Parnter serwisu:

8 rzeczy, których nie wiesz o bankowaniu komórek macierzystych

Bankowanie komórek macierzystych
Starszy niż rok
Czy wiesz, kiedy dokonano pierwszego na świecie przeszczepu komórek macierzystych pobranych z krwi pępowinowej i jak potoczyły się losy małego pacjenta? Domyślasz się, ile próbek krwi pępowinowej zostało do dziś zmagazynowanych i wykorzystanych na całym świecie? Jak długo można magazynować komórki macierzyste z krwi pępowinowej? I co na to wszystko Kościół katolicki?

Pierwszy przeszczep krwi pępowinowej na świecie

Krew pępowinowa jest wykorzystywana w medycynie od 30 lat. Pierwszy udokumentowany przeszczep komórek macierzystych z krwi pępowinowej został przeprowadzony 8 października 1988 roku przez dr Hala Broxmeyera i dr Eliane Gluckman w Paryżu. Biorcą był 8-letni wówczas Matthew Farrow, pochodzący z Karoliny Północnej w USA. Chłopiec cierpiał na rzadką wrodzoną anemię - niedokrwistość Fanconiego.  Komórki macierzyste do przeszczepu zostały pobrane z krwi pępowinowej nowonarodzonej siostry Matthew (wcześniej okazało się, że żaden inny z członków rodziny chłopca nie może być dawcą). Mathew przeżył, wyzdrowiał, a jako dorosły mężczyzna został jednym z ambasadorów idei bankowania krwi pępowinowej.

Pierwszy przeszczep krwi pępowinowej w Polsce

Pierwszego w Polsce zabiegu przeszczepu komórek macierzystych z krwi pępowinowej dokonano w 1994 roku we Wrocławiu. Krew pępowinową siostry otrzymał wówczas chłopiec cierpiący na ostrą białaczkę szpikową.

Natomiast w 2007 roku odbył się pierwszy w Polsce przeszczep krwi pępowinowej pobranej i zmagazynowanej w rodzinnym banku – Polskim Banku Komórek Macierzystych. Biorcą była 8-letnia dziewczynka, chorująca na neuroblastomę (nerwiaka zarodkowego), złośliwy nowotwór układu nerwowego, natomiast dawcą – jej 3-letnia siostra. Zabieg został przeprowadzony w  Klinice Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej we Wrocławiu. Chora otrzymała komórki macierzyste pobrane zarówno ze szpiku, jak i pobranej 3 lata wcześniej krwi pępowinowej.

Bankowanie krwi pępowinowej – milion zdeponowanych porcji

W prywatnych i publicznych bankach komórek macierzystych na całym świecie zgromadzono już milion porcji krwi pępowinowej pobranej w czasie porodu. Pierwsze pochodzą z lat osiemdziesiątych XX wieku, a więc z pionierskich czasów tej wciąż młodej gałęzi medycyny. Od czasu pamiętnego zabiegu w paryskiej klinice kierowanej przez dr Gluckman, na świecie wykonano 40 tysięcy przeszczepów komórek macierzystych pobranych z krwi pępowinowej. W dużej mierze służyły one do ratowania życia starszego rodzeństwa dawców lub osób niespokrewnionych w takich chorobach, jak białaczka. W Polsce wykonuje się kilka tego typu zabiegów rocznie. Interesujących statystyk dostarcza Polski Bank Komórek Macierzystych (PBKM). Wykorzystując krew pępowinową magazynowaną w laboratoriach międzynarodowej grupy banków komórek macierzystych założonej przez PBKM, do końca marca 2018 roku zdeponowanych było ponad 155 tysięcy próbek. Preparatami komórek macierzystych z krwi leczono 40 pacjentów.

Komórki macierzyste na całe zycie

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej można przechowywać nawet przez sto lat.  Tak się przynajmniej uważa, choć – z uwagi na młody wiek tej dziedziny medycyny – nie ma niepodważalnych doniesień naukowych jednoznacznie kreślących „termin przydatności” pobranych komórek macierzystych.  Obecnie najstarsze na świecie niewykorzystane próbki pochodzą z końca lat osiemdziesiątych i wciąż nadają się do użycia. Wspomniany wyżej prof. Hal Broxmeyer, autor pierwszego przeszczepu komórek macierzystych z krwi pępowinowej,  dowiódł ,że próbki zamrożone 24 lata wcześniej – po odmrożeniu zachowują się tak samo jak świeże..

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej przechowywane są w parach ciekłego azotu, w temperaturze minus 196 stopni.

Krew pępowina lepsza niż szpik

Komórki macierzyste z krwi pępowinowej uchodzą za lepsze, niż te ze szpiku kostnego czy krwi obwodowej u dorosłego człowieka. Wynika to z faktu, że są młodsze. Mogą być wykorzystywane do odbudowy układu krwiotwórczego i odpornościowego i innych, wykazując przy tym większą skuteczność. Komórki macierzyste z krwi pępowinowej mają tak zwaną zdolność regeneracyjną na poziomie 10 razy wyższym, niż w przypadku tych pobranych ze szpiku. Są przy tym niewyspecjalizowane i wielopotencjalne, co oznacza że mogą się przekształcić nie tylko w komórki krwi, ale też komórki układu nerwowego, kostnego, czy sercowego. Dodatkowo uważa się, że komórki macierzyste z krwi pępowinowej powodują mniej ewentualnych niepożądanych powikłań u biorcy. Poza tym, decydując się na pobranie i zmagazynowanie krwi pępowinowej u dziecka skracamy do minimum proces poszukiwań ewentualnego dawcy komórek macierzystych w przypadku choroby w rodzinie.

Krew pępowinową można pobrać tylko raz

Krew pępowinową można pobrać tylko raz - w czasie porodu. Co jest tak zwaną oczywistą oczywistością, jak mawiał klasyk - wszak nigdy więcej w życiu człowiek nie będzie mieć pępowiny. Krew pępowinową do specjalnego zestawu pobiera położona, po uprzednim odpępowieniu dziecka, a więc dosłownie chwilę po porodzie. Zabieg taki przeprowadza się w szpitalach, które współpracują z bankami komórek macierzystych i są do niego przygotowane. Co ważne – ciężarna musi zadeklarować chęć pobrania krwi pępowinowej przed porodem. O dokładną procedurę należy zapytać w szpitalu, w którym ma się odbyć poród. Oczywiście na ostatnią chwilę nie można też zostawić kwestii wyboru odpowiedniego banku, w którym zdeponowane zostaną komórki macierzyste.

Bankowanie komórek macierzystych za darmo

Pobieranie krwi pępowinowej jest nieinwazyjne z punktu widzenia dziecka (aczkolwiek krytycy tej idei podkreślają, że w związku z pobraniem położne często zbyt wcześnie przeprowadzają odpępowienie dziecka). I zapewne zabieg ten cieszyły się większą popularnością, gdyby nie fakt, iż nie jest to procedura darmowa: należy się liczyć z kosztami około 2000 złotych za pobranie i przebadanie krwi pępowinowej i około 550zł rocznie za jej przechowywanie.

Zapewne wiele osób zgłębiając temat zetknęło się z pojęciem publicznych banków komórek macierzystych. Faktycznie, funkcjonują one na całym świecie, a przechowywanie krwi pępowinowej w należących do nich laboratoriach jest bezpłatne. Tyle, że decydując się na tego typu instytucję, tracimy kontrolę nad wykorzystaniem próbki pobranej od naszego dziecka. Zapewne w przyszłości jego krew zostanie wykorzystana dla ratowania zupełnie obcego człowieka. Z drugiej strony, decydując się na tego typu krok, przyczyniamy się do szerzenia idei bankowania komórek macierzystych, zwiększając rezerwuar środków, które mogą posłużyć do leczenia ludzi na całym świecie. A przecież nie jest wykluczone, że na tej samej zasadzie i komuś z nas życie uratuje krew pępowinowa pobrana od zupełnie obcego dziecka.

Komórki macierzyste a Kościół katolicki

Kościół katolicki akceptuje pobieranie komórek macierzystych z krwi pępowinowej i szpiku kostnego. Jak się podkreśla metoda ta stwarza szanse w walce z wieloma chorobami i nie rodzi problemów natury etycznej.

Kościół natomiast negatywne odnosi się do możliwości pobierania komórek embrionalnych. Pobranie komórek macierzystych z zarodka oznacza bowiem de facto z jego unicestwienie. Kościół uznając, że życie ludzkie zaczyna się w momencie poczęcia, nie akceptuje tego zabiegu, nawet jeśli miałby on służyć ratowaniu życia innego człowieka.

Oceń artykuł

(liczba ocen 16)

Pytanie: Czy według Ciebie bankowanie krwi pępowinowej to dobra inwestycja?

  Tak. Jej późniejsze wykorzystanie może uratować życie.

  Nie sądzę, ale na wszelki wypadek warto się zabezpieczyć.

  Nie. Uważam, że nie zostanie wykorzystana.

Patronem sondy jest Polski Bank Komórek Macierzystych

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA