Ośrodkowy układ nerwowy (OUN) - budowa, funkcje

Ośrodkowy układ nerwowy jest odpowiedzialny za koordynowanie czynności życiowych organizmu. Ośrodkowy układ nerwowy człowieka składa się z mózgowia oraz rdzenia kręgowego. Sprawdź, jak wygląda budowa ośrodkowego układu nerwowego.

Spis treści

Budowa ośrodkowego ukladu nerwowego

Ośrodkowy układ nerwowy jest najważniejszą częścią układu nerwowego człowieka.

Składa się z:

Od zewnątrz ośrodkowy układ nerwowy otoczony jest błonami łącznotkankowymi nazywanymi oponami. Oddzielają one mózgowie od ścian jamy czaszki a rdzeń kręgowy od kanału kregowego.

Mózgowie

Mózgowie jest zaopatrywane w krew przede wszystkim przez układ tętnic zwany kołem tętniczym mózgu Willisa (circulus arteriosus cerebri). Znajduje się ono na dolnej powierzchni mózgowia. Zaopatruje ono w krew całe mózgowie, oczodoły, okolice nosa oraz część opony twardej. Koło tętnicze składa się z:

  • tętnic przednich mózgu (arteria cerebri anterior), które są gałęziami tętnic szyjnych wewnętrznych (arteria carotis interna)
  • tętnicy łączącej przedniej (arteria communicans anterior)
  • tętnic tylnych mózgu (arteria cerebri posterior), gałęzi tętnicy podstawnej powstałej (arteria basilaris) z połączenia obu tętnic kręgowych (arteria vertebralis)
  • tętnic szyjnych wewnętrznych (arteria carotis interna) dające początek także tętnicom środkowym mózgu (arteria cerebri media)
  • tętnic przednich mózgu (arteria cerebri anterior)
  • tętnicy łączącej tylnej (arteria communicans posterior)

Koło tętnicze mózgu umożliwia krążenie poboczne między głównymi tętnicami mózgowia: tętnicą podstawną oraz tętnicą szyjną wewnętrzna prawa i lewą. W przypadku zamkniecia światła któregokolwiek z tych naczyń przez proces chorobowy istnieje, choć nie zawsze, możliwość dopływu krwi z pozostałych tętnic (strony przeciwnej) poprzez tętnicę łaczącą tylną lub przednią. Mechanizm ten zapobiega niedotlenieniu mózgowia. 

Móżdżek, który znajduję się w dole tylnym czaszki jest unaczyniony przez tętnicę dolną tylną móżdżku (arteria cerebelli inferior posterior) oraz tętnicę dolna przednią móżdżku (arteria cerebelli inferior anterior) odchodzącą od tętnicy podstawnej (arteria basilaris).

Rdzeń kręgowy

Rdzeń kręgowy w organizmie człowieka przewodzi impulsy nerwowe pomiędzy mózgowiem a obwodowym układem nerwowym. Ma kształt gubego sznura i jest umiejscowiony w kanale kręgowym kręgosłupa. Jego przeciętna średnica wynosi około 1 cm.

Funkcje ośrodkowego układu nerwowego

Podstawową funkcją ośrodkowego układu nerwowego jest odbieranie impulsów nerwowych pochodzących z receptorów znajdujących się na obwodzie, przetwarzanie ich i następnie wysyłanie sygnału nerwowego do narządów wykonawczych czyli efektorów.

Receptorem może być zarówno oddzielna komórka, mająca połączenie z komórką nerwową jak i też cały narząd, zawierający zakończenia nerwowe, które są pobudzane przez swoiste bodźce, na przykład oko.

Czytaj więcej: 

Bibliografia

  • Bochenek A., Reicher M.: „Anatomia człowieka. Tom I. Anatomia ogólna, kości, stawy i więzadła, mięśnie”. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2006,
  • Błaszczyk W.: „Biomechanika kliniczna. Podręcznik dla studentów medycyny i fizjoterapii”. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2004

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!