Uczucie czegoś w gardle: w przełyku, krtani. Co oznacza?

Uczucie czegoś w gardle może towarzyszyć często. Zobacz, co jest tego przyczyną. Pamiętaj, że objaw ten może mieć charakter psychosomatyczny, ale też często bywa manifestacją poważniejszych problemów klinicznych.
Kobieta odczuwa coś w gardle
źródło:123RF

Spis treści

Skąd się bierze uczucie czegoś w gardle?

Uczucie „czegoś w gardle” może mieć charakter zarówno obiektywny, jak też subiektywny. 

Wśród jakich czynników należy szukać przyczyn?

  • Infekcja wirusowa lub bakteryjna górnych dróg oddechowych (grypa, przeziębienie, przewlekłe zapalenie zatok, zapalenie gardła i migdałków podniebiennych – angina) i związane z tym: stan zapalny, obrzęk, gromadzenie się flegmy;
  • Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła (ang. post nasal drip syndrome – PNDS);
  • Dysfagia ustno-gardłowa – utrudnione przechodzenie pokarmu przez przełyk, najczęściej związane z zaburzeniami neurologicznymi i mięśniowymi, takimi jak stwardnienie rozsiane czy wylew krwi do mózgu;
  • Choroba refluksowa przełyku (ang.: gastroesophageal reflux disease - GERD), w przebiegu której dochodzi do cofania się treści żołądkowych w górę układu trawiennego, aż do gardła, a nawet jamy ustnej;
  • Podrażnienie mechaniczne lub chemiczne, reakcja alergiczna na różnego typu substancje wziewne (kurz, sierść, pyłki);
  • Faktyczne zaleganie ciała obcego w przełyku  (np. ości, fragmentu kości twardej skórki chleba);
  • Rozwijająca się choroba nowotworowa (rak przełyku, krtani, gardła, chłoniak Hodgkina).

Jeśli chodzi natomiast o doznania subiektywne, mowa jest przede wszystkim o zaburzeniu psychosomatycznym znanym jako Globus histericus, czyli „gula w gardle”. Uczucie jakby coś stało w gardle, jest w tej sytuacji jedynie złudzeniem powstałym na tle emocjonalnym, nie jest natomiast związane z żadnym schorzeniem organicznym.

Dziwne uczucie w gardle, jako objaw psychosomatyczny

Dziwne uczucie w przełyku o charakterze psychosomatycznym najczęściej opisywane jest przez pacjentów jako wrażenie zalegania ciała obcego („kluchy”, guli, guza) lub ściśnięcia gardła, tak mocnego, że niekiedy aż uniemożliwiającego oddychanie. 

Z tego typu dolegliwościami regularnie lub incydentalnie zmaga się około 40-50 procent dorosłej populacji. Są one efektem somatyzacji, czyli zastępowania doznań psychicznych czysto fizycznymi. 

Występują u osób:

  • cierpiących na zaburzenia nerwicowo-lękowe w perspektywie długoterminowej, w tym różnego typu fobie, nerwice wegetatywne itd;
  • przeżywających pojedyncze sytuacje stresowe w życiu codziennym (ważny egzamin, publiczne wystąpienie);
  • doświadczających cierpienia np. z powodu śmierci lub choroby bliskiej osoby.

Uczucie, jakby coś było w gardle bywa też objawem psychosomatycznym u pacjentów chorych na depresję a także osób o określonym typie osobowości (na przykład lękliwej albo anankastycznej).

Jak rozpoznać, że dziwne uczucie w gardle to nerwica?

Diagnostyka wszelkich somatyzacji wymaga przeprowadzenia pogłębionego wywiadu psychiatrycznego a także poddania się szeregowi badań diagnostycznych w celu wyeliminowania przyczyn organicznych. 

Aby stwierdzić, że dziwne uczucie w gardle to nerwica, należy wykonać:

  • laryngoskopię i inne badania laryngologiczne, pozwalające naocznie ocenić stan gardła, krtani i przełyku pod kątem ewentualnych zmian chorobowych;
  • manometrię przełyku, polegającą na sprawdzeniu kurczliwości mięśni przewodu pokarmowego;
  • tomografię komputerową (alternatywnie rezonans magnetyczny lub prześwietlenie RTG) w celu wykrycia ewentualnych zmian nowotworowych;
  • pH-metrię, czyli badanie kwasowości środowiska przełyku, niezbędne w przypadku podejrzeń refluksu;
  • gastroskopię – badanie endoskopowe pozwalające ocenić dalsze odcinki układu pokarmowego;

Dopiero wykluczenie schorzeń górnej części przewodu oddechowego/trawiennego pozwala na powiązanie uczucia guli w gardle z zaburzeniami natury emocjonalnej. 

Uczucie, że coś stoi w przełyku a dysfagia

Uczucie, że coś stoi w przełyku, krtani lub gardle, często towarzyszy osobom cierpiącym na dysfagię. Zaburzenie to ma związek z uszkodzeniami morfologicznymi górnego odcinka dróg pokarmowych, nowotworami bądź nieprawidłowościami o charakterze nerwowo-mięśniowym, a jego istotą jest utrudniony przepływ treści pokarmowych przez przełyk, z jamy ustnej do żołądka.

Dysfagia rzadko występuje w postaci izolowanej klinicznie, zazwyczaj jest następstwem takich problemów zdrowotnych:

  • stwardnienie rozsiane;
  • stwardnienie zanikowe boczne;
  • udar mózgu;
  • choroba Wilsona;
  • nowotwór mózgu;
  • rak gardła, krtani, przełyku;
  • zaawansowana próchnica i związane z nią poważne braki w uzębieniu.

Dysfagia występuje u około 7 procent populacji, a odsetek osób nią dotkniętych wzrasta w wraz z wiekiem. 

Uczucie jakby coś było w gardle w osób z PNDS

U wielu osób uczucie jakby coś było w gardle znajduje odzwierciedlenie w stanie faktycznym, a owym „czymś” najczęściej jest gęsta wydzielina spływająca po tylnej ściance. Jest to problem zdrowotny typowy przede wszystkim dla pacjentów cierpiących na przewlekłe zapalenie zatok przynosowych. 

Post nasal drip syndrome najczęściej występuje na podłożu wirusowym, ale zdarzają się też przypadki bakteryjnych nadkażeń wydzieliny (ma ona wówczas charakterystyczny, nieprzyjemny smak, odurzającą woń oraz żółto-zielonkawe zabarwienie). 

Pozostałe przyczyny PNDS to między innymi alergia, a także wady anatomiczne, takie jak skrzywienie przegrody nosowej. Problem ten może być związany także z naczynioruchowym (idiopatycznym) nieżytem nosa, które jest schorzeniem niezapalnym o nie do końca wyjaśnionych przyczynach, prawdopodobnie powodowanym rozszerzaniem naczyń krwionośnych na skutek działania temperatury. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Allan Pollack i inni, Globus hystericus, Australian family physician 42(10), October 2010
  • Krzysztof Małyszczak, Somatyzacja w stanach lękowych, Psychiatria po Dyplomie→2015→01
  • Bożena Wiskirska-Woźnica, Wprowadzenie do dysfagii jako problemu wielospecjalistycznego, Otorynolaryngologia 2016, 15(2)
  • Anna Czernuszenko, Postępowanie w dysfagii neurogennej, Otorynolaryngologia 2016, 15(2)
  • Piotr Wardas, Jarosław Markowski, Agnieszka Piotrowska-Seweryn, Przegląd aktualnych wytycznych w zakresie diagnostyki i leczenia zapaleń zatok przynosowych z praktycznym komentarzem, Forum Medycyny Rodzinnej 2014, tom 8, nr 4

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!