Nowe zasady realizacji recept! 👉 Ważne zmiany dla pacjentów. Sprawdź❗
Nowe zasady realizacji recept! 👉 Ważne zmiany dla pacjentów. Sprawdź❗
Nowe zasady realizacji recept! 👉 Ważne zmiany dla pacjentów. Sprawdź❗

Torbiel w zatoce szczękowej - objawy, przyczyny i domowe sposoby. Czy może się wchłonąć?

Torbiel w zatoce szczękowej jest patologiczną przestrzenią wypełnioną płynną, półpłynną lub gazową treścią. Jest zlokalizowana w obrębie twarzoczaszki, a konkretnie w pneumatycznych przestrzeniach w kościach zwanych zatokami. Sprawdź, skąd się biorą, jakie dają objawy, a także jak należy je leczyć.
Wizualizacja zatok szczękowych
źrodło:123RF
Spis treści

Reklama

Czym jest torbiel w zatoce szczękowej? 

Torbiel to jedno- lub wielokomorowa, patologiczna przestrzeń w obrębie kości lub tkanek miękkich, wypełniona treścią płynną, półpłynną lub gazową. Torbiele lokalizują się zwykle w obrębie twarzoczaszki, między innymi w zatokach przynosowych.

Zatoki można nazwać pneumatycznymi przestrzeniami w kościach twarzoczaszki, które są połączone z jamą nosową. W ciele człowieka występują cztery pary zatok przynosowych: czołowe, klinowe, szczękowe oraz komórki sitowe.

Zatoki szczękowe są największe spośród wszystkich zatok przynosowych. Znajdują się na styku jamy ustnej i nosowej.

Torbiele zatok szczękowych stanowią istotny problem terapeutyczny zarówno dla laryngologów, jak stomatologów i chirurgów szczękowo-twarzowych.

Prawdopodobnie z powodu większej dostępności, a także dokładności badań obrazowych są wykrywane coraz częściej u pacjentów. Rozpoznaje się je zazwyczaj u mężczyzn w 4. dekadzie życia.

Reklama

Torbiel retencyjna i zastoinowa zatoki szczękowej

Torbiele retencyjne te nazywane są funkcjonalnymi, gdyż mogą pojawić się zarówno w obrębie kości, jak i tkanek miękkich. Są w stanie objąć każdy narząd. Wytworzyć się mogą również w lewej lub prawej zatoce szczękowej.

Torbiele retencyjne są miękkie i bezbolesne. Czy są groźne? Zazwyczaj nie, jednak może powodować ból i dyskomfort.

Torbiele zastoinowe są natomiast małe i powstają wyłącznie na błonach śluzowych, dlatego najczęściej pojawiają się w jamie ustnej. Zmiana ta jest miękka i wypełniona płynem.

Torbiel zastoinowa nie powoduje bólu, choć może wywoływać niewielki dyskomfort. Najczęściej nie jest groźna, a do pęknięcia w zatoce szczękowej dochodzi samoistnie, przez co nie wymaga leczenia.

Przyczyny torbieli w zatoce szczękowej 

Torbiel w zatoce szczękowej najczęściej ma etiologię zapalną. Na skutek stanu zapalnego błony śluzowej nosa i zatok, wywołanego na przykład infekcją, tworzy się obrzęk, który prowadzi do zamknięcia połączenia zatok z jamą nosową.

Wówczas w zatokach powstaje podciśnienie, które sprzyja wnikaniu do ich wnętrza drobnoustrojów z nosa. W ten sposób rozwija się zakażenie. Jeśli zakażenie ma charakter przewlekły, jego częstą konsekwencją są polipy oraz torbiele. 

Torbiele zatoki szczękowej mogą być także efektem długotrwałego zębopochodnego zapalenia zatok szczękowych, któremu sprzyja bliskie sąsiedztwo zatok szczękowych z wierzchołkami korzeni zębów trzonowych i przedtrzonowych.

Zmiany okołowierzchołkowe korzeni zębów są bowiem częstą przyczyną rozwoju stanu zapalnego w zatokach szczękowych. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym zębopochodnym stanom zapalnym zatok jest obecność w szczęce kości gąbczastej przez którą drobnoustroje z łatwością przedostają się do zatok.

Innym powodem powstania torbieli w zatokach szczękowych może być przewlekłe zapalenie zatok spowodowane:

Torbiele zatok szczękowych mogą mieć także etiologię rozwojową.

Reklama

Objawy torbieli w zatoce szczękowej  

Torbiele zatoki szczękowej występuje często w organizmie w sposób bezobjawowy. Z racji  tego bywają trudne do wykrycia. Zdarza się również, że dolegliwości spowodowane ich obecnością są ignorowane, dopóki nie staną się wystarczająco uciążliwe.

A na czym one polegają? Oto najczęściej wymieniane objawy torbieli w zatoce szczękowej:

  • uczucie ucisku lub rozpierania w twarzoczaszce,
  • ból zębów,
  • niedrożność nosa, 
  • wyciek z nosa oraz spływanie wydzieliny nosowej do gardła,
  • utrata węchu,
  • chrapanie,
  • ból uszu,
  • uczucie ciśnienia w uszach,
  • gorączka,
  • zmęczenie,
  • senność,
  • brak łaknienia,
  • złe samopoczucie.

Wbrew powszechnemu mitowi w większości przypadków torbiel nie objawia się zawrotami głowy. Ich przyczyny zazwyczaj należy szukać gdzie indziej.

Reklama

Diagnostyka torbieli w zatoce szczękowej

Torbiel w zatoce szczękowej zwykle przebiega bezobjawowo i z tego względu zazwyczaj jest wykrywana przypadkowo. Kiedy? Najczęściej w czasie:

Jaki lekarz może samodzielnie wykryć tego rodzaju torbiele? Rozpoznanie przeprowadzić może laryngolog, stomatolog, a także chirurg szczękowo-twarzowy.

Zazwyczaj po wykryciu torbieli, wymienieni specjaliści współpracują oni ze sobą

Warto podkreślić, że niewykryte i nieleczone torbiele będą rosnąć. Z czasem mogą osiągnąć tak duże rozmiary, że zaczną powodować uciążliwe dolegliwości.

Reklama

Leczenie torbieli w zatoce szczękowej

Niewielkich rozmiarów torbiel w zatoce szczękowej zwykle pozostawia się do obserwacji. Czy należy ją operować? Jeśli torbiel wypełnia ponad połowę jamy zatoki szczękowej, wskazane jest jej usunięcie.

Operację można przeprowadzić metodą z dostępu Caldwell-Luca w znieczuleniu ogólnym dotchawiczym. 

Zabieg polega na otwarciu zatoki szczękowej w przedsionku jamy ustnej przez dół nadkłowy, a następnie usunięciu torbieli, często razem ze zmienioną chorobowo błoną śluzową. Na koniec chirurg zakłada wchłanialne szwy. Po zabiegu pacjenci są poddawani antybiotykoterapii. 

Czy torbiel zatoki szczękowej może się wchłonąć i samodzielnie zniknąć? Nie sprawdzą się również ani domowe sposoby, ani żadne leki, choć w celu łagodzenia objawów zaleca się przyjmowanie środków przeciwbólowych.

Reklama

Usuwanie torbieli z zatoki szczękowej metodą endoskopową

Kolejnym sposobem usuwania torbieli z zatoki szczękowej jest metoda z dostępu wewnątrznosowego z pomocą endoskopu.

Przed zabiegiem pacjentowi wkłada się do przewodu nosowego sączek z efedryną do na kilkanaście minut. Następnie w znieczuleniu ogólnym dotchawiczym usuwa się wyrostek haczykowaty i poszerza ujście zatoki.

Kolejny krok to zlokalizowane torbieli za pomocą endoskopu i usunięcie jej specjalnymi kleszczami. Po zabiegu zakłada się tamponadę, a następnie, po jej usunięciu, wskazane jest płukanie przewodów nosowych 0,9% roztworem NaCl kilka razy dziennie przez dwa tygodnie.

Z reguły po zabiegu wykonywanym metodą endoskopową nie jest wymagane leczenie antybiotykiem.

Czas gojenia po zabiegu z użyciem endoskopu jest krótszy niż metodą Caldwell-Luca, a ponadto pacjenci rzadziej odczuwają dolegliwości bólowe. W przypadku operacji wykonywanych z dostępu wewnątrznosowego pacjenci są także krócej hospitalizowani (średnio o 3 dni).

Powikłania torbieli w zatoce szczękowej

Najczęściej nieleczona torbiel powoduje wyłącznie zatkany nos i utrzymujący się obrzęk w obrębie zatoki szczękowej.

Nieleczona torbiel może prowadzić do pojawienia się polipów, które z czasem mogą skutkować deformacją szczęki, a w następstwie nawet czaszki.

Brak interwencji chirurgicznej wiąże się również z wystąpieniem ryzyka ropienia torbieli.

Czy torbiel w zatoce szczękowej i rak są tym samym? Pamiętać należy, że torbiel w zatoce szczękowej to łagodna zmiana, której się nie powinno mylić z nowotworem.

Czytaj również

Bibliografia

  • Michał Michalik, Agnieszka Laskus-Perendyk, Diagnostyka i leczenie zatok szczękowych w aspekcie leczenia implantologicznego, Nowa Stomatologia 1/2011.
  • Marcin Mazerant, Wojciech Skóra, Katarzyna Dąbrowska, Zbigniew Kozłowski, Torbiel zatoki szczękowej – metody leczenia operacyjnego, Otolaryngologia Polska 2008, LXII, 5.
  • Bartkowski S., Chirurgia szczękowo-twarzowa. Podręcznik dla studentów i lekarzy, Kraków 1996.
  • Poppe P. Chirurgia zatoki klinowej z dostępu wewnątrznosowego. (w) Chirurgia zatok przynosowych - dostępy wewnątrznosowe. Krzeski A (red.). Medycyna Praktyczna, Kraków 2014: 153-65.
Joanna Woźniak
Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Choroby laryngologicze
Gronkowiec w nosie – objawy, leczenie i naturalne sposoby
Bakterie wydobywające się z nosa
Jak pozbyć się uczucia zatkanego ucha przy katarze?
zatkane ucho
Domowe sposoby na ból gardła, migdałków i anginę. Sprawdź, jak się pozbyć uporczywych dolegliwości
Pacjent cierpiący na intensywny ból gardła
Podobne artykuły
Kobieta siedząca w łóżku odkszczuszająca flegmę z gardła
Odkrztuszanie flegmy bez kaszlu i z kaszlem. Co oznacza?
Kobieta ma zatkane ucho
Jakie są przyczyny zatkanych uszu oraz jak może je odetkać?
Mężczyzna z problemem bólu gardła powstałym z powodu działania klimatyzacji
Ból gardła od klimatyzacji - jak leczyć? Domowe sposoby
Mężczyzna cierpiący z powodu silnego bólu gardła
Silny ból gardła. Dlaczego może się zdarzyć także latem?

Reklama


Czy możliwe jest odzyskanie słuchu? 🦻
Sprawdź!