Mózg

Mózg człowieka jest niezwykle skomplikowanym organem. Jego wszystkie możliwości wciąż nie zostały odkryte. W tym dziale dowiesz się: ile waży mózg, czym jest bariera krew-mózg, czym się różni mózg kobiety i mózg mężczyzny, jaki wpływ na mózg ma alkohol i narkotyki. Oprócz tego poznasz także wiele innych ciekawych informacji o mózgu.

Mózg kobiety i mózg mężyczny – jak funkcjonuje mózg człowieka?

Mózg jest organem, który kieruje centralnym układem nerwowym. Składa się z neuronów, czyli komórek nerwowych, które dzięki niezliczonym ilościom połączeń nerwowych nieustanie dostarczają informacje do każdego zakątku organizmu. 

Mózg – budowa

Ile waży mózg? Około półtora kilograma. Składa się głównie z wody, białka, tłuszczu i soli mineralnych. Znajduje się w czaszce i otaczają go trzy błony:

  • Opona twarda – jest to okostna czaszki w postaci grubej błony
  • Opona pośrednia – znajduje się pod oponą twardą
  • Opona miękka – bezpośrednio dotyka mózgu i jest bardzo silnie unaczyniona

Budowa mózgu jest niezwykle skomplikowana, ale jego główne elementy to dwie półkule mózgowe, móżdżek i pień mózgu, układ limbiczny oraz kora mózgowa.

Każda z półkul składa się z:

  • Płata czołowego
  • Płata ciemieniowego
  • Płata skroniowego
  • Płata potylicznego

Półkule różnią się od siebie funkcjami i działają asymetrycznie – na krzyż. Prawa półkula odpowiada za kreatywność, wyobraźnię, zdolności artystyczne, a także odczuwanie emocji.

Lewa półkula jest odpowiedzialna za logiczne i analityczne myślenie. To dzięki niej człowiek jest w stanie liczyć, składnie się wypowiadać, a także poznawać przedmioty dotykiem. Zwykle jedna z półkul jest bardziej rozwinięta o czym świadczy prawo lub leworęczność.

Zobacz: Lewa i prawa półkula mózgu - funkcje i trening

Bariera krew-mózg

Bariera krew-mózg jest to oddzielenie tkanki nerwowej mózgu od śródbłonka naczyń krwionośnych. Pierwszy raz to zjawisko opisano na przełomie XIX i XX wieku. Bariera krew-mózg zabezpiecza mózg przed przedostaniem się szkodliwych substancji z krwi, a także niekontrolowanym wydalaniem potrzebnych substancji jak jony z płynu mózgowego.

Przez tę barierę przedostają się składniki odżywcze, których potrzebuje mózg np. tlen, natomiast wchłonięcie się leków niezbędnych do leczenia chorób neurologicznych często jest niemożliwe.

Wciąż trwają badania nad krótkotrwałym otwarciem bariery i dostarczeniem leku bezpośrednio do ośrodka chorobowego. Główne obawy naukowców skupiają się wokół szkodliwości czasowego otwierania bariery.

Mózg kobiety i mózg mężczyzny – różnice

Mózg kobiety jest mniejszy od mózgu mężczyzny, a wynika to przede wszystkim z różnicy w masie obu płci. Nie oznacza to, iż panie są mniej inteligentne – wręcz przeciwnie. Znacznie lepiej odczytują mowę ciała i przekazywane emocje dzięki większemu ciału modzelowatemu. Ciało modzelowate to pasma połączeń między prawą, a lewą półkulą. Wpływa to na lepszy przepływ informacji i mniejsze zużycie energii.

Męski mózg zawiera większą ilość neuronów, które odpowiadają za analityczne rozumowanie, jednak kobiety robią to szybciej ze względu na większą ilość połączeń nerwowych. Mózg kobiet i mężczyzn nie różni się jednak diametralnie. W większości na zachowanie mają również wpływ hormony.

Jak rozwijać mózg – ćwiczenia na mózg

Trening mózgu jest niezwykle ważny dla zachowania pamięci, koordynacji ruchowej, sprawnego czytania, a także zdobywania nowych umiejętności. Warto wprowadzić kilka ćwiczeń, które pomogą uaktywnić szare komórki:

  • Nauka języka obcego
  • Rozwiązywanie krzyżówek i łamigłówek logicznych
  • Uprawianie nowego sportu
  • Poznawanie nowych osób
  • Sprawianie trudności mózgowi – np. czytanie tekstu na wspak
  • Dotlenianie mózgu przez np. długie spacery
  • Uprawianie jogi lub tai chi

Każda nowa czynność mózgu jest dla niego treningiem. Warto poświęcić czas na jego doskonalenie aby wykorzystać jak najwięcej jego możliwości.

Wpływ alkoholu na mózg

Alkohol, bez względu na ilość nie pozostaje obojętny dla organizmu. Wypijany trafia do układu pokarmowego. Stamtąd bardzo szybko przedostaje się do krwioobiegu, a wraz z nim do mózgu. Początkowo poprawia się nastrój, zmniejsza się percepcja bodźców, następnie pojawiają się trudności z mówieniem i poruszaniem się. Jest to wynikiem uszkodzenia przez alkohol neuroprzekaźników.

Okazjonalne spożywanie alkoholu pozwala zregenerować się połączeniom nerwowym, jednak duże i częste upijanie się wywołuje nieodwracalne zmiany w mózgu.

Wpływ marihuany na mózg

Marihuana zawiera psychoaktywne składniki – kannabinoidy (THC),  które wpływają na działanie dopaminy w organizmie. Ten neuroprzekaźnik odpowiedzialny jest za odczuwanie przyjemnych emocji. W największym stopniu skoncentrowane są w jądrze półleżącym, które określane jest jako układ nagrody.

Marihuana zwiększa uwalnianie dopaminy przez co dochodzi do zaburzenia:

  • Postrzegania rzeczywistości
  • Apetytu
  • Snu
  • Odczuwania emocji
  • Motoryki
  • Logicznego myślenia

Należy pamiętać, że po zwiększonym uwalnianiu dopaminy dochodzi do jej niedoborów, które mogą stale uszkodzić funkcjonowanie mózgu i prowadzić do stanów lękowych i depresji