Punkcja zatok szczękowych i czołowych – przebieg badania

Punkcja zatok
Źródło: 123RF
Punkcja zatok jest mało komfortowym badaniem diagnostycznym. Zarówno punkcja zatok szczękowych jak i punkcja zatok czołowych może być jednak dużym źródłem wiedzy dla lekarza laryngologa o przyczynie zapalenia zatok, a co za tym idzie, o sposobie leczenia.

Zatoki czołowe i zatoki szczękowe

Zatoki czołowe i zatoki szczękowe razem z zatokami sitowymi i klinowymi stanowią zespół zatok przynosowych. Zatoki czołowe są umiejscowione w górnej części kości czołowej, a dokładniej nad nasadą nosa wzdłuż linii czoła oraz w głąb czaszki. Zatoki te mogą powiększać się i zmieniać kształt w miarę wzrostu organizmu. Znane są także przypadki niewykształcenia się zatok czołowych.

Zatoki szczękowe są największe z zatok przynosowych, mogą osiągać wielkość jaja kury. Zajmują miejsce między górną szczęką, a okolicą pod oczodołami, wzdłuż bocznych krawędzi nosa. Początkowo są małe, kiedy jednak u dzieci wyjdą stałe zęby, zatoki szczękowe zaczynają się rozrastać.

Zapalenie zatok – objawy

Punkcja zatok jest wykonywana w przypadku przewlekłego zapalenia zatok oraz kiedy nie działa farmakologia. Jakie są objawy zapalenia zatok? Należą do nich:

  • katar;
  • gorączka w okolicy 38 stopni Celsjusza;
  • ból głowy, nasilający się przy pochylaniu (ból twarzy, zębów oraz czoła w przypadku zapalenia zatok szczękowych; ból głowy w przypadku zatok czołowych);
  • ropna wydzielina z nosa;
  • ropna wydzielina z gardła;
  • niemiły zapach z ust;
  • kaszel;
  • zatkany nos.

Zapalenie zatok może mieć przyczynę wirusową, bakteryjną lub alergiczną.

Punkcja zatok szczękowych

Na czym polega punkcja zatok szczękowych? Zanim dojdzie do punkcji zatok, w pierwszej kolejności lekarz wykorzystuje metody farmakologiczne na pozbycie się zapalenia zatok, przepisując choremu antybiotyki, leki przeciwzapalne, przeciwalergiczne, mukolityczne, przeciwbólowe lub glikokortykosteroidy. Jeśli ten sposób nie zdaje rezultatu, pacjent jest kierowany na zabieg punkcji.

Punkcja zatok jest wykonywana po to, by obkurczyć opuchliznę występującą w zatokach oraz naczynia krwionośne, ponadto by udrożnić zatoki, by usunąć wydzielinę zalegającą w zatokach oraz by wprowadzić do zatok lek. Dzięki temu badaniu lekarz zdobywa wiedzę na temat przyczyny zapalenia zatok. Pobrana próbka wydzieliny z zatok odsłania etiologię schorzenia: czy przyczyną zapalenia zatok są wirusy, bakterie, a może alergia.

Punkcję zatok szczękowych robi się znieczulając pacjenta miejscowo. Zabieg punkcji polega na wkłuciu się igłą w zatokę, przeczyszczeniu jej, pozbyciu się wycieku z zatoki i na ewentualnym podaniu leku. Często występującą i naturalną sytuacją jest pojawienie się krwawienia z nosa po zabiegu, które przechodzi samoistnie.

Zabieg punkcji zatok szczękowych jest popularnym postępowaniem laryngologicznym. Punkcję można wykonywać u dzieci i dorosłych.

Sprawdź: Jak rozpoznać objawy przewlekłego zapalenia zatok?

Punkcja zatok czołowych

Na czym polega punkcja zatok czołowych? Podobnie jak w przypadku płukania zatok szczękowych, punkcję zatok czołowych stosuje się gdy ścieżka farmakologiczna zostanie wyczerpana i nie przyniesie spodziewanego efektu. Ponadto stwierdza się pogłębienie symptomów zapalenia zatok oraz powiększenie opuchlizny wokół zatok.

Punkcja Becka, bo tak inaczej mówi się o tym zabiegu, jest przeprowadzana w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Lekarz przeprowadzający zabieg nacina kawałek skóry przy górnej nasadzie nosa, by ułatwić sobie dostęp do zatoki, następnie jest ona oczyszczana z wydzielin zalegających zatokę i następuje płukanie zatok płynem fizjologicznym. Potem chirurg zszywa ranę niekiedy pozostawiając w niej nieduży cewnik, przez który, w razie potrzeby, będzie mógł podać pacjentowi antybiotyk wprost do zatoki. Po zakończeniu leczenia farmakologicznego, lekarz wyciąga cewkę i zszywa ranę.

Punkcja zatok

Zatoki znajdują się blisko strategicznych dla organizmu narządów, takich jak mózg, kości czaszki, zęby, oczy, itd., a nieleczone mogą doprowadzić do groźnych powikłań. Powikłania, jakie mogą wystąpić w przypadku zbagatelizowania zapalenia zatok lub nieprawidłowego leczenia chorych zatok, to m.in.:

  • zapalenie nerwu wzrokowego,
  • zapalenie spojówek,
  • zapalenie opon mózgowych,
  • zapalenie szpiku kości czaszki,
  • a nawet sepsa.

Aby ich uniknąć, należy w przypadku chorych zatok niezwłocznie poddać się leczeniu laryngologicznemu, z punkcją zatok włącznie. 

Oceń artykuł

(liczba ocen 18)

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA