszny. 

W przypadku ciała obcego w uchu najlepiej udać się na szpitalny oddział ratunkowy lub do lekarza pierwszego kontaktu (ewentualnie laryngologa, jeśli istnieje możliwość umówienia wizyty w krótkim czasie). Lekarz z użyciem specjalistycznych narzędzi usunie ciało obce, nie naruszając przewodu słuchowego.

Jak natomiast odetkać ucho zatkane woskowiną? W tym przypadku zastosowanie znajdują preparaty rozpuszczające woskowinę w uchu w formie sprayu lub kropli, które można kupić w każdej aptece. Skuteczna na zatkane ucho jest parafina, którą można znaleźć w składzie wielu tego typu preparatów.  Niekiedy jednak takie preparaty nie są w stanie rozpuścić wosku, wówczas konieczna jest wizyta u laryngologa, który za pomocą haka usznego usuwa zalegający czop.

Co należy podkreślić, niedrożność kanału słuchowego wywołana czopem z woskowiny występuje najczęściej u osób, które używają na co dzień patyczków higienicznych do czyszczenia uszu w środku. Jak wiadomo, patyczkami powinno się czyścić tylko małżowinę uszną. Wkładanie ich do uszu po pierwsze zwiększa produkcję woskowiny. 

W kanale słuchowym powinien znajdować się wosk, który pełni funkcje ochronne. Usuwanie go za pomocą patyczka sprawia, że narząd słuchu zaczyna wytwarzać więcej wosku, a jego nadmiar może przyczyniać się do zatorów. Po drugie, sama czynność wsuwania patyczka do przewodu słuchowego sprawia, że znajdująca się w nich woskowina zbija się w czop. 

Jak natomiast postępować z zatkanym uchem w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych? Zwykle wystarczy stosowanie kropli na katar oraz leków przeciwzapalnych. Dodatkowo można stosować leki douszne zawierające wodą morską. 

W większości przypadków dolegliwości powinny ustąpić w ciągu kilku dni. Jeśli jednak będą się utrzymywać lub co gorsza nasilać, wówczas konieczna będzie wizyta u lekarza. Infekcja górnych dróg oddechowych mogła powinien doprowadzić do zapalenia ucha, a wtedy niezbędne będzie specjalistyczne leczenia. 

Wizytę należy się umówić zwłaszcza wtedy, gdy pojawi się silny ból ucha, gorączka, słuch wyraźnie się pogorszy lub jeśli z przewodu słuchowego wycieknie wydzielina.  

Zatkane ucho po nocy 

Szczególnie zatkane uszy po nocy sugerują, że przyczyną dolegliwości jest infekcja górnych dróg oddechowych, której towarzyszy uporczywy katar. W ciągu dnia osoba dotknięta infekcją regularnie wydmuchuje nos oraz stosuje preparaty obkurczające śluzówkę nosa. 

W nocy natomiast nie ma takiej możliwości. Wówczas zwiększa się obrzęk błony śluzowej nosa, co może doprowadzić do obrzęku trąbki słuchowej, a co za tym idzie do uczucia przytkanych uszu po nocy. Objaw powinien ustępować po 2-3 dniach stosowania preparatów na nieżyt nosa. Jeśli jednak będzie się nasilać, może to być oznaką zapalenia trąbki słuchowej (inaczej trąbki Eustachiusza). 

Leczenie zapalenia trąbki słuchowej przypomina leczenie infekcji górnych dróg oddechowych, ale czasami zachodzi konieczność przedmuchania trąbki Eustachiusza za pomocą specjalnego balonu i oliwki. 

Preparaty na zatkane ucho 

Jeżeli chodzi o dostępne w aptekach krople na zatkane ucho czy inne preparaty, to znajdują one zastosowanie głównie w przypadku zatoru w przewodzie słuchowym spowodowanego woskowiną. Większość kropli do uszu (na zatkane ucho) to preparaty bez recepty, które zawierają w składzie parafinę, oliwę z oliwek lub oleje mineralne. Generalnie substancje tłuste, które będą w stanie rozpuścić wosk uszny. 

Ponadto w aptekach można znaleźć spraye na zatkane ucho, które będą miały w składzie substancje o działaniu przeciwzapalnym. Zwykle jest to salicylan choliny, zaliczany do niesteroidowych leków przeciwzapalnych. 

Domowe sposoby na zatkane ucho

Poza preparatami aptecznymi można wyróżnić domowe sposoby na zatkane ucho. Znajdują one zastosowanie zwłaszcza wtedy, gdy zatkane uszy są efektem nagłej zmiany ciśnienia, do jakiej dochodzi na przykład w czasie podróży samolotem. Znanym sposobem na odetkanie uszu po lądowaniu jest żucie gumy lub ssanie cukierków. Pomocne może być także połykanie śliny. Warto wspomnieć, że uszy powinny się samoczynnie odetkać w ciągu maksymalnie 5 godzin. Jeśli jednak tak się nie zdarzy, konieczna będzie wizyta u lekarza, gdyż mogło dojść do tzw. urazu ciśnieniowego. Zdarza się on jednak rzadko, głównie osobom, które podróżowały samolotem z ostrą infekcją dróg oddechowych. Uraz ciśnieniowy wymaga długotrwałego przyjmowania leków przeciwobrzękowych. 

Co zaś zrobić z zatkanych uchem po nurkowaniu? W większości przypadków wystarczy przechylić głowę i pociągnąć za małżowinę uszną, aby pozbyć się problemu. Osobom, które często chodzą na basen lub nurkują w innych akwenach zaleca się, by korzystały z zatyczek do uszu.  

Wielu pacjentów poszukuje także informacji, jak odetkać ucho zatkane woskowiną domowym sposobem. W Internecie można znaleźć wiele porad w tym zakresie – między innymi przepłukiwanie ucha strzykawką z ciepłą wodą. Specjaliści odradzają jednak pacjentom, by wykonywali jakiekolwiek zabiegi przepłukiwania uszu samodzielnie. Nieumiejętne wykonanie takiego zabiegu może bowiem znacząco pogorszyć stan. 

Kwestią sporną pozostaje także świecowanie uszu w domu. Znajduje ono zarówno zwolenników, jak i zagorzałych przeciwników. Biorąc pod uwagę argumenty za i przeciw, zabieg zdecydowanie lepiej wykonywać u profesjonalisty aniżeli samodzielnie. Warto pamiętać, że nieumiejętnie wykonany może nie tylko pogorszyć słuch, ale dodatkowo doprowadzić do poparzenia. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Agnieszka Fedorczyk, Przychodzi pacjent do laryngologa..., Usłyszeć świat nr 1/2016.
  • Mariola Śliwińska-Kowalska, Perspektywy prewencji i leczenia odbiorczych uszkodzeń słuchu, Otorynolaryngologia 2018, 17(3): 95-104.
  • Jerzy Kuczkowski, Aktualne problemy w rozpoznawaniu i leczeniu ostrego i wysiękowego zapalenia ucha środkowego, Forum Medycyny Rodzinnej 2011, tom 5, nr 4, 287–294.
  • Maria Konarska-Król, Magdalena Justyna Kacperska, Karol Jastrzębski, Maciej Radek, Bartłomiej Tomasik, Zaburzenia słuchu w praktyce neurologa, Aktualn Neurol 2014, 14 (1), p. 61–69.
  • https://slyszymy.pl/uploads/images/Uslyszec_Swiat_GAZETA/USLYSZEC_SWIAT_nr1_web.pdf [dostęp 26.07.2021 r.]
  • https://zdrowie.pap.pl/byc-zdrowym/chore-ucho-u-dziecka-nie-zawsze-boli [dostęp 26.07.2021 r.]
Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Więcej z kateogrii: Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Swędzenie w uchu - w środku i na zewnątrz. Jak leczyć?
Przeczytaj artykuł
Preparat do czyszczenia uszu - dla dzieci i dorosłych
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Swędzenie w uchu - w środku i na zewnątrz. Jak leczyć?
Preparat do czyszczenia uszu - dla dzieci i dorosłych
Ból ucha - przyczyny i leczenie. Domowe sposoby
Ból za uchem - przyczyny pulsującego bólu za uchem
Nadmiar woskowiny w uszach - jak czyścić uszy?
Piszczenie w uszach - przyczyny. Jak się pozbyć?
Szum w uszach - od czego szumy uszne? Leczenie domowe

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama