Konflikt serologiczny – co to jest konflikt krwi? Skutki i przyczyny

Konflikt serologiczny to konflikt krwi, do którego dochodzi między matką mającą krew oznaczoną jako RH- a płodem, który po ojcu dziedziczy krew o oznaczeniu RH+. Najpoważniejszym skutkiem konfliktu krwi jest choroba hemolityczna, która może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych dziecka, a nawet do jego śmierci. Na szczęście profilaktyka konfliktu serologicznego jest wysoce skuteczna.
Badanie krwi pod kątem konfliktu serologicznego
Źródło: 123RF

Spis treści

Co to jest konflikt serologiczny?

Konflikt serologiczny to konflikt krwi zachodzący między matką a jej nienarodzonym dzieckiem. Na czym polega konflikt serologiczny? Krew matki ma oznaczenie RH– (minus), a krew płodu rozwijającego się w jej macicy – RH+ (plus – po ojcu dziecka). Zatem grupy krwi nie są zgodne.

Jeśli organizm matki wychwyci tę różnicę, zaczyna produkować przeciwciała, które traktują płód jako zagrożenie. Zatem system odpornościowy matki stara się zneutralizować „przeciwnika” bombardując krwinki czerwone płodu i doprowadzając do upośledzenia pracy układu krążeniowego, oddechowego i innych systemów dziecka.

Jednak taka sytuacja następuje tylko wtedy gdy do krwiobiegu matki przedostanie się krew dziecka. Niestety, wystarczą zaledwie 2 ml krwi by proces destrukcji malutkiej istotki został rozpoczęty. Przesączanie się krwi jest możliwe m.in. w następujących sytuacjach:

  • przy poronieniu;
  • przy aborcji;
  • w operacjach związanych z ciążą pozamaciczną;
  • w sytuacji krwotoku matki;
  • przez badania prenatalne,
  • przez odklejenie się łożyska;
  • w czasie porodu;
  • podczas cesarskiego cięcia;
  • podczas porodu kleszczowego;
  • przy zabiegach ginekologicznych.

Konflikt serologiczny – przyczyny

Jaka jest główna przyczyna konfliktu serologicznego i kiedy występuje konflikt serologiczny? Konflikt grupy krwi, czyli niezgodność krwi matki i ojca dziecka. Jeśli kobieta ma grupę krwi RH-, a mężczyzna – RH+, ich wspólne dziecko może odziedziczyć po tacie grupę krwi. Jeśli tak się stanie, będzie miało RH+, czyli nastąpi konflikt z krwią matki.

Istnieje jeszcze inny sposób na zaistnienie konfliktu krwi. Polega on na przetoczeniu kobiecie krwi niezgodnej z jej grupą krwi.

Konflikt krwi może być także spowodowany używaniem przez kobietę brudnych igieł, np. przy wykonywanych samodzielnie iniekcjach, podczas zabiegów w studiu tatuażu, czy przez narkomanię.

Reklama

Konflikt serologiczny: pierwsza ciąża

W pierwszej ciąży konflikt serologiczny zazwyczaj nie występuje, ponieważ układ odpornościowy matki nie ma kiedy wytworzyć przeciwciał anty-Rh. Powstają one dopiero, gdy krew ciężarnej zetknie się z krwią płodu, a do takiego przecieku dochodzi najczęściej dopiero podczas porodu.

Wytworzone wówczas przeciwciała pozostają w organizmie matki i jeśli podczas kolejnej ciąży przenikną przez łożysko do krwiobiegu płodu, zaatakują jego czerwone krwinki. Przedostawaniu się krwi płodu do krwiobiegu matki sprzyjają także m.in. zabiegi wewnątrzmaciczne, odklejanie się łożyska, krwotoki i wcześniejsze poronienie zarodka o czynniku Rh+.

Konflikt serologiczny a druga ciąża

Jeśli dziecko z drugiej ciąży również będzie posiadać czynnik Rh+, układ odpornościowy kobiety może zaatakować nie tylko krwinki czerwone płodu, ale również te, znajdujące się w krwioobiegu dziecka. Gdy test antyglobulinowy zwany odczynem Coombsa wykaże, że we krwi przyszłej mamy są obecne przeciwciała, musi ona regularnie kontrolować ich poziom.

Co 3 tygodnie warto wykonywać również USG płodu. Jeśli przeciwciała utrzymują się na stałym, niewielkim poziomie, może obejść się bez interwencji medycznej. Jeśli jednak ich liczba zagraża zdrowiu i życiu dziecka, lekarz może podjąć decyzję o przeprowadzeniu transfuzji krwi u malucha lub wcześniejszym zakończeniu ciąży.

Konflikt serologiczny – profilaktyka

Leczenie to przede wszystkim profilaktyka konfliktu serologicznego, której efektywność ocenia się aż na 99 procent. Stąd tak ważne jest oznaczenie grupy krwi matki, a najlepiej także i ojca na samym początku ciąży. Jeśli konflikt zostanie ustalony, lekarz będzie dociekał czy kobieta nosi w sobie przeciwciała (antygen D), a jeśli one są, to w jakiej ilości. Postępowanie medyczne zależy od dalszych wyników krwi.

Jednym ze sposobów walki z konfliktem krwi jest przetaczanie krwi płodu w czasie trwania ciąży. Ten zabieg należy powtarzać w czasie przebiegu ciąży tyle razy ile jest to konieczne dla dobrostanu maluszka. Po porodzie (zazwyczaj wywoływanym w 35-38 tygodniu ciąży) albo wciąż kontynuuje się transfuzję krwi u dziecka albo stosuje fototerapię.

Jeśli istnieje niebezpieczeństwo przecieku płodowo-matczynego, lekarze mogą zdecydować się na inną metodę profilaktyczną – podanie matce immunoglobuliny anty-D, którą aplikuje się ciężarnej na około miesiąc przed porodem (około 28 tygodnia ciąży) oraz bezpośrednio po akcji porodowej. Niektórzy lekarze zalecają tylko jednokrotne zastosowanie tej metody – po porodzie.

Konflikt serologiczny - skutki

Niestety, nie zawsze da się uchronić płód przed chorobą hemolityczną, która powstaje na skutek konfliktu serologicznego. Przeciwciała anty-D powodują hemolizę krwinek płodu, która stanowi ogromne ryzyko dla zdrowia i życia dziecka.

Choroba hemolityczna grozi niedokrwistością płodu, problemami z dostarczaniem tlenu do wszystkich organów małego człowieka, niewydolnością krążeniową i oddechową, uogólnionym obrzękiem płodu, powiększeniem wątroby, śledziony i serca, a także żółtaczką poporodową, skutkującą niepełnosprawnością, czy niedorozwojem.

Oceń artykuł

(liczba ocen 17)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!

<-- popup -->